Τετάρτη, 16 Νοεμβρίου 2011

Πόσους μιναρέδες έχει ένα τζαμί;


Στις αρχές του 17ου αιώνα, ο σουλτάνος Αχμέτ ο Πρώτος απεφάσισε να χτίσει ένα τζαμί εξτραβαγκάντσα που να μπορεί να σταθεί επαξίως απέναντι στην Αγιά Σοφιά ως επίδειξη της προσωπικής του αίγλης και της δύναμης του Ισλάμ. Ανέθεσε λοιπόν στον αρχιτέκτονα Sedefkar Mehmed Aga την οικοδόμηση του, η οποία διήρκεσε από το 1609 έως το 1616. Το λεγόμενο Μπλε Τζαμί έκτοτε στέκει αντικρυστά με το μεγαλύτερο ναό της Ορθοδοξίας. Τα δύο μνημειώδη κτήρια έχουν ανάμεσά τους μία πλατεία (τη Sultanahmet και ναι, κατάλαβες από που πήρε το όνομά της) και 1000 περίπου χρόνια απόσταση, καθώς η Αγία Σοφία χτίστηκε το 537 -που σημαίνει πως είναι δέκα τουλάχιστον αιώνες προγενέστερη.


Προκειμένου να του προσδώσει μεγαλοπρέπεια, ο Αχμέτ ο Πρώτος διέταξε να οικοδομηθούν έξι μιναρέδες γύρω από το Μπλε Τζαμί, γεγονός που ξεσήκωσε θύελλα διαμαρτυριών στο μουσουλμανικό κόσμο. Διότι πρέπει να σου πω ότι τα τζαμιά διαθέτουν κανονικά δύο ή τέσσερις μιναρέδες και το μοναδικό ισλαμικό τέμενος που διέθετε εκείνη την εποχή έξι, ήταν το τζαμί της Μέκκας. Εξού και ο μεγαλομανής Αχμέτ αναγκάστηκε να χώσει το χέρι βαθιά στην τσέπη του και να χρηματοδοτήσει την οικοδόμηση ενός έβδομου μιναρέ στο τζαμί της Μέκκας για να έρθει το πράμα στα ίσα του.  


Εισήλθα στον κήπο της εισόδου νωρίς το πρωί για να προλάβω τη λαοθάλασσα των προσκυνητών και των τουριστών. Χαζεύοντας τους εξωτερικούς τοίχους, αναρωτήθηκα γιατί το αποκαλούν "μπλε", τη στιγμή που εγώ το έβλεπα εντελώς γκρι. "Ή που θα ξεθώριασε ή που θα πρέπει να κοιταχτώ για αχρωματοψία" σκέφθηκα κάπως ανήσυχος. Μπαίνοντας στον προαύλιο χώρο, συνάντησα ένα εντυπωσιακό sadirvan (που εσύ θα το πεις και συντριβάνι, για να συνενογιόμαστε) και γύρω του ένα τετράγωνο αψιδωτό περιστύλιο.


Περπάτησα γύρω από το sadirvan για να βγάλω μερικές φωτογραφίες και παρατήρησα τις ευχάριστα διακοσμημένες οροφές κάτω από τους μικρούς θόλους στο περιστύλιο. Δεκάδες κλειστές πόρτες μαρτυρούν ότι η αυλή αυτή πέραν του κυρίως τζαμιού, οδηγεί επίσης σε ένα πλήθος μικρότερων κτηρίων ανάμεσα στα οποία και σε ένα μεντρεσέ (=θρησκευτική σχολή βρε γιαβρίμ, τόσα τούρκικα σήριαλς βλέπεις, όλα εγώ θα σου τα εξηγώ;).


Έβγαλα τα παπούτσια μου και τα τοποθέτησα μέσα σε μία πλαστική σακούλα για να τα κουβαλήσω μαζί μου στο εσωτερικό. Ευτυχώς στην είσοδο διατίθεται μεγάλο απόθεμα από τέτοιες σακούλες για τον ανυποψίαστο τουρίστα που δεν έχει φέρει τη δική του σακουλίτσα και που βεβαίως δεν είναι καθόλου πρόθυμος να αφήσει τα Nike του όξω από την πόρτα. Με τα παπούτσια στο χέρι και με μία μικρή συστολή, μπήκα διστακτικά στο εσωτερικό -διότι πρέπει να σου πω ότι πέραν όλων των άλλων, το να περπατάς με τις κάλτσες σου σε ένα δημόσιο χώρο είναι πολύ περίεργη αίσθηση.


Το εσωτερικό του ναού είναι ένα τέλειο τετράγωνο και στο κέντρο του δεσπόζουν τέσσερις γιγάντιες κολώνες που στηρίζουν τον κεντρικό θόλο και οι οποίες συχνά καλούνται "πόδια ελέφαντα" γιατί είναι πολύ παχιές και στο χρώμα του συμπαθούς παχύδερμου. Τώρα εσύ ο κακόπιστος άνθρωπας θα πεις ότι η μαγκιά στο τεράστιο οικοδόμημα είναι να μην φαίνονται καταμεσίς του τέτοιες χοντροκοπιές (κάτι που έχει καταφέρει ας πούμε η Αγιά Σοφιά και της βγάζουμε το καπέλο). Αν και γενικά θα συμφωνήσω μαζί σου, τα μεγάλα μεγέθη είναι πάντα συντριπτικά σε αυτές τις περιπτώσεις και το βασικό ζητούμενο (που είναι να σου δημιουργήσουν δέος) επιτυγχάνεται με ή χωρίς τις κολώνες.  


Ίσως γνωρίζεις ότι το εσωτερικό των τζαμιών είναι βασικά άδειο. Το μόνο που διαθέτουν είναι ένα χαλί που καλύπτει το δάπεδο (ώστε να μπορούν οι πιστοί να κάμουν τις επικύψεις τους) και οι πολυέλαιοι που στην περίπτωση του Μπλε Τζαμιού, αφενός είναι τεράστιοι και αφετέρου κρέμονται χαμηλά πάνω από το κεφάλι σου, λες και προσπαθούν να συνδέσουν το δικό σου ανθρώπινο επίπεδο με το υπερβατικό επίπεδο της οροφής. Κοιτάζοντας προς τα άνω, διαπίστωσα ότι το εσωτερικό είναι επενδυμένο με εκατοντάδες μπλε πλακάκια και κατάλαβα ότι η ονομασία του, οφείλεται σε αυτά.


Αφού πέρασα μερικά λεπτά θαυμάζοντας το μεγάλο κεντρικό θόλο και παρατηρώντας τους πιστούς που κάθονταν οκλαδόν και διάβαζαν το κοράνι, κατευθύνθηκα προς την έξοδο. Φόρεσα τα παπούτσια μου και κατευθύνθηκα ξανά προς την πλατεία Sultanahmet. Η ώρα ήταν ήδη οχτώ και ο κόσμος είχε αρχίσει να πυκνώνει. Ένας γραφικός αλιμπαμπά στεκόταν ανάμεσα στις πρασιές και πόζαρε μπροστά από το τζαμί.

Η φωνή του ιμάμη ακούστηκε από τα μεγάφωνα, απόλυτα δηλωτική για το που βρισκόμουν.

4 σχόλια :

  1. Αχ σαν την Πόλη δεν έχει...Να πας στην Μικρή Αγιά Σοφιά (τώρα είναι τζαμί) που είναι η αγαπημένη μου εκκλησίτσα. Είναι μια ομορφιά εσωτερικώς...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αγαπητέ Ερμή, η Μικρή Αγιά Σοφιά πολύ μου αρέσει κι εμένα. Θα της αφιερώσω ολόδικό της ποστ στο μέλλον, γιατί έχω και ωραιότατες πόζες να σου δείξω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. φανταζομαι εξισου εντυπωσιακό θα ειναι να το δεις και γεματο πιστους εν ώρα προσευχής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. LiDa, είναι όντως εντυπωσιακό να τους βλέπεις να προσεύχονται. Αλλά και λίγο αμήχανο (μη σου πω φοβιστικό), ιδίως αν είσαι τουρίστας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts