Πέμπτη, 29 Σεπτεμβρίου 2011

Χρυσός Πιγκουίνος Τζούνιορ

Στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε, χαμόγελα μπορείς να συναντήσεις μόνο στα παιδικά προσωπάκια (και δικαίως γιατί μόνο αν είσαι επτάχρονος μπορείς να ελπίζεις ότι θα ζήσεις κάποτες καλύτερες ημέρες -οι υπόλοιποι θα τα έχουμε κακαρώσει!). Εξού και το πτηνό απεφάσισε να παρουσίασει ένα νέο διαγωνισμό παγκόσμιας εμβέλειας (όταν πρόκειται για ιβέντς, δεν είναι τσίπικο το πτηνό) με συμμετοχή παιδιών-ταλέντων από όλη την υφήλιο. Το μόνο που έχεις να κάμεις εσύ, αγαπημένε αναγνώστα είναι να ακούσεις προσεκτικά τα άσματα και να ψηφίσεις το καλύτερό σου.

Ινδία


Αν σου αρέσουν οι Τρανσφόρμερς, το Μπόλιγουντ, ο Γκοντζίλα και τα καουμπόικα καπέλα, τότε (α) μόλις βρήκες το ιδανικό βιντεοκλίπ που τα συνδυάζει όλα (και με πολύ κριέιτιβ τρόπο) και (β) πραγματικά ανησυχώ για το κοινό αυτού του μπλογκ. Η μόνη μου απορία είναι αν όλη ετούτη η υπερδιέγερση είναι αποτέλεσμα διπλής δόσης Χέμο στο γάλα ή αν ο πιτσιρικάς πάσχει από τίποτις ορμονικό. Το πραγματικό θύμα της όλης υπόθεσης πάντως είναι το ρομπότ.

Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία του Αγίου Όρους


Μετά το σκάνδαλο του Βατοπεδίου, η μοναστική κοινότητα απεφάσισε να κάμει ένα γενναίο άνοιγμα προς τα νεανικά κοινά, με πρεσβευτή το μικρό Σαντικάι. Παρότι έχουν περάσει χρόνια από τα πρώτα σιντίς του μικρού Σαντικάι, εκείνος θα παραμένει για πάντα στην καρδιά μας ως μελαγχολικό και θρησκευάμενο παιδί και ακόμη κι όταν γίνει πενήντα χρονών, θα τον λέμε μικρό Σαντικάι και θα τον καθίζουμε στο αναλόγιο να μας ψέλνει τη γλυκιά του έαρ.

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής


Εάν έχεις νανοφοβία (ρίλι, υπάρχει κόσμος που τους τρέμει) τότε σου προτείνω να μην πατήσεις το πλέι. Παρότι δεν είναι οφίσιαλι νάνος, ο συγκεκριμένος πιτσιρίκος έχει κάτι το αλλόκοτο και φοβιστικό πάνω του. Σου φέρνει ας πούμε στο μυαλό τον Τσάκι την κούκλα του Σατανά ή το Σπορτ Μπίλι μετά το εγκεφαλικό που υπέστη όταν βρήκε τη Λίλυ να τον κερατώνει με τη Βάντα. Πάντως οφείλω να σε ενημερώσω ότι έχει γίνει τρομερά δημοφιλής στο νετ με τα αυτοσχέδια βιντεάκια του και στα πόδια του σφάζονται λογής λογής σταρς για να γυρίσουν μαζί του κλιπάκια και να γευτούν λίγο από το hype του. 

Ελλάδα


Τι κι αν ο Χαραλάμπης είναι φάλτσος, έχει κι αυτός δικαιώματα. Με το ζόρι τον σέρνουν τα υπόλοιπα Ζουζούνια να παντρευτεί τη Λιλίκα (που ξύνει τη μύτη της και έχει κασετίνα Μπι-μπι-μπο) ενώπιον ένος πολύ κοντού παπά, ενώ ακολουθεί τρικούβερτο ελληνικό γλέντι όπου τα Ζουζούνια επιδεικνύουν το μεγαλείο της φυλής. Σου'χω και άσκηση εδώ: μέτρα πόσα ανόητα στερεότυπα μπορείς να εντοπίσεις μαζεμένα σε αυτό το κλιπ και κέρδισε έναν αποχυμωτή της Ντελόνγκι! Άντε και στα δικά σας βρε παιδιά!

Ινδία 


Ναι, η χώρα έχει και δεύτερη συμμετοχή, τραβάς κανένα ζόρι; Αυτή τη φορά σου έχω ντουετάκι λιλιπούτειων ινδών που δεν τους λείπουν το μπρίο και η τσαχπινιά! Πλαισιωμένοι από πλούσια μπαλέτα, ινδές, μαχαραγιάδες και φέικ ελέφαντες, οι πιτσιρικάδες σού τραγουδάνε το "ντούρκου-ντούρκου-ντόλε-ε" και καίγεται το πελεκούδι.

Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2011

Πώς περπατάνε οι Τούρκοι;


Ανηφόριζα την Ιστικλάλ -τον κεντρικό πεζόδρομο όπου χτυπάει η καρδιά της Κωνσταντινούπολης- μέσα σε ένα πολύβουο ποτάμι κόσμου και ενόσω προσπαθούσα με αλλεπάλληλα ζιγκ ζαγκ, να αποφύγω τη μετωπική με τους λογής λογής διαβάτες που κινούνταν αντίστροφα, θυμήθηκα ένα άρθρο που είχα κάποτες διαβάσει για τους διάφορους τρόπους περπατήματος σε ένα πεζοδρόμιο.

Για παράδειγμα, υπάρχουν άνθρωποι που περιπατούν ανέμελα και σιγά. Που όταν συζητούν κάτι σημαντικό με το παρεάκι τους, δεν διστάζουν να σταματήσουν εν τω μέσω του πεζοδρομίου για να δώσουν μία κάποια έμφαση στα λεγόμενά τους ή να κοντοσταθούν όποτε τους καπνίσει για να χαζέψουν μία βιτρίνα ή κάποια ταμπέλα –συχνά χωρίς να ελέγχουν εάν έπεται κάποιος δύστυχος με πιο κανονικό βηματισμό, που μπορεί και να πέσει επάνω τους μη-χειρότερα. Υπάρχουν άλλοι που περιπατούν γρήγορα και νευρικά, ενίοτε ακόμα και επιθετικά. Που συνεχίζουν ατάραχοι την πορεία τους κατά πάνω σου, αξιώνοντας να μεριάσεις δρόμο να περάσουν. Υπάρχουν επίσης άλλοι που περιπατούν σε δυάδες (ζευγαράκια), τριάδες (φιλαράκια) ή πολυπρόσωπα σχήματα (παρεούλες, πολλά ζευγαράκια μαζί, ποδοσφαιρικές ομάδες, διαδηλωτές του ΠΑΜΕ, η οικογένεια Χωραφά) και υπό μορφή αδιαπέραστου φράγματος: αν βρεθείς ο κακομοίρης σε αντίστροφη πορεία, τότε θα πρέπει να παρακάμψεις ολόκληρο το σχήμα, διότι απλούστατα είναι δεμένοι αγκαζέ ή κρατιούνται χέρι-χέρι ή κολλάνε ο ένας στον άλλο και δεν μπορείς να περάσεις που να είσαι ο τζώνυ γουόκερ ο ίδιος.


Στην Τουρκία λοιπόν οι άνθρωποι περπατούν με τον ίδιο τρόπο που οδηγούν: άτσαλα και χωρίς ίχνος ευγένειας. Για έναν άνθρωπα όπως εγώ, που έχει συνηθίσει να δίνει προτεραιότητα σε αναξιοπαθούντες, να βγαίνει τελευταίος από το ασανσέρ, να παρακάμπτει διακριτικά τους όσους θέλει να προσπεράσει όταν περιπατεί, τα πεζοδρόμια της Τουρκίας είναι η κόλαση του Δάντη. Οι δε δρόμοι της, χειρότεροι.

Τον μπουνταλάδικο τρόπο με τον οποίο περπατούν τα πλήθη στην Τουρκία, προσωπικώς τον εξέλαβα ως μία ακόμη απόδειξη της παντελούς έλλειψης αγωγής και καλών τρόπων. Η αντίφαση εδώ είναι η εξής: στην επικοινωνία τους μαζί σου, οι τούρκοι μπορεί να είναι χαμογελαστοί και βοηθητικοί. Αν σε δουν τουρίστα και μπερδεμένο, δεν διστάζουν να σταματήσουν για να σου προσφέρουν οδηγίες, ακόμα κι αν δεν πολυμιλάνε αγγλικά και χρειαστεί να χρησιμοποιήσουν παντομίμα. Εντούτοις αυτό που λέμε τακτ, διακριτικότητα, κοινωνική ευγένεια βρε παιδί μου, απλώς δεν υπάρχει! Οι συμπεριφορές χαρακτηρίζονται από μία χοντροκοπιά, μία καταφανή άγνοια των κοινωνικών συμβάσεων που έχεις μάθει εσύ ως νεωτερικός ευρωπαϊος (αν είσαι!) και ως αναγνώστης του Ζαμπούνη (που είσαι!).

Το πτηνό που αρέσκεται σε περισπούδαστες φιλοσοφίες, κατέληξε σε ωραιότατο συμπέρασμα που θα το σημειώσεις στο τετραδιάκι να μην το ξεχάσεις: ο τρόπος που περπατεί και οδηγεί ένας λαός είναι ένδειξη του κοινωνικού πολιτισμού του. Θα σου εξηγηθώ με παράδειγμα. Το να διασχίσεις ένα δρόμο στις βορειοευρωπαϊκές χώρες είναι απλό: αρκεί να πατήσεις το πόδι σου στο οδόστρωμα και –εάν βεβαίως βρίσκεσαι σε διάβαση- η ευρωπαία σωφεράντζα φρενάρει αυτομάτως, παγώνει το όχημα και η αυτού εξοχότης σου χύνεται με τουπέ από το πεζοδρόμιο. Η Ελλάδα σε τέτοια επίπεδα πολιτισμού δεν έχει φθάσει (και αισιόδοξος δεν είμαι) αλλά τελοσπάντων ένα φανάρι να περάσεις το βρίσκεις. Στην Τουρκία ο κόσμος περνάει απ’όπου βρει και με τακτικές ανταρτοπόλεμου: κοιτάς στα μάτια τους οδηγούς, ζυγίζεις τις διαθέσεις τους και στην κατάλληλη στιγμή βουρ, αρχίζεις να τρέχεις ωσάν τον παλαβό ρίχνοντας συνάμα και μερικές προσευχές σε Θεό, σε Αλλάχ ή απλώς σε αχ και βαχ!

Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2011

Ήμαρτον λέμε!


Βόλταρα στο κέντρο του Ναυπλίου, όταν με έπιασε μία λιγούρα. Και επειδής όπως ξεύρεις το ψάρι δεν το τρώγω (είμαι πιγκουίνος με ιδαιτερότητες), είπα να δοκιμάσω την τύχη μου στα ενδότερα της πόλης, μακριά από τις ψαροταβέρνες της παραλίας. Πίσω από το Δημαρχείο που λες -στην οδό Πλαπούτα συγκεκριμένα- εντόπισα τρισχαριτωμένο τσιπουράδικο με το αβανταδόρικο όνομα "Ήμαρτον" και είπα να του δώκω μία ευκαιρία να με χορτάσει.


Με υποδέχτηκε χαμογελαστή αλλά αποφασιστική κυρία ονόματι Γεωργία, η οποία με πάρκαρε σε ένα από τα λιγοστά τραπέζια του μαγαζιού. Στη μέση του χώρου υπάρχει ένας μεγάλος πάγκος με διάφορα διακοσμητικά τζίτζιλα-μίτζιλα (από εκεί και ο νέγρος της φωτό) και από πίσω στο κουζινάκι, το έτερον ήμισυ του μαγαζιού ο Δημήτρης που ετοιμάζει τις παραγγελίες. Δίπλα μου, μία παρέα από ναυπλιώτες συζήταγε τα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Πιο πέρα ένα ζευγάρι Αθηναίων που μόλις είχαν τελειώσει το φαγητό τους και με την ευδαιμονία του χορτασμένου στα χείλη, υπολογίζανε πόση ώρα θα τους πάρει η επιστροφή.


Η Γεωργία έφερε ψωμάκι και κρασάκι.


Ήρθαν αργότερα και τα χόρτα.


Και η φάβα. Από τις πιο νόστιμες που έχω φάει.

Κι ύστερα το μπριάμ που παρήγγειλα, γεια-στα-χέρια-σου Δημήτρη μου! Με μπόλικο λαδάκι και ντοματούλα, μοσχοβόλαγε μαμαδίστικο φαγητό. Όλα πεντανόστιμα, όλα στην εντέλεια, φχαριστιέσαι γεύσεις και σπιτική ατμόσφαιρα. Στο τέλος, η Γεωργία με ρώτησε αν θέλω να πάρω το υπόλοιπο μπουκάλι με το νερό για να δροσιστώ στο δρόμο. Με κατευόδωσε και ως την πόρτα για να με αποχαιρετίσει. Με ευχαρίστησε χαμογελώντας και μου ευχήθηκε καλό δρόμο.


Και πες μου τώρα εσύ. Υπάρχει περίπτωση η ευγένεια, το χαμόγελο και οι πχιοτικές υπηρεσίες να αφήσουν πελάτη δυσαρεστημένο; Υπάρχει περίπτωση να μην το διαφημίσω όπου σταθώ κι όπου βρεθώ ότι "αν πας στο Ναύπλιο φίλε, έχω να σου προτείνω τσίλικο τσιπουράδικο με φοβερούς μεζέδες και ευγενέστατη εξυπηρέτηση"; Και το λέω για όλους τους υπόλοιπους επαγγελματίες και εμπόρους που μπαίνεις στο μαγαζί τους και αισθάνεσαι ότι χάρη σου κάμουν και που ασχολούνται μαζί σου.

Γεωργία και Δημήτρη, τα φιλιά μου!

Τρίτη, 13 Σεπτεμβρίου 2011

Η Zaha Hadid και το MAXXI


Στις αρχές του καλοκαιριού διάβαζα τις ενθουσιώδεις ανακοινώσεις για την ανάπλαση του πρώην Ιπποδρόμου στο Φάληρο, την κατασκευή της Εθνικής Βιβλιοθήκης και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και τη δημιουργία ενός μεγάλου πάρκου με δέντρα, ήπιες κατασκευές και υδάτινες επιφάνειες. Και όλα ετούτα ουχί με λεφτά δικά μου και δικά σου, αλλά με λεφτά του Ιδρύματος Νιάρχου, που τελοσπάντων ένα μπράβο τους το λες. Αλλά κοιτώντας τα σχέδια για τα νέα κτήρια, μία επιφύλαξη την ε-κρατώ και πες με κακομοίρη, μίζερο και μικρόψυχο.


Σε προάστιο της Ρώμης, υπάρχει ένα Μουσείο που σχεδίασε η Zaha Hadid, μία από τις μεγαλύτερες φίρμες στα διεθνή αρχιτεκτονικά σαλόνια, με τα κτίριά της να θεωρούνται πολύ τρέντι και να συζητιούνται πολύ. Το Μουσείο λέγεται MAXXI, φιλοξενεί μοντέρνα τέχνη και άνοιξε τις πύλες του πολύ προσφάτως. Το σημείο δεν είναι πάρα πολύ βολικό για τον τουρίστα, καθώς απέχει αρκετά από το ιστορικό κέντρο και το μετρό της Ρώμης απλώς δεν σε εξυπηρετεί σε τίποτα. Εντούτοις το αγαπημένο σου πτηνό που τόσα είχε ακούσει για την Zaha αλλά κτίριό της ουδέποτε αντίκρισε, απεφάσισε να βουτήξει ένα ταξί και να πάει.


Η ιταλίδα ταξιτζού πολλά αγγλικά δεν μιλούσε. Αλλά τα ιταλικά τα χειριζόταν ωραιότατα όταν έβριζε τους άλλους οδηγούς και κόρναρε συγχυσμένη στα μποτιλιαρίσματα. Εντούτοις ανάμεσα στις χριστομαντόνες που εξαπέλυε -και επειδής με είχε κόψει τουρίστα διψασμένο για σουρτούκεμα- φρόντιζε να μου δείχνει διάφορα κτήρια και εκκλησίες μορφάζοντας με θαυμασμό "Bello! Bello!” και περιμένοντας να της επιβεβαιώσω πως “Si! Molto bello!”.

Όταν φθάσαμε εντέλει στο MAXXI, γύρισε και με κοίταξε. «Questo è meraviglioso!» μου είπε χαμογελώντας.

Το MAXXI είναι ένα τεράστιο κτηριακό γλυπτό. Και σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή που το βλέπεις. Καμπύλες και ευθείες γραμμές σού δημιουργούν την αίσθηση ότι το κτήριο είναι ρευστό και ότι είναι έτοιμο να κινηθεί, χωρίς να ξεύρεις ακριβώς για πού το έβαλε ή ποιες οι διαθέσεις του.


Ένα τζαμένιο «μάτι» σε μία προεξοχή πάνω δεξιά, κοιτούσε προς τα απέναντι κτήρια που καθρεφτίζονταν μέσα του δημιουργώντας ένα κοντραστ αισθητικής. Κάποια άλλα μέλη του κτηρίου στριφογυρίζανε και αιωρούνταν πάνω από τον υπέροχο κήπο. Στάθηκα για ώρα και το κοιτούσα σα χάνος, με την περιέργεια του πώς διάολε είναι φτιαγμένο αυτό το πράμα και με την απορία του τι μορφή έχει το εσωτερικό του. Αποφάσισα να μην βιαστώ να μπω και έκατσα στο ντελικάτο καφεστιατόριο του κήπου, πίνοντας έναν εσπρέσο και θωρώντας το δημιούργημα της Hadid με δέος. Ο κόσμος ήταν αρκετός και παρότι –όπως σου είπα- το Μουσείο βρίσκεται μακριά από τις συνήθεις τουριστικές διαδρομές, άκουσα και μερικά ελληνικά από κάπου. Για δες, σκέφθηκα!


Δεν κρατήθηκα για πολύ και τρύπωσα στο κτήριο. Πάνω από το φουαγιέ ένας τεράστιος ενιαίος χώρος. Και αστραφτεροί φιδωτοί διάδρομοι που σαν πλατφόρμες περιπλέκονταν πάνω από το κεφάλι σου. Το μέρος είναι ζωντανό φίλε. Οργανικό.


Οι συλλογές ήταν ενδιαφέρουσες. Δεν θα πέσεις και τ’ανάσκελα με τα εκθέματα, αλλά κάποια σού κλείνανε το μάτι και σε ιντριγκάρανε να τα περιεργαστείς για ώρα. Κακά τα ψέματα όμως, δεν ήσουν εκεί για τα εκθέματα: το κτήριο ήταν που σου κέντριζε την περιέργεια. Οι πλατφόρμες που σε οδηγούσαν στα περαδώθε, οι τοίχοι που δοκίμαζαν την αφή σου, τα ανοίγματα που σου επέτρεπαν να δεις τον περιβάλλοντα χώρο.


Αποχαιρέτησα το κτίριο, πραγματικά γεμάτος από εντυπώσεις. Και σκέφθηκα ότι να ένα παράδειγμα όπου η αρχιτεκτονική κάμει τη διαφορά. Ακόμα και σε μία πόλη τόσο κλασική και αρχαιοπρεπή, τόσο μπαρόκ και αναγεννησιακή, όσο είναι η Ρώμη. Και μετά σκέφθηκα τις ελληνικές πόλεις και τις δικές μας αρχιτεκτονικές επιλογές: τα κουτιά του Μεγάρου Μουσικής και του Αρείου Πάγου, τις χαμένες ευκαιρίες για μνημειακή ή μοντέρνα αρχιτεκτονική που μπορεί να αλλάξει τη φυσιογνωμία της πόλης και να επηρεάσει τη διάθεση και την καλαισθησία των πολιτών της.

Κοιτάζω πάλι τα σχέδια για τα νέα κτήρια στο Φαληρικό Δέλτα. Και -ελπίζω ειλικρινά να διαψευστώ- βλέπω ακόμη μία χαμένη ευκαιρία

Πέμπτη, 8 Σεπτεμβρίου 2011

Σε είδα


Σάββατο 2 Σεπτεμβρίου μεσημέρι στο πεζοδρόμιο της Πανεπιστημίου έξω από τα Προπύλαια. Είσαι γύρω στα 21, μαλλιά στο ύψος του λαιμού, λεπτό σωματάκι, χαριτωμένη φατσούλα, φοράς γυαλιά, προφανώς φοιτητριούλα. Πέρναγα το φανάρι, ανηφορίζοντας από την Κοραή και με κατεύθυνση προς Ακαδημίας. Με σταμάτησες και προσπάθησες να μου δώσεις ένα φυλλάδιο, λέγοντάς μου "Είμαι από την κατάληψη της Νομικής!". Κοντοστάθηκα, σε κοίταξα και σε ρώτησα "από που;", γιατί δεν είχα ακούσει καλά. Μου επανέλαβες "από την κατάληψη της Νομικής" και αφού κούνησα το κεφάλι, απομακρύνθηκα.

Αν διαβάζεις αυτό το μήνυμα, ήθελα να σου πω ότι είσαι βαθιά νυχτωμένη και θα σου πρότεινα αντί για καταλήψεις, ν'ανοίξεις κάνα βιβλίο να ξεστραβωθείς.

Τετάρτη, 7 Σεπτεμβρίου 2011

Τα Χάλκινα

Ο Λεύκιος Κορνήλιος Σύλλας υπήρξε τρομερό λαμόγιο, ακόμα και για τα δεδομένα των Ρωμαίων. Δεινός στρατιωτικός, αλλά πανούργος και αιμοσταγής, κατάφερε να γίνει απόλυτος κυρίαρχος της Ρώμης αφού είχε σκοτώσει μερικές χιλιάδες στο πέρασμά του. Τη νιότη του την πέρασε μέσα στην ακολασία, ενώ κατά τη διάρκεια της ζωής του παντρεύτηκε πέντε φορές (η τελευταία σύζυγος ήταν μία 20άρα όταν αυτός ήταν 60άρης, επομένως τον ε-λές και Χιου Χιέφνερ της εποχής του).
Το 87-86 π.Χ. ο Σύλλας πολιόρκησε την Αθήνα (η οποία είχε συμμαχήσει με το Βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη, κατά των Ρωμαίων) και αφού ο ανόητος είχε καταναλώσει τα αποθέματα ξύλου που διέθετε ως πολιορκητικό εξοπλισμό, ρήμαξε τα ιερά άλση και τις κατάφυτες περιοχές γύρω από το Λύκειο και την Ακαδημία -όχι για να ξεύρεις πότε άρχισε το ξεπάστρεμα του περιαστικού πρασίνου! Οι κακόμοιροι οι Αθηναίοι από την άλλη είχαν ξεμείνει από προμήθειες και έτρωγαν ως και δερμάτινα παπούτσια, αν έχεις το Θεό σου. Ουφ, αν ξεύραμε πόσες πείνες έχει περάσει αυτός ο τόπος, ίσως και να μην διαμαρτυρόμασταν τόσο σήμερα με την κρίση. Τέσπα.

Να μην στα πολυλογώ, οι άνδρες του Σύλλα -όπως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις- βρήκαν ένα αδύναμο σημείο στα τείχη, μπουκάρανε στην πόλη και έγινε της κακομοίρας: κάψανε, λεηλατήσανε, σκοτώσανε και βιάσανε. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Σύλλας κατέλαβε τον Πειραιά, τον οποίο και κατέστρεψε ολοσχερώς -πράξη που ίσως δικαιολογήσουν σήμερα κάποιοι πολύ φανατικοί βαζέλες και μόνο.
Γιατί στα λέει όλα ετούτα το πτηνό; Μπας και μπήκες κατά λάθος στο σάιτ του History Channel και δεν το κατάλαβες; Μπας και το έπιασε ο διδακτισμός του ένεκα που ανοίγουν τα σχολεία από βδομάδας; Όχι, αγαπητέ αναγνώστα! Απλώς σου δίνω το ιστορικό μπακγκράουντ για να σου πω τα παρακάτω.


Προημερών επισκέφθηκα το Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά. Δεν είχα ξαναπάει και τελοσπάντων μιας και ήμουν κατά κει, είπα να το βγάλω από το τσεκλιστ των μουσείων που θέλω να επισκεφθώ στη ζωή μου. Πολύ μεγάλο δεν θα το πεις, αλλά τα εκθέματα είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα και καλά τοποθετημένα.
Ειδικά όμως στον πρώτο όροφο, θα βρεις κάτι μοναδικό: τη λεγόμενη Αίθουσα των Χάλκινων. Στην οποία θα θαυμάσεις μερικά από τα πιο εξαίσια χάλκινα αγάλματα που έχεις ματαδεί. Το εντυπωσιακό είναι η προέλευσή τους. Όταν ο Σύλλας πολιορκούσε την Αθήνα και τον Πειραιά, κάποιοι αποφάσισαν να κρύψουν τα εν λόγω αγάλματα σε μία αρχαία αποθήκη για να τα σώσουν. Η αποθήκη μάλλον κάηκε στην πολιορκία, τα αγάλματα θάφτηκαν κάτω από τις στάχτες και έμειναν εκεί για 2046 χρόνια. Το 1959 κατά τη διάρκεια αποχετευτικών έργων στη διασταύρωση των οδών Βασιλέως Γεωργίου και Φίλωνος, τα αγάλματα αντίκρισαν και πάλι το φως του αττικού ουρανού.
Η Αθηνά, ο Κούρος-Απόλλωνας, δύο αγάλματα της Ατρέμιδος και ένα τραγικό προσωπείο. Χάλκινα όλα. Μαζί τους, μερικές ερμαϊκές στήλες και ακόμη ένα μαρμάρινο αγαλματίδιο της Αρτέμιδος. Ένα συγκινητικό ανσάμπλ από τον άλλο κόσμο. Που το φυγάδευσε ένα αρχαίο χέρι και το σκέπασε η αττική γη για αιώνες, προκειμένου να μπορέσεις εσύ σήμερα να το θαυμάσεις. Κι αυτή η σκέψη με έκαμε να κοντοσταθώ και να καταπιώ έναν αναστεναγμό της ασημαντότητάς μου μπροστά στη συνέχεια της ιστορίας.

Τελευταία παρατήρηση: στο Μουσείο συνάντησα κούρους, κόρες, σειρήνες και λέοντες. Εκείνο που δεν συνάντησα είναι άλλους επισκέπτες.

Τρίτη, 6 Σεπτεμβρίου 2011

Νεοελληνική υψηλή μόδα

Όταν σου μιλάνε για υψηλή ραπτική, για ντεφιλέ, για διεθνείς μόδιστρους και πασαρέλες, τι σου 'ρχεται στο μυαλό; Άσε με να μαντέψω: Παρίσι, Μιλάνo, Yves Saint Lauren και Pierre Carden. Φαντάζομαι ότι ο νους σου πάει σε αέρινες παρουσίες, σε κομψές φόρμες, σε υψηλή αισθητική και καλό γούστο.


Και μετά κοιτάς αυτό το κτήριο στου Ψυρρή.


Που ανήκει στο Μιχάλη Ασλάνη.


Και το οποίο υποτίθεται ότι συνδέεται κάπως με όλα τα παραπάνω.
 

Αλλά με αυτή την αισθητική, απλώς πέρασε και δεν ακούμπησε.  

Κυριακή, 4 Σεπτεμβρίου 2011

Γιατί χαμογελάει ο Ετρούσκος;

Στο βόρειο άκρο του Πάρκου Μποργκέζε της Ρώμης υπάρχει μία Βίλα που ακούει στο όνομα Τζούλια. Επειδής το συγκεκριμένο όνομα έχει λογής λογής φορτίσεις και να σε σκανδαλίσω δεν θέλω, σπεύδω να σου πω ότι η εν λόγω Βίλα είναι πολύ καθωσπρέπει. Η πρόσοψη είναι μία θριαμβική αψίδα με εκατέρωθεν επεκτάσεις που έχοντας ήδη μπουχτίσει στο αναγεννησιακό και στο μπαρόκ από την υπόλοιπη Ρώμη, δεν θα πέσεις και κάτω όταν τη δεις! Εντούτοις και επειδής έφθασα μέχρις εκεί μετά από περπάτημα χιλιομέτρων, είπα να σταματήσω να ξαποστάσω και να μπω να δω μήπως παίζει τίποτις πιο συναρπαστικό στα ενδότερα. Και η φιλομάθεια του πτηνού δικαιώθηκε!

Όταν διαβείς την πόρτα της, η Βίλα απλώνει ένα ωραιότατο ημικυκλικό περιστύλιο που σε αγκαλιάζει και σε προσκαλεί στις υπέροχες ηλιόλουστες αυλές της και στο Νυμφαίο που σου επιφυλάσσει χορταστικό πακέτο από μωσαϊκά, μπαλκονάκια, κολονάκια, καρυάτιδες και λιμνούλα με νούφαρα (που πιο ρομαντίκ, μόνο αν τα τινάξεις τα πέταλα, σε καθίσουν τα χερουβείμ στον παράδεισο κι επιμείνουν να σου παίξουν την άρπα!).

Μπορεί να την παρήγγειλε ο Πάπας Ιούλιος ο Β’ για θερινή του κατοικία γύρω στο 1500 (ενώ εσύ ας πούμε το μόνο που μπορείς να παραγγείλεις είναι καμία πίτσα!), σήμερα όμως η Βίλα φιλοξενεί το Μουσείο Ετρουσκικού Πολιτισμού. Που σημαίνει ότι αν δεν ξεύρεις ποιοι είναι οι Ετρούσκοι και βρεθείς εκεί, είσαι πολύ τυχερός γιατί δις ιζ δε πλέις για να μάθεις κι εσύ ο ανιστόρητος.

Οι Ετρούσκοι ήταν ένας λαός αρχαίος που κατοικούσε στην ιταλική χερσόνησο πριν οι Ρωμαίοι την κάμουνε οικόπεδο. Μάλιστα είχαν αναπτύξει υψηλής αισθητικής τέχνες και πολιτισμό, γεγονός που τους έδωκε κάποιες αβάντες όταν εντέλει κατακτήθηκαν από τους αγροίκους Ρωμαίους. Εξού και πολλοί Ετρούσκοι διέπρεψαν στα γράμματα και τις τέχνες ακόμη και μετά την υποδούλωσή τους. Οι γυναίκες στην κοινωνία των Ετρούσκων είχαν αρκετά δικαιώματα, γεγονός που παρερμηνευόταν από τους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους ως ένδειξη ελευθεριάζουσας και απρεπούς συμπεριφοράς. Δηλαδή σα να λέμε ότι αν σε αποκαλούσανε ετρούσκα, χαρούμενη δεν ήσουν.

Οι Ετρούσκοι πίστευαν στην παντοδυναμία των θεών και της μοίρας, αποδίδοντας μεταφυσική σημασία σε όλες τις εκδηλώσεις της φύσης -από τον κεραυνό ως τον τρόπο που πετούσαν τα πουλιά- και είχαν αναπτύξει μεγάλο εξπερτίζ στη μαντεία και την οιωνοσκόπηση. Η γλώσσα τους δεν έμοιαζε με καμία άλλη γνωστή γλώσσα, οι ταφικές τους παραδόσεις μαρτυρούν βαθιά πίστη στη μεταθανάτια ζωή και οι πόλεις τους ήταν χωροθετημένες και προσανατολισμένες με τρόπο που να «συντονίζονται» με τους συμπαντικούς άξονες βορρά-νότου και ανατολής-δύσης. Εσύ μπορείς να το πεις και καλό φενγκ σούι.

Καβάλα στο δελφίνι, τον κόσμο γύρισα, είπα να σε ξεχάσω, μα σ'αποθύμησα!
Κοιτώντας τα ορειχάλκινα αγάλματα, τα τεχνουργήματα από τερακότα και τα ταφικά τους αφιερώματα, βλέπεις ευδιάκριτα το πόσο τους ωφέλησε το εμπορικό και πολιτιστικό ιντεράξιον με τους Έλληνες που εκείνες τις εποχές ήταν πολύ μπροστά σε θέματα κουλτούρας (Ελλαδάρα-ομαδάρα!). Αν μάλιστα τα εξετάσεις πιο προσεκτικά, θα διαπιστώσεις πως ενώ ας πούμε οι κατοπινοί Ρωμαίοι κάμανε το εντελώς ανέμπνευστο καρα-αντίγραφο του ελληνικού πρωτότυπου, οι Ετρούσκοι πήραν τις ελληνικές επιδράσεις και φτιάξανε κάτι εντελώς δικό τους: χαμογελαστές μορφές, αισιόδοξα βλέμματα, κομψά μοτίβα με μία ιδιαίτερη έθνικ αισθητική. Ευχάριστη διάθεση από έναν πολιτισμό προ αιώνων αφανισμένο.

Ένα από τα πιο σημαντικά εκθέματα του Μουσείου είναι μία σαρκοφάγος ενός ζευγαριού. Κοιτώντας τους να μου χαμογελούν αγκαλιασμένοι και να μου γνέφουν, με καθησύχασαν ότι έζησαν μία ευτυχισμένη ζωή.

Και ξεύρεις κάτι; Τους χαμογέλασα κι εγώ.

Παρασκευή, 2 Σεπτεμβρίου 2011

Εκεί που δύει ο ήλιος

Τη μουσική ως είδος την κλαίμε εδώ και μερικά χρόνια. Φοβούμαι ότι θα κλαίμε πλέον και τον κινηματογράφο. Δεν μπορώ να σου μετρήσω πόσες φορές αυτό το καλοκαίρι βάλθηκα να κοιτάζω τα σινεμά για να πάω να δω κάποια ταινία και η μία μούφα μετά την άλλη με χαστούκιζαν ώσπου ν'αλλάξω γνώμη -και να φανταστείς ότι το πτηνό όταν πρόκειται για τίποτις μπλοκμπαστεριές με υπερήρωες ή καρτούνς, μπορεί να ρίξει πολύ το επίπεδό του.

Αλλά ακόμα και με τον πήχη χαμηλά, έχουμε και κάποια αξιοπρέπεια: να την πληρώσεις εννιά ευρώ την χλαπατσο-αμερικανιά, δεν το δέχεται το σελφ-εστίμ σου, πως να το κάμουμε; Ε, αφού είδα κι απόειδα, εγκατέλειψα την προσπάθεια και επέλεξα το σιγουράκι: παλιά, κλασική και ασπρόμαυρη. Αρκετά παλιά, πολύ κλασική και εντελώς ασπρόμαυρη.

Με τη σφραγίδα του Billy Wilder και την επική ερμηνεία της Gloria Swanson, το Sunset Boulevard ("Η Λεωφόρος της Δύσης") είναι αυτό που λέμε αρχετυπικό μάστερπις. Για να σου θυμίσω λίγο το στόρι, η αγαπημένη Gloria υποδύεται μία παρηκμασμένη χολιγουντιανή σταρ ονόματι Νόρμα Ντέζμοντ, στην εντυπωσιακή βίλα της οποίας καταλήγει τυχαία ο καταχρεωμένος και αποτυχημένος συγγραφέας Τζο Γκίλις διωκόμενος από τους πιστωτές του. Η Νόρμα τον ερωτεύεται ως συναισθηματικά εύθραυστη κούγκαρ της εποχής, εκείνος πουλιέται για τα λεφτά. Αλλά το παραλήρημα της έκπτωτης σταρ που δεν μπορεί να αποδεχθεί την πτώση της, την οπλίζει με ένα περίστροφο στο χέρι και μπαμ, το πτώμα στην πισίνα!

Δεν μπορεί να μην απολαύσεις το υποδόριο χιούμορ, το αριστοτεχνικό σενάριο, τη σκηνοθετική βιρτουοζιτέ, το υποκριτικό μεγαλείο. Κάθε σκηνή, ένα μάθημα κινηματογράφου. Και μπορεί να μην το συνειδητοποιείς καλά-καλά, αλλά πίσω από το πρώτο επίπεδο της δράσης, η ταινία σού συζητά ένα σκασμό ιμπόρταντ μάτερς όπως το θάνατο, τη ματαιοδοξία και την ανθρώπινη φύση. Χωρίς να σου βγάζει το μάτι διδακτικά με το δάχτυλο, σου αποκαλύπτει τι είναι σημαντικό και για τη δικιά σου τη ζωή. Ποιες επιλογές μπορούν να σε σώσουν και ποιες να σε σκοτώσουν.

Και στο λέει ξεκάθαρα: ένα πτώμα στην πισίνα! Εκεί θα καταλήξεις αν δεν προσέξεις τι κάμεις!

Πέμπτη, 1 Σεπτεμβρίου 2011

Ένα καινούργιο σύμπαν (σε 52 τεύχη)

Εψές -και δεν ξεύρω αν το πήρες πρέφα δηλαδή- μηδενίστηκε ολάκερο το σύμπαν. Αλλά μη σκιάζεσαι και μη σπεύδεις στου Σκλαβενίτη για κούτες νουνού και χαρτιά υγείας: δεν αναφέρομαι στο κανονικό το σύμπαν το ορίτζιναλ, αλλά στο υπερηρωικό σύμπαν της DC Comics. Δηλαδή της μιας από τις δύο μεγαλύτερες εκδοτικές εταιρίες στο χώρο των κόμικς (η άλλη είναι η Marvel ντε!), που διαχειρίζεται μεγάλες βεντέτες όπως ο Superman, ο Batman, η Wonder Woman, ο Flash και ο Green Lantern.

Η DC απεφάσισε να μηδενίσει το κοντέρ και να ξεκινήσει από την αρχή το στόρι σε όλα τα κόμικς που κυκλοφορεί, εξού και το Σεπτέμβριο λανσάρει το πρώτο τεύχος όχι μιας, ούτε δυο, αλλά 52 ολοκαίνουργιων σειρών με τους γνωστούς της υπερήρωες αναγεννημένους. Και γιατί όλα αυτά; Πρώτον, για να κάμει τζέρτζελο! Δεύτερον, γιατί ήθελε να προσελκύσει νέους αναγνώστες που μπορούν να ξεκινήσουν να διαβάζουν π.χ. τον ανανεωμένο Σούπερμαν από το ολοκαίνουργιο τεύχος 1. Και τρίτον, διότι με τις συχνά μπουρδουκλωμένες ιστορίες και τις εσωτερικές ασυνέπειες στα κόμικς της, είχε χαθεί τελείως η μπάλα και η εταιρία συνειδητοποίησε ότι η μόνη σοβαρή της επιλογή είναι ένα ωραιότατο reboot.

Η έναρξη έγινε λοιπόν εψές με το (όπως καταλαβαίνεις πολυαναμενόμενο από τους φανς) πρώτο τεύχος του θρυλικού Justice League of America (JLA), του κόμικ που συγκεντρώνει τους βασικούς ήρωες της DC σε μία ζούπερ ομάδα που κερνάει πολύ ξύλο. Το στόρι γράφει ο Geoff Johnes και τα σκίτσα φτιάχνει ο Jim Lee, που είναι και οι δύο πρώτα ονόματα στο παλκοσένικο. Παρά το τρελό προμόσιον, το τεύχος 1 είναι μάλλον κατώτερο των προσδοκιών (αρκετά σλόου και φλύαρο αν θέλεις τη γνώμη μου) αλλά τελοσπάντων σε αυτά τα πράματα πριν καταλήξεις σε συμπεράσματα, περιμένεις μερικά τεύχη για να δώκεις την ευκαιρία στον καλλιτέχνη να ξεδιπλώσει την ιστορία του.

Σε κάθε περίπτωση και επειδή τέτοια hypes το πτηνό δεν τα χάνει, έχει βάλει στόχο να δώκει ευκαιρίες και στις 52 νέες σειρές. Επικός στόχος; Μπορεί! Αλλά κοτζαμάν σύμπαν επανεκκίνησαν οι άνθρωποι, δεν τα περνάμε στο ντούκου τέτοια μάτερς!

Ακολουθεί τιζεράκι από το JLA#1, να πάρεις μάτι τα σκίτσα του Jim Lee, μπας και πας κι εσύ να τ'αγοράσεις.