Κυριακή, 4 Σεπτεμβρίου 2011

Γιατί χαμογελάει ο Ετρούσκος;

Στο βόρειο άκρο του Πάρκου Μποργκέζε της Ρώμης υπάρχει μία Βίλα που ακούει στο όνομα Τζούλια. Επειδής το συγκεκριμένο όνομα έχει λογής λογής φορτίσεις και να σε σκανδαλίσω δεν θέλω, σπεύδω να σου πω ότι η εν λόγω Βίλα είναι πολύ καθωσπρέπει. Η πρόσοψη είναι μία θριαμβική αψίδα με εκατέρωθεν επεκτάσεις που έχοντας ήδη μπουχτίσει στο αναγεννησιακό και στο μπαρόκ από την υπόλοιπη Ρώμη, δεν θα πέσεις και κάτω όταν τη δεις! Εντούτοις και επειδής έφθασα μέχρις εκεί μετά από περπάτημα χιλιομέτρων, είπα να σταματήσω να ξαποστάσω και να μπω να δω μήπως παίζει τίποτις πιο συναρπαστικό στα ενδότερα. Και η φιλομάθεια του πτηνού δικαιώθηκε!

Όταν διαβείς την πόρτα της, η Βίλα απλώνει ένα ωραιότατο ημικυκλικό περιστύλιο που σε αγκαλιάζει και σε προσκαλεί στις υπέροχες ηλιόλουστες αυλές της και στο Νυμφαίο που σου επιφυλάσσει χορταστικό πακέτο από μωσαϊκά, μπαλκονάκια, κολονάκια, καρυάτιδες και λιμνούλα με νούφαρα (που πιο ρομαντίκ, μόνο αν τα τινάξεις τα πέταλα, σε καθίσουν τα χερουβείμ στον παράδεισο κι επιμείνουν να σου παίξουν την άρπα!).

Μπορεί να την παρήγγειλε ο Πάπας Ιούλιος ο Β’ για θερινή του κατοικία γύρω στο 1500 (ενώ εσύ ας πούμε το μόνο που μπορείς να παραγγείλεις είναι καμία πίτσα!), σήμερα όμως η Βίλα φιλοξενεί το Μουσείο Ετρουσκικού Πολιτισμού. Που σημαίνει ότι αν δεν ξεύρεις ποιοι είναι οι Ετρούσκοι και βρεθείς εκεί, είσαι πολύ τυχερός γιατί δις ιζ δε πλέις για να μάθεις κι εσύ ο ανιστόρητος.

Οι Ετρούσκοι ήταν ένας λαός αρχαίος που κατοικούσε στην ιταλική χερσόνησο πριν οι Ρωμαίοι την κάμουνε οικόπεδο. Μάλιστα είχαν αναπτύξει υψηλής αισθητικής τέχνες και πολιτισμό, γεγονός που τους έδωκε κάποιες αβάντες όταν εντέλει κατακτήθηκαν από τους αγροίκους Ρωμαίους. Εξού και πολλοί Ετρούσκοι διέπρεψαν στα γράμματα και τις τέχνες ακόμη και μετά την υποδούλωσή τους. Οι γυναίκες στην κοινωνία των Ετρούσκων είχαν αρκετά δικαιώματα, γεγονός που παρερμηνευόταν από τους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους ως ένδειξη ελευθεριάζουσας και απρεπούς συμπεριφοράς. Δηλαδή σα να λέμε ότι αν σε αποκαλούσανε ετρούσκα, χαρούμενη δεν ήσουν.

Οι Ετρούσκοι πίστευαν στην παντοδυναμία των θεών και της μοίρας, αποδίδοντας μεταφυσική σημασία σε όλες τις εκδηλώσεις της φύσης -από τον κεραυνό ως τον τρόπο που πετούσαν τα πουλιά- και είχαν αναπτύξει μεγάλο εξπερτίζ στη μαντεία και την οιωνοσκόπηση. Η γλώσσα τους δεν έμοιαζε με καμία άλλη γνωστή γλώσσα, οι ταφικές τους παραδόσεις μαρτυρούν βαθιά πίστη στη μεταθανάτια ζωή και οι πόλεις τους ήταν χωροθετημένες και προσανατολισμένες με τρόπο που να «συντονίζονται» με τους συμπαντικούς άξονες βορρά-νότου και ανατολής-δύσης. Εσύ μπορείς να το πεις και καλό φενγκ σούι.

Καβάλα στο δελφίνι, τον κόσμο γύρισα, είπα να σε ξεχάσω, μα σ'αποθύμησα!
Κοιτώντας τα ορειχάλκινα αγάλματα, τα τεχνουργήματα από τερακότα και τα ταφικά τους αφιερώματα, βλέπεις ευδιάκριτα το πόσο τους ωφέλησε το εμπορικό και πολιτιστικό ιντεράξιον με τους Έλληνες που εκείνες τις εποχές ήταν πολύ μπροστά σε θέματα κουλτούρας (Ελλαδάρα-ομαδάρα!). Αν μάλιστα τα εξετάσεις πιο προσεκτικά, θα διαπιστώσεις πως ενώ ας πούμε οι κατοπινοί Ρωμαίοι κάμανε το εντελώς ανέμπνευστο καρα-αντίγραφο του ελληνικού πρωτότυπου, οι Ετρούσκοι πήραν τις ελληνικές επιδράσεις και φτιάξανε κάτι εντελώς δικό τους: χαμογελαστές μορφές, αισιόδοξα βλέμματα, κομψά μοτίβα με μία ιδιαίτερη έθνικ αισθητική. Ευχάριστη διάθεση από έναν πολιτισμό προ αιώνων αφανισμένο.

Ένα από τα πιο σημαντικά εκθέματα του Μουσείου είναι μία σαρκοφάγος ενός ζευγαριού. Κοιτώντας τους να μου χαμογελούν αγκαλιασμένοι και να μου γνέφουν, με καθησύχασαν ότι έζησαν μία ευτυχισμένη ζωή.

Και ξεύρεις κάτι; Τους χαμογέλασα κι εγώ.

6 σχόλια :

  1. Γιατί να μη χαμογελάει;

    Καλά έκανες. Κι εγώ πέρασα από περιέργεια μια πόρτα στο Παρίσι και βρέθηκα σ΄ένα υπέροχη πλατεία με μεγάλο πάρκο. ;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. πραγματικά υπέροχη η σαρκοφάγος. Ελπίζω κάποια στιγμή να την δώ από κοντά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Εύγε πτηνό! (κοίτα ποιος μιλάει τώρα)
    Η βίλα Τζούλια και οι Ετρούσκοι μπαίνουν στη λίστα με επικεφαλίδα "Ρώμη". Στο επόμενο ταξίδι...

    Α! Την πρώτη ιστορία των Ετρούσκων, αν θυμάμαι καλά έγραψε ο Κλαύδιος, πριν γίνει Αυτοκράτορας, η οποία όμως δεν διασώζεται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Η σαρκοφάγος υπάρχει και στο Λούβρο:

    http://www.louvre.fr/llv/oeuvres/detail_notice.jsp?CONTENT%3C%3Ecnt_id=10134198673225451&CURRENT_LLV_NOTICE%3C%3Ecnt_id=10134198673225451&FOLDER%3C%3Efolder_id=9852723696500818&baseIndex=32&bmLocale=fr_FR

    Υποψιάζομαι ότι κάποιοι ψωνίζουν από τους Κινέζους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. @renata, αυτό είναι που λέμε αν δεις μεγάλη πόρτα, να τη διαβείς!

    @mahler76, να πας και να τη δεις σου εύχομαι. Θα χαρεί κι εκείνη να σε δει! :)

    @Τσαλαπετεινέ, χεχεχε να με πάρεις να σου οργανώσω το ταξίδι όταν το αποφασίσεις!

    @Κωνσταντίνε Καντακουζηνέ, υπάρχουν παραπάνω από μία τέτοιες σαρκοφάγοι, καθώς οι Ετρούσκοι είχαν "οικογενειακούς" τάφους και τιμούσαν και τους δύο συζύγους, απεικονίζοντάς τους αγκαλιασμένους σε επικλινή στάση πάνω από τη σαρκοφάγο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Πολύ ωραίες οι φωτογραφίες και ενδιαφέρον το ποστ σου Πιγκουίνε! Μου αρέσει ο τρόπος που παρουσιάζεις τις πληροφορίες, τρόπος που σου μένει! Είμαι σίγουρη πως θα θυμάμαι καλύτερα πληροφορίες για τους Ετρούσκους έτσι όπως τις διάβασα σ'αυτήν εδώ την ανάρτηση, παρά αν τις είχα διαβάσει σε κάποιον τουριστικό οδηγό ή σε κάποια εγκυκλοπαίδεια! Εύγε πτηνό! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts