Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2011

Κι αν είσαι και ΚΑΠΗ, να πας στο Τοπ Καπί


Ειλικρινά στο λέω, όταν ήμουνα μικρός νόμιζα ότι το Τοπ Καπί είναι ένα μέρος για τίποτις ηλικιωμένους, όπου παρκάρει η γιαγιά και ο παππούς και τους ταϊζουνε γάλα με φρυγανιά παπάρα. Και παρότι όταν μεγάλωσα το επιβεβαίωσα ότι πρόκειται για παλάτι και όχι για οίκο ευγηρίας, με καταλαβαίνεις ότι αφού βρέθηκα στην Πόλη, έπρεπε να το διπλοτσεκάρω και από κοντά.

Η ημέρα ήταν ζεστή -αν και συννεφιασμένη- και το αγαπημένο σου πτηνό έσκασε μύτη με φωτογραφική, καπέλο και το βιβλιαράκι του για να ξεύρει και τι βλέπει, όξω από τα τείχη του Τοπ Καπιού (τι εννοείς δεν κλείνεται; έχει τείχη γύρω γύρω σου λέω!) έτοιμο για τρελό σάιτ σίινγκ.

Πριν διαβώ την εξωτερική πύλη, στάθηκα λίγη ώρα και εθαύμασα το υπέροχο κιόσκι του Σουλτάν Αχμέτ του Τρίτου, που έχει τέσσερις φοντάνες και περίτεχνο διάκοσμο. Μάλιστα λέγεται ότι η επιγραφή που κοσμεί το κιόσκι έγινε από τον ίδιο το Σουλτάνο, ιδιοχείρως παρακαλώ -καθότι δεν ήτανε τίποτις σνομπαρία- ο οποίος μας καλεί ν' ανοίξουμε τη βρυσούλα, να πιούμε νερό και να προσευχηθούμε για την ψυχούλα του. Άντε, να ζήσουμε να τον θυμόμαστε!


Πέρασα τη μνημειώδη πύλη και βρέθηκα σε ένα ωραιότατο παρκάκι με γκαζόν, φροντισμένα παρτέρια και ψηλά δέντρα, που συνήθως καλείται Αλάι Μεϊντάνι (=πρώτη αυλή), αλλά παλαιότερα κυκλοφορούσε στην πιάτσα και ως "Αυλή των Γενίτσαρων" γιατί εκεί βολοδέρνανε οι ομώνυμες φρουρές του σουλτάνου. 


Εκεί βρίσκεται και η εκκλησία της Αγίας Ειρήνης η οποία χτίστηκε από τον Ιουστινιανό το 537 και αφότου πρότερο οικοδόμημα είχε γίνει λαμπόγυαλό κατά τη Στάση του Νίκα. Παρότι το μέρος μοιάζει πολύ πίσφουλ σήμερα, τύπου ξαπλώνω στο γκαζόν, διαβάζω μία Έμιλυ Μπροντέ, στοχάζομαι, μετράω πρόβατα στα σύννεφα κουλουπού-κουλουπού, αρκεί να σου πω ότι στο σημείο αυτό το 346 είχαν σφαγιαστεί 3.000 άνθρωποι σε μία από τις υπέροχες θεολογικές διαμάχες που συνήθιζαν οι Βυζαντινοί για να περνάνε την ώρα τους. 

Η Αγία Ειρήνη και στο βάθος η Αγιά Σοφιά!

Με τη σκέψη αυτή, προχώρησα προς τη δεύτερη αυλή του Τοπ Καπιού (μα γιατί επιμένεις ότι δεν κλείνεται; σου είπα ότι έχει τείχη τριγύρω!) και διήλθα μία εντυπωσιακή πύλη με δύο κωνικούς πύργους, η οποία συνοδεύεται από επιγραφή που σου επιβεβαιώνει ότι ένας είναι ο Αλλάχ και ο Μωάμεθ είναι ο προφήτης του. Επί οθωμανικής εποχής, αν ερχόσουν να κάμεις βεγγέρα στον πολυχρονεμένο και ήσουν έφιππος, εδώ εγκατέλειπες το άλογο γιατί μόνο ο Σουλτάνος μπορούσε να προχωρήσει καβαλημένος. Εάν ήσουν πολύ τυχερός, μπροστά στην πύλη μπορεί και να βρισκόσουν φάτσα κάρτα με τα κεφάλια των εχθρών του Σουλτάνου, τα οποία καρφώνονταν σε παλούκια εκεί για παραδειγματισμό. Κουλτούρ, σιβιλιζασιόν, ιντελεκτουέλ.


Όταν εντέλει μπαίνεις στην κυρίως αυλή, συνειδητοποιείς ότι το παλάτι αποτελείται ουσιαστικά από ένα σύμπλεγμα πολλών μικρών κτηρίων και επομένως έχεις να αντιμετωπίσεις πολλαπλά μπες-βγες και αλλεπάλληλες ουρές. Με όλους αυτούς τους τουρίστες να συνωστίζονται παντού και μερικά θορυβώδη χάπατα να φωτογραφίζονται με νάζι δίπλα στις φοντάνες, είναι σχεδόν αδύνατο να πιστέψεις ότι στο Τοπ Καπί επικρατούσε κάποτες άκρα του τάφου σιωπή. Οι υποτακτικοί, οι φρουροί, οι χανούμισσες και οι ευνούχοι συνεννοούνταν σε μία ειδική γλώσσα νοημάτων για να μην ενοχλούν τον πολυχρονεμένο.


Το πρώτο οίκημα που αντικρίζεις είναι η Αίθουσα του Θρόνου και από πίσω η Βιβλιοθήκη του Αχμέτ του τρίτου. Κινήθηκα προς τα δεξιά και μπήκα σε μία μεγάλη ουρά για να θαυμάσω τα ρούχα των σουλτάνων. Δυστυχώς στο εσωτερικό απαγορεύονταν οι φωτογραφίες οπότε θα σου τα περιγράψω: πλουμιστά, με μεγάλες βράκες και έντονα κόκκινα και κίτρινα χρώματα -αν είσαι η Lady Gaga μπορείς να βρεις εδώ πράματα να φορέσεις. Πάντως οι τελευταίοι σουλτάνοι που το έπαιζαν δυτικοί, φορέσανε πιο δυτικότροπες αμφιέσεις και το γύρισαν στο σακάκι-παντελόνι. Μπόρινγκ δηλαδή.


Ακολουθούν αίθουσες με τους θησαυρούς των Σουλτάνων, τους οποίους μπορείς να θαυμάσεις μόνον εάν είσαι ψηλός ή εξαιρετικά νταβραντισμένος. Διότι είναι τόσες οι τουρίστριες που έρχονται και κολλάνε τη μούρη τους στις προθήκες, που θέλει αποφασιστικότητα, επιμονή και μερικές γερές αγκωνιές για να τις βγάλεις από τη μέση και να θαυμάσεις τους περίτεχνους θρόνους, τους καθρέπτες, τα κηροπήγια και το υπερπολύτιμο στιλέτο που ο Μαχμούτ ο Πρώτος εσκόπευε να δώκει για πεσκέσι στο Σάχη της Περσίας το 18ο αιώνα, αλλά επειδής ο Σάχης τα τίναξε τα πέταλα πριν το λάβει, ο Μαχμούτ είπε να το κρατήσει να καθαρίζει τα νύχια του.


Καθώς διασχίζεις τις αίθουσες και μπαινοβγαίνεις στα κτήρια, βρίσκεσαι σε ένα μπαλκόνι με υπέροχη θέα στο Βόσπορο και στην ασιατική πλευρά της Πόλης. Ο ουρανός ήταν τώρα ακόμα πιο σκυθρωπός, αλλά στάθηκα για μερικά λεπτά αποσβολωμένος από το θέαμα: τα σπίτια, τα τζαμιά, οι μιναρέδες, τα πλοία, οι γέφυρες, οι ουρανοί, οι μνήμες, τα τότες, τα τώρα, οι ιστορίες, ο κόσμος, τα ανταμώματα και οι χωρισμοί. Υποτάχθηκα στη δύναμη του μέρους. Και συγκινήθηκα ειλικρινά.


Ένα πάλευκο νεοκλασικό οίκημα -λέγεται Μεσιντίγιε- δεσπόζει στην πιο προνομιούχα αυλή του παλατιού. Από εκεί βλέπεις το σημείο που συναντάται ο Κεράτιος με το Βόσπορο, ατενίζεις την ευρωπαϊκή και την ασιατική πλευρά της Πόλης και το βλέμμα σου φθάνει πέρα ως τη μεγάλη γέφυρα που ενώνει τις ηπείρους.


Συνέχισα την περιήγησή μου σε δύο κομψά περίπτερα που έχτισαν οι σουλτάνοι για να εορτάσουν την κατάκτηση του Ερεβάν και της Βαγδάτης. Επειδής οι οικοδομικές εργασίες δεν ήταν και πολύ γρήγορες, ώσπου να ρίξουν τα μπετά και να ολοκληρωθούν τα εν λόγω περίπτερα, οι πόλεις αυτές είχαν χαθεί από τους Οθωμανούς. Τουλάχιστον, τους έμειναν τα περίπτερα!


Στα διάφορα οικήματα, δεν μπορεί παρά να θαυμάσεις τις ωραιότατες διακοσμήσεις, το πλακάκι που πάει σύννεφο και τα έντονα, ευχάριστα χρώματα. Αψίδες, παράθυρα, κομψά περιστύλια και οντάδες δημιουργούν ένα χορταστικό υπερθέαμα, για εσένα τον τουρίστα που πετάς τη σκούφια σου για όμορφα ενσταντανέ και χαρούμενες πόζες.


Ένα από τα πιο αξιομνημόνευτα σημεία της επίσκεψης είναι η είσοδος στο περίπτερο του Ιερού Μανδύα, όπου φυλάσσονται υπό δρακόντεια μέτρα μερικά από τα πλέον πολύτιμα θρησκευτικά κειμήλια του Ισλάμ: δόντια και τρίχες από τα γένια του Μωάμεθ, τα τέσσερα σπαθιά των πρώτων χαλίφηδων και ο ιερός μανδύας που δόθηκε στον ποιητή Kaab bin Zuheyr. Για να σου δώσω ατμόσφαιρα, αρκεί να σου πω ότι στο χώρο ακούγονται συνεχώς ψαλμοί, καθώς ιμάμηδες διαβάζουν σε βάρδιες αποσπάσματα από το κοράνι λάιβ, εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο. Ακόμα κι αν σκιαχτείς με όλο ετούτο το ριλίτζιους όβερντοουζ, παραδέχεσαι ότι είναι υποβλητικό. Και μη νομίζεις ότι όλα ετούτα απευθύνονται μόνο στο φανατικό μουσουλμάνο, διότι φέιμους κειμήλια περιμένουν εκεί και το φανατικό χριστιανό, ο οποίος λόγου χάρη μπορεί να θαυμάσει το ξίφος του Δαβίδ και κομμάτια από το κρανίο του Ιωάννη του Βαπτιστή (λέμε τώρα).

Εδώ σου έχω την επιγραφή πάνω από την πύλη του περιπτέρου του Ιερού Μανδύα, που δεν κατάλαβα τι λέει ακριβώς, αλλά μου φάνηκε πολύ φαντεζί και με έπεισε ως τουρίστα.


Και μπορεί να μην κατάφερα να σου φωτογραφήσω τα παραπάνω (μου το απαγορεύσανε με πολύ απότομο τρόπο, παρότι τους εξήγησα ότι είμαι διάσημο πτηνό και θα τους κάμω διαφήμιση σε μπλογκ του Γιουνανιστάν), ο φακός μου όμως στάθηκε σε διάφορες πεκιουλιοριτέ των επισκεπτών, όπως αυτή η παρέα με τις μανδιλοφόρες Εμινέ και τη σκεμπρόζα Αϊσέ.


Επίσης απαθανάτισα μία ατυχή στιγμή του Ασημάκη, ο οποίος βαρέθηκε να βλέπει τρίχες και έκατσε να χασμουρηθεί σε μία κολόνα με την ησυχία του. Στο παγκάκι από πίσω, τρία χαρούμενα μοντέρνα κορίτσια.


Η βόλτα στο Τοπ Καπί ολοκληρώθηκε με μία επίσκεψη στο χαρέμι. Που έχει άλλο εισιτήριο και ο τσίπης τουρίστας δεν θα το δει ποτέ, αλλά που το πτηνό σου προτείνει να μη το χάσεις με την καμία. Να ξηλωθείς και να το επισκεφθείς! Διότι εκεί μαθαίνεις ένα σκασμό πράματα για τη ζωή των γυναικών στο παλάτι και παίρνεις μία γεύση της ατμόσφαιρας που επικρατούσε επί οθωμανικής εποχής.


Το πιο ευρύχωρο δωμάτιο στο χαρέμι είναι εκείνο της Βαλιντέ Σουλτάν, που ήταν η ισχυρότερη γυναίκα στην αυτοκρατορία και που δεν είναι άλλη από τη γλυκιά μανούλα του εκάστοτε πολυχρονεμένου. Η Βαλιντέ ήταν εκείνη που κανόνιζε ποιο χανουμάκι θα του καθόταν κάθε βράδυ, επέλεγε τις επίσημες συζύγους, πριμοδοτούσε κάποιες που συμπαθούσε και βασάνιζε όσες δεν της γέμιζαν το μάτι. Κοινώς αν ήσουν παλλακίδα, έπρεπε να κάμεις λογής λογής θελήματα για τη Βαλιντέ, τύπου να της βγάζεις τις τσίμπλες το πρωί και να της ξύνεις το σβέρκο.


Οι περισσότερες γυναίκες έμεναν σε μικρά δωματιάκια που ενώνονται με δαιδαλώδεις διαδρόμους και καταλήγουν σε μικρές εσωτερικές αυλές, ενώ η διοίκηση του χαρεμιού ενέπιπτε στην αρμοδιότητα μίας ομάδας ευνούχων. Και ναι, όλα αυτά στη νοηματική, καθώς είπαμε ότι το παλάτι ήταν βυθισμένο σε μία νεκρική σιωπή. Κιχ δεν ακουγόταν!


Μετά από αρκετή ώρα στις αίθουσες του χαρεμιού, κατέληξα σε μία όμορφη αυλή με ανοιχτά παραθυρόφυλλα, η οποία καλείται "Αυλή των Ευνοούμενων", διότι εκεί διέμεναν οι πιο τυχερές από τις γυναίκες. Και μπορεί για σένανε τύχη να είναι να σου πέσει το τρίδυμο λαϊκό, για το χανουμάκι τύχη ήταν να μην το ρίξουνε αλυσοδεμένο στο Βόσπορο να το φάνε τα ψάρια.

Εγώ πάλι ένιωσα πολύ τυχερός που έμαθα τόσα πράματα. Κατευθύνθηκα προς την έξοδο χαμένος σε σκέψεις και εντυπώσεις. Ένας λαμπερός ήλιος ξεπρόβαλε πίσω από τα σύννεφα.

19 σχόλια :

  1. Κλίνεται καλέ το Τοπ Καπί, δεν είναι σαν το Αιγάλεω ή τον Αβδεναγώ (το μόνο όνομα που θα μπορούσε να είναι ρήμα). Εμένα που είχα πάει μικρόυλης πολύ μου άρεσε εκείνο το διαμάντι... το ονειρευόμουν καιρό μετά 9αν το είχα τώρα θα το είχα ήδη ρευστοποιήσει)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πολύ ωραίες οι φωτογραφίες σου και η ξενάγησή σου αγαπητό πτηνό!

    Τις αίθουσες με τα κοσμήματα και τον συνωστισμό εμείς τις περάσαμε στα γρήγορα. Αν έχεις δει ολόκληρο Βατικανό και Άγιο Πέτρο, τι να σου κάνουν τρεις αιθουσίτσες με ενδυμασίες και κοσμήματα!

    Εμείς φτάσαμε ως τη βεράντα (όπου είχε τρελό αέρα και ψωφόκρυο παρεπιπτόντως) και μετά φύγαμε. Χαίρομαι που μας έδειξες και το χαρέμι. :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. @tremens, το διαμάντι ήταν πολύ ζούπερ και νομίζω πως αντικειμενικά θα μου πήγαινε τέτοιος μπιρμπιλομάτης που είμαι. Όσο για το Αιγάλεω, έχεις πολύ δίκιο που επισημαίνεις ότι δεν κλ(ε)ίνεται με τίποτα.

    @DaNaH, θύμησέ μου να σου πω και για το Βατικανό κάποια στιγμή. Πολύ μου είχε αρέσει, είδα και τον Πάπα. Αλλά και τον Πατριάρχη στην Κωνσταντινούπολη είδα. Γενικώς το τόπικ θρησκευτικός τουρισμός το έχω πάει πολύ μπροστά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πολύ ωραίες φωτο, μου τράβηξαν το θαυμασμό αυτές με το γαλάζιο (αδυναμία!) πλακάκι και τ΄αραβουργήματα!

    Η διασκέδαση όμως ήταν η [περιγραφή σου! Να ΄σαι καλά βρε :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Βαλιδε Χανουμ φιλτατε! Κατα τα αλλα, ακριβεστατο το οδοιπορικον ;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. καλα,
    α. αν περιέγραφες με τετοια γλαφυροτητα (οπτική και λεκτική) την Αθήνα και
    β. ήσουν αγγλόφωνο blog

    νομιζω οτι ο τουρισμος στην πολη μας, θα ειχε αυξηθει κατακόρυφα !!

    Εύγε!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Γλαφυρή όπως πάντα η περιγραφή σου Πιγκουίνε μου!!
    Δεν έχω πάει ποτέ στην Κωνσταντινούπολη, λόγω μιας στενόμυαλης άποψης που είχα ότι, αφού οι Τούρκοι πήραν το χωριό μου (κατάγομαι από την Κερύνεια της Κύπρου), κι εγώ δεν τους κάνω τη χάρη να πάω στην Τουρκία. Τώρα όμως έχω εγκαταλείψει αυτή τη στενομυαλιά και σε πρώτη ευκαιρία θα πάω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. @renata, το κεραμικό, γαλάζιο πλακάκι είναι πολύ τρέντι εδώ και αιώνες στην Τουρκία. Το φτιάνουνε στο Ιζνικ (Νίκαια) και επενδύουνε με αυτό πολλούς εσωτερικούς χώρους σε σπίτια, παλάτια και τζαμιά.

    @An-Lu, η δικιά μου η χανούμ είναι εγκεκριμένη, οπότε μπορείς να την επείς και Validated Χανούμ. :)

    @LiDa, είμαι πρόθυμος να προσληφθώ από το VisitGreece και να γίνω το πτηνό-σύμβολο της Αθήνας για να προσελκύσω τουρίστες. Τρέμε πελεκάνε της Μυκόνου!

    @Meropi, το καταλαβαίνω αυτό που λες και όντως χρειάζεται μία προσωπική υπέρβαση για να ξεπεράσεις τη συναισθηματική φόρτιση που σου δημιουργεί η Τουρκία. Εντούτοις, όταν πηγαίνεις στην Πόλη με έναν τελείως περίεργο τρόπο, νιώθεις ότι είσαι στην πατρίδα σου. Εάν ποτέ τα καταφέρεις να βρεθείς εκεί, νομίζω θα με θυμηθείς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. τέλειο δείχνει. όταν είχα πάει στην Πόλη δεν το είχα δεί καθόλου καθ'ότι άρρωστος. Έχασα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Σου βγάζω το καπέλο ως ιδιοκτήτης μπλογκ που γράφω για την Πόλη! www.eistinpolin.wordpress.com

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. @mahler76, την επόμενη φορά που θα πας, πρέπει να το επισκεφθείς οπωσδήποτε γιατί η τρίχα του Μωάμεθ είναι μεγάλο μαστ για τον τουρίστα.

    @Στέλιο, μεγάλη τιμή να το λες εσύ αυτό. Σε διαβάζω εδώ και καιρό και πολύ σε εκτιμώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Moy epitrepeis na to anadimosieysw me anafora se sena?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Ετοιμο: http://eistinpolin.wordpress.com/2011/12/08/penguin/

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. γεια σου Πιγκουίνε!

    έφτασα στο ποστ σου μέσω του Στέλιου και μου άρεσε πολύ πολύ η ματιά σου!

    τέτοιου είδους μνημεία είναι από μόνα τους βαριά για να τα φορτώνουμε ακόμα περισσότερο με λόγιες βαρετές περιγραφές.

    μου κίνησες την περιέργεια να διαβάσω και άλλα ποστ σου!

    xx

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Αγκελάκο, καλημέρα! Μόνο βαριά? Ασήκωτα είναι! Δεν βλέπεις την κρήνη του Σουλτάνου? Δε θαναι καμιά 5 τόνους?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. @Στέλιο, θένκ γιου για το προμόσιον! Το πτηνό έχει ήδη φτιάξει ενότητα για την Πόλη και υπόσχεται να κουτσομπολέψει και άλλες βόλτες του εκεί.

    @Angelis, το πτηνό εκτός από ταξιδιάρικο, είναι καλαμπουρτζίδικο και προσπαθεί συνειδητώς να τα βλέπει με πνεύμα αλέγκρο. Κι όταν ακούει καλά λόγια από μπλόγκερς που συμπαθεί (ζούπερ νάις μπλογκ μπάι-δε-γουέι), πολύ το φχαριστιέται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. ιδιαιτερη μνεια θα κανω και γω για το χαρεμι. οντως, εκεινα τα διαδρομακια, οι μαρμαρινες τεραστιες μπανιερες ειναι αξεχαστα...θυμαμαι την ξεναγο που ειχε το νου της μη ξεμεινει κανεις πισω και χαθει!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts