Τετάρτη, 5 Ιανουαρίου 2011

Ξέρεις που βρίσκεται ο Ναός της Αφαίας;



Και επειδής είσαι καλλιεργημένος άνθρωπας και τις τρίβια ερωτήσεις τις επαίζεις στα δάχτυλα, θα σπεύσεις να μου απαντήσεις ότι βρίσκεται στην Αίγινα. Αλλά όρκο μην πάρεις! Διότι μπορεί μέχρι πρότινος να σε επιβεβαιώνα, να σου έλεγα μπράβο και να σου χάριζα μία σακούλα φιστίκια (Αίγινα λέμε, χελόου;), όμως τα δεδομένα έχουν πλέον αλλάξει!


Για να σου δώσω την απάντηση, άσε με να σε πάω μία βόλτα. Και συγκεκριμένα στην Πανεπιστημίου. Όχι, ο Ναός της Αφαίας δεν είναι στην Πανεπιστημίου (μην μπερδεύεσαι). Απλώς, διάβασα προσφάτως τα νέα σχέδια πεζοδρόμησής της και ταυτόχρονης ανάδειξης της Αθηναϊκής Τριλογίας. Όπου "Αθηναϊκή Τριλογία" είναι τα τρία ζούπερ κτήρια (call me Ακαδημία / Πανεπιστήμιο / Βιβλιοθήκη) που κοσμούν την Πανεπιστημίου και αποτελούν ένα από τα ελάχιστα σημεία της πρωτεύουσας που αξίζει να επισκεφθεί ο τουρίστας, πριν πάρει το φέρι και λιάσει την ασπρίλα του στις Κυκλάδες. Και δεν στο κρύβω πως κάθε φορά που βρίσκομαι περπατιστός κατά κει, φροντίζω να διασχίζω τον πεζόδρομο ανάμεσα στο Πανεπιστήμιο και την Ακαδημία για να κερδίσω ένα μικρό μομέντουμ μνημειακής αρχιτεκτονικής, σε μία πόλη που κατά τα λοιπά σε πληγώνει με την ασχήμια, την έλλειψη ενδιαφέρουσας αρχιτεκτονικής και λειτουργικού πολεοδομικού σχεδιασμού.



Και κάθε φορά αναρωτιέμαι: γιατί στην Ελλάδα αποφεύγουμε τη μνημειακή αρχιτεκτονική; Γιατί τα δημόσια κτήρια που φτιάχνουμε τις τελευταίες δεκαετίες δεν έχουν κολόνες, μετόπες και αετώματα αλλά μόνο μπετόν και τζαμαρίες; Γιατί πρέπει κατ'ανάγκη το αρχαιοπρεπές ή το νεοκλασικό να θεωρείται πασέ και τρελή μπαναλαρία; Γιατί καταλήγουμε πάντα σε κατασκευαστικές επιλογές (Μεγάρων Μουσικής και Αρείων Πάγων) που θυμίζουν τσιμεντένια κοντέινερς μη-χειρότερα;

Με αυτές τις σκέψεις βρέθηκα στο Μόναχο. Σε κεντρικό σημείο της πόλης, υπάρχει μία αντίστοιχη "Τριλογία", παραγγελία του Λουδοβίκου του 1ου της Βαυαρίας, ο οποίος ήταν ζούπερ χαρούμενος που εδέησε να δει το βλαστάρι του τον Όθωνα, πρώτο βασιλιά της Ελλάδος. Μάλιστα ο Λουί, που υπήρξε και εξαιρετικά ευφάνταστος, ζήτησε από τους αρχιτέκτονες να του σχεδιάσουν τα τρία κτήρια σε διαφορετικούς ρυθμούς -το ένα δωρικό, το άλλο ιωνικό και το τρίτο κορινθιακό!



Ναι, όπως καλά φαντάζεσαι, το εν λόγω σημείο είναι σουπεργουάου εντυπωσιακό. Πρώτον, διότι τα κτήρια έχουν ζωτικό χώρο και μπορείς να σταθείς ανάμεσά τους και να πάρεις ένα κάρο αναμνηστικά ενσταντανέ να έχεις να δείξεις στο παρεάκι. Δεύτερον, διότι (πέραν του ενός που είναι απλώς μνημειακό και έχει το χαρακτήρα Προπυλαίων καθ'εικόνα και ομοίωση των Προπυλαίων της Ακρόπολης) τα δύο είναι μουσεία και άρα επισκέψιμα, οπότε μπορείς να τα θαυμάσεις και από μέσα, μη σε φάει και τ'αγιάζι! Τρίτον, διότι με πατριωτική συγκίνηση και σπαραγμό ψυχής, θα παρατηρήσεις ότι δίπλα στα κτήρια κυμματίζει η ελληνική σημαία, ως ένδειξη σεβασμού στη γενέτειρα του κλασικισμού! Όπου και δικαιούσαι να αναφωνήσεις "Ζήτω η πατρίς!" (Ζήτω!) χωρίς να σε παρεξηγήσουν τα γερμανά περιστέρια.



Το ένα από τα δύο μουσεία το καλούμε Glyptothek (δεν απαντάει πάντα γιατί είναι σνομπ) και είναι μάλλον το πιο ενδιαφέρον (και ως κτήριο και ως άτομο). Μπαίνοντας βλέπεις διάφορα αρχαία αγάλματα, τύπου κούρους, κόρες, πάνες (όχι βρακάκια, από τους άλλους με τα τραγοπόδαρα και τα κερατάκια).


Και ενώ περιφέρεσαι θαυμάζοντας τις όμορφες αίθουσες, στο κεντρικό και σημαντικότερο τμήμα του μουσείου, σε περιμένει ένα απροσδόκητο συναπάντημα: πέφτεις πάνω στην Αίγινα!



Θα σου κάμω ιστορικό φλασμπάκ, έχε υπομονή: την άνοιξη του 1811 οι Ch. Cockerell, Haller von Halelrstein- Jacob Linck και J. Foster (που τότες τους ελέγανε "περιηγητές", σήμερις θα τους έλεγες αρχαιοκάπηλους) βρέθηκαν στην Αίγινα και επειδής πολύ τους άρεσε το άιλαντ και αναζητούσανε τίποτις μεμοραμπίλια να'χουν να το θυμούνται, αμπαλάρισαν τα αετώματα του Ναού της Αφαίας.



Με τη δωροδοκία ντόπιων προεστών και την ενγένει αδιαφορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για τα αντίκιτις, τα αετώματα φθάνουν στο Πειραιά και από εκεί στην αγγλοκρατούμενη Ζάκυνθο, όπου στήνεται μεγάλη δημοπρασία (τύπου Σόθμπις κι έτσι) στην οποία η Βαυαρία δίνει τα περισσότερα και ο Λουί αποκτά εκθέματα για τη Γλυπτοθήκη του.



Εμένα φανατικό ελληναρά δεν θα με πεις. Αλλά έχοντας επισκεφθεί το Ναό της Αφαίας στην Αίγινα και τώρα, τη Γλυπτοθήκη στο Μόναχο, ένα παράπονο το ένιωσα. Για μία εξόφθαλμη αδικία. Για την οποία θα έπρεπε να ζητούμε μετά μανίας αποκατάσταση. Γιατί δεν είναι μόνο τα Μάρμαρα του Παρθενώνα που μαραζώνουν στις ξενιτιές! Κοιτώντας με θλίψη τους Αιγινήτες ήρωες του Τρωικού Πολέμου που κοσμούν τα αετώματα, διέκρινα στα βλέμματά τους μία νοσταλγία.



Και νομίζω πως κατάλαβα γιατί. Τους λείπει ο μεσόγειος ήλιος, η μυρωδιά των φιστικόδεντρων, η αλμύρα του Αργοσαρωνικού.



*Όλες οι φωτό είναι από το Μόναχο. Τις έβγαλα την Τρίτη 21 Δεκεμβρίου και με τη θερμοκρασία μερικούς βαθμούς υπό το μηδέν.

9 σχόλια :

  1. Πιγκουίνε ανέβηκες ακόμα περισσότερο στην εκτίμησή μου με αυτό το ποστ!

    Η φράση με την οποία ταυτίζομαι πλήρως είναι γιατί θέλουμε τόσο πολύ πια να αποκοπούμε από το αρχιτεκτονικό στυλ της αρχαίας Ελλάδας (τη στιγμή που στο εξωτερικό σε πολλά μέρη ακόμα και σήμερα δημιουργούν μέχρι και ξενοδοχεία με κίονες κλπ) και δεν φτιάχνουμε πια τέτοια κτίρια, παρά μόνο κατασκευάζουμε τερατουργήματα σαν κουτιά από μπετόν (όπως πολύ σωστά ανέφερες για το Μέγαρο Μουσικής - και εδώ στη Θεσσαλονίκη ένα αίσχος είναι - και όχι μόνο)! Μυστήριοι είμαστε! Θέλουμε να το παίξουμε μοντέρνοι; Δεν καταλαβαίνω!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ως εκκολαπτόμενος αρχιτέκτονας πρέπει να σου πώ τα εξής. Οι μορφές των κτηρίων πρέπει όσο το δυνατό περισσότερο να συμβαδίζουν με την λειτουργία τους (είδες δεν λέω να προκύπτουν από αυτή μην κατηγορηθώ για Μοντερνισμό) καθώς επίσης και με τις ανάγκες που θα κλιθούν να στεγάσουν, την κατασκευαστική τεχνολογία της κάθε εποχής κλπ κλπ. Οι παλιές μορφές μπορεί να είναι όμορφες καθώς αποπνέουν μια αίσθηση ηρεμίας, παλαιότητας, σιγουριάς κλπ, όμως δεν είναι ο 21ος αιώνας. Μπορούμε να κρατήσουμε τα θεμελιακά στοιχεία των παλαιών ρυθμών, όπως την αίσθηση συμμετρίας και ογκοπλασίας και να την εφαρμόσουμε σε σύγχρονες αρχιτεκτονικές μορφές. Αλλά η αντιγραφή κιονοκράνων και κιόνων όσο όμορφη και αν δείχνει παράγει μόνο στείρα αποτελέσματα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. @DaNaH, ο κλασικισμός και νεοκλασικισμός εμπνέει -καθόπως φαίνεται- μόνο τους κουτόφραγκους. Εμείς είμαστε υπεράνω και έχουμε ανακαλύψει την πολυκατοικία.

    @mahler76, δεν αρνούμαι τον μοντερνισμό. Τουναντίον τον απολαμβάνω. Αλλά επειδής η Αθήνα (για να μην μιλήσω για άλλες πόλεις της Ελλάδας) είναι σκράπα και στο μοντερνισμό, θα ήλπιζα τουλάχιστον κάποια δημόσια κτήριά της να οικοδομηθούν σε κλασικό / νεοκλασικό στυλ (αποκαθιστώντας σε ένα βαθμό το νεοκλασικισμό που χάσαμε με τις κατεδαφίσεις της "παλαιάς" Αθήνας για να δώσουμε χώρο στο μπετόν). Και το τρίπτυχο "ηρεμία-παλαιότητα-σιγουριά" που αναφέρεις είναι (κατ'εμε τουλάχιστον) ευπρόσδεκτο σε μία κοινωνία της αρπαχτής, της αβεβαιότητας και της θορυβώδους αναρχίας.

    Λέω εγώ τώρα...

    (και πόσο γουάου είναι που κάμει το πτηνό, συζήτηση αρχιτεκτονικής στο μπλογκ του;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πτηνό πόσο ουάου είσαι το γνωρίζουμε χρόνια τώρα, μην πω "εξ απαλών ονύχων" και φανούν οι ηλικίες μας, χιχι.

    Μετά το μάθημα αρχιτεκτονικής, μήπως να κλείσουμε ένα ραντεβού για το "Μαλλιά - Κουβάρια" να πάμε να γελάσουμε; Τι λες;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. @Σουσουράδα, ομολόγησέ-το: θέλεις να με παρασύρεις στη μεταγλωττισμένη βερσιόν του Μαλλιά Κουβάρια, απλώς για να ακούσεις την Αλκηστούλα (ιουκ).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Also known as Άκληστις σύμφωνα με το site των Ster Cinemas ... τζίζας!

    http://www.stercinemas.gr/templates/TLC_MovieDetail.aspx?REFTYPE=1&SHOWMOVID=103561

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Στην κατηγορία 'κτήρια - εκτρώματα' ξέχασες την εθνική πινακοθήκη που μοιάζει με γκαράζ. Και μεταξύ μας το νέο μουσείο της Ακρόπολης ε δεν θα το' λεγες και αριστούργημα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Σωστή η σκέψη σου, πραγματικά!
    Τουλάχιστον ας αναδείξουμε αυτά που έχουμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Τους λείπει ο μεσόγειος ήλιος, η μυρωδιά των φιστικόδεντρων, η αλμύρα του Αργοσαρωνικού.
    Τα είπες όλα!
    :))))
    Φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts