Τετάρτη, 30 Ιανουαρίου 2013

Η ιστορία ανάποδα



Ίσως και να είναι όλα στο μυαλό μου. Αλλά όταν με ρώτηξαν οι στρατιωτικοί στην είσοδο, ποια είναι η εθνικότητά μου και απάντησα "γιουνάν", το ένιωσα πως σε αυτό εδώ το μέρος ήμουν ένας μουσαφίρης ανεπιθύμητος. Προσπάθησε σε παρακαλώ να μην κάμεις φασαρία. Άκου, παρατήρησε και σκέψου. Μόνο αυτό σου ζητώ. Βρισκόμαστε στο Πολεμικό Μουσείο της Τουρκίας. Και είμαστε ο εχθρός.



Το Μουσείο είναι ένα από τα μεγαλύτερα του κόσμου, στο είδος του. Άλλωστε, οι Τούρκοι καυχιόνται για μία λαμπρή πολεμική ιστορία χιλίων ετών και σπεύδουν από τις πρώτες αίθουσες να σου ξεκαθαρίσουν ότι οι ιστορικές τους ρίζες ανάγονται στη Μογγολία.



Προτομές του Αττίλα και πίνακες που εικονίζουν τις ορδές των Μογγόλων να σαρώνουν στο διάβα τους πόλεις και κάμπους, συνοδεύονται από μεταλλικές χατζάρες, τέντες των Χάνων και αμφιέσεις της εποχής. Ειδική μνεία γίνεται στον Τζένγκις Χαν, ο οποίος έφτιαξε τη μεγαλύτερη αυτοκρατορία που γνώρισε ποτέ η οικουμένη και έφθασε στο παρά λίγο να καταλάβει και ολάκερο το δυτικό κόσμο. Ακόμα και σήμερα πολλοί ιστορικοί υποστηρίζουν ότι η σωτηρία της Ευρώπης από μακροχρόνια υποταγή στους Μογγόλους ήταν μάλλον αποτέλεσμα συγκυριακών παραγόντων, ενώ στην από κει πλευρά της ιστορίας, θεωρούν πως οι επιδρομές του Τζένγκις Χαν βοήθησαν στην πραγματικότητα τη Δύση, καθώς της έφεραν τη συσσωρευμένη σοφία της Ασίας. Το αντίστροφο δηλαδής αυτού που υποστηρίζουμε εμείς για τον Αλέξανδρο.


Η μουσειακή αφήγηση συνεχίζει με τη μεγάλη μάχη του Κοσσυφοπεδίου, το 1389, όπου οι Οθωμανοί επέτυχαν μία αποφασιστικής σημασίας νίκη (αν και πύρρειο), αφανίζοντας το σερβικό στρατό και εδραιώνοντας την κυριαρχία τους στη Βαλκανική. Νομίζω καταλαβαίνεις ποια είναι η επόμενη μεγάλη στιγμή, πλησιάζουμε στο 1453.


Οι αίθουσες εδώ είναι γιομάτες με προσωπογραφίες Οθωμανών ηγεμόνων, στολές στρατιωτών και αλόγων, αλλά και διαφόρων ειδών όπλα. Από το στήσιμο των αντικειμένων, καταλαβαίνεις ότι επίκειται μία μουσειακή κορύφωση.


Και πράγματι, μπαίνεις σε μία μεγάλη αίθουσα, που τιτλοφορείται "Κατάκτηση της Ιστανμπούλ" και η οποία ξεδιπλώνει μπροστά στα μάτια σου μία τεράστια μακέτα με τα τείχη της Πόλης και τριγύρω πραγματικά κανόνια να κανονιοβολούν ξερνώντας φωτιές και καπνούς.


Για να σου γίνει το θέαμα ακόμα πιο πειστικό, η αίθουσα σείεται από φωνές και κρότους και εκρήξεις, χάρις ένα εντυπωσιακό ηχοσύστημα που σου δημιουργεί την αίσθηση ότι βρίσκεσαι πραγματικά στο πεδίο της μάχης.



Και όλα αυτά σε φυσικό μέγεθος -που σκιάζεσαι δηλαδής ότι θα σε βρει κι εσένα καμιά αδέσποτη.


Σε ένα μεγάλο ψηφιδωτό, η μορφή του Μωάμεθ του Πορθητή.


Κι ύστερα διάδρομοι και αίθουσες με κράνη και πολιορκητικές μηχανές. Και όπλα, πολλών ειδών και μεγεθών. Διότι όπως καλά το κατάλαβες, η νομαδική ζωή των μογγολικής προέλευσης φυλών, επιφύλασσε για το στρατό, σπουδαίο ειδικό βάρος. Οι περισσότερες λαμπρές στιγμές της ως τότε τουλάχιστον ιστορίας των Οθωμανών, είχαν γραφτεί με τα όπλα. Και δεν πάω να μειώσω τίποτα και κανέναν. Κάμω απλώς μία -ασφαλή νομίζω- διαπίστωση.

Κι ύστερα φθάνουμε στο σήμερα. Στον εικοστό αιώνα.


Διάβασα δυο και τρεις φορές την πινακίδα αυτής της αίθουσας. "Το αρμενικό ζήτημα με αποδείξεις."



Ο σκοπός ήταν προφανής. Όλη η αίθουσα ήταν στημένη ώστε να σε πείσει πως δεν υπήρξε τίποτα μεμπτό ως προς τη μεταχείριση των Αρμενίων. Φθάνει μάλιστα στο άλλο άκρο: εκτίθενται ματωμένες στολές τούρκων που -σύμφωνα με τις λεζάντες- σκοτώθηκαν από Αρμένιους και φωτογραφίες με εκατόμβες νεκρών με τούρκικα φέσια.



Η συνέχεια, σε αφορά μάλλον πια άμεσα. Στις επόμενες αίθουσες περνάμε στο μικρασιατικό ζήτημα. Ναι, η ιστορία κι εδώ, ανάποδα.



Πίνακες που εικονίζουν Έλληνες στρατιώτες να προελαύνουν στην ενδοχώρα της Σμύρνης, κατασφάζοντας φτωχούς Τούρκους χωρικούς. Θα μου πεις, δεν συνέβη; Φυσικά και συνέβη, μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας.



Κι ύστερα προθήκες με τις νίκες των νεότουρκων του Κεμάλ. Όπλα Ελλήνων πολεμιστών, στολές και πηλήκια. Είναι περίεργο να βλέπεις στολές του στρατού της χώρας σου ως λάφυρα πολέμου στις προθήκες ενός ξένου μουσείου. Ε σφίγγεται κάπως το μέσα σου, πως να το κάμουμε;



Μία ελληνική σημαία εγκιβωτισμένη σε μία βιτρίνα. Ανήκε στον ελληνικό στρατό που αποδεκατισμένος έτρεχε προς τη Σμύρνη για να διαφύγει της αντεπίθεσης των Τούρκων. Όχι, δεν συνωστίσθηκαν στην προκυμαία οι Έλληνες της Σμύρνης, κυρία Ρεπούση μου. Αλλόφρονες εγκατέλειπαν τις πατρογονικές τους εστίες, ελάτε εδώ να δείτε την ιστορία και από την καλή και από την ανάποδη.



Το ξεύρω ότι σου συζητάω δύσκολα θέματα και μπήγω το μαχαίρι στο κόκαλο της εθνικής συνείδησης (παραμένοντας όσο πιο αντικειμενικός μπορώ), αλλά θέλω να με ακολουθήσεις και στις τελευταίες αίθουσες. Η πινακίδα λέει "Ειρηνευτική Επιχείρηση στην Κύπρο". Το έπιασες το υπονοούμενο, θαρρώ. Για εμάς, στρατός κατοχής και για εκείνους, ειρηνευτική επιχείρηση.



Όπλα και σημαίες που αποσπάστηκαν από την Εθνοφρουρά.



Ο Άγιος Γεώργιος και ο δράκος.



Ένας επιχειρησιακός χάρτης της Κύπρου του 1974, με σημειωμένες διάφορες λεπτομέρειες για την άμυνα της νήσου.



Μία φωτογραφία που εικονίζει τον τάδε Τούρκο στρατιωτικό να υπογράφει πάνω στην ελληνική σημαία.



Και δίπλα, η υπογεγραμμένη αυτή σημαία. Λάφυρο κι αυτή.



Και ένας στρατιώτης που κρατά στην αγκαλιά του, ένα μωρό στην τουρκοκυπριακή πλευρά. Η ειρήνη επιτέλους αποκαταστάθηκε μετά την επέμβαση του τουρκικού στρατού, σύμφωνα πάντα με την αφήγηση στις λεζάντες.

Δεν στο κρύβω, ότι η συναισθηματική μου φόρτιση ήταν μεγάλη. Όχι γιατί διακατέχομαι από υψηλό εθνικό φρόνημα και ξύπνησε μέσα μου ο φλογερός πατριωτισμός. Δεν τρέφω ιστορικές αυταπάτες, μήτε παραμένω δέσμιος φτηνών ιδεολογημάτων ("καλοί Έλληνες / κακοί Τούρκοι"). Εντούτοις, αυτή η εκ διαμέτρου αντίθετη οπτική της ιστορίας, με έκανε να σκεφτώ πως οι εθνικές συνειδήσεις δομούνται πάνω σε μεθοδευμένες "αλήθειες". Θυμήθηκα το δικό μας Πολεμικό Μουσείο στην Αθήνα. Και τη δική του αφήγηση. Όλα αλλιώς.

Ξαφνικά ακούστηκε μία δυνατή βοή στις αίθουσες του μουσείου. Προς στιγμήν σκιάχτηκα. Είδα όλους τους λοιπούς επισκέπτες, να εγκαταλείπουν την περιήγηση και να κατευθύνονται προς τον κάτω όροφο. Χωρίς να ξεύρω τι συμβαίνει, τους ακολούθησα κι εγώ. Καθώς κατέβαινα τα σκαλιά, άκουγα ήχους τυμπάνων και πολεμικές ιαχές. Ποδοβολητά και έντονο θόρυβο.

Βρέθηκα σε μία μεγάλη, κατάμεστη αμφιθεατρική αίθουσα. Στο κέντρο της, εκτυλισσόταν μία περίεργη τελετουργία.


Άνδρες με πολεμικές παραδοσιακές στολές παρήλαυναν και έπαιζαν πολεμικά εμβατήρια. Ένιωθες το απειλητικό ύφος. Την επιθετική διάθεση.


Ο κόσμος παρακολουθούσε με ενθουσιασμό. Μπαμπάδες με παιδάκια έπαιρναν φωτογραφίες και χειροκροτούσαν με υπερηφάνεια. Κάποιοι έρχονται μόνο γι'αυτό. Στεκόμουν όρθιος και πίσω-πίσω. Δεν υπήρχαν κενά καθίσματα πουθενά.


Παρακολούθησα σιωπηλός για μερικά λεπτά. Κι ύστερα απεφάσισα να φύγω. Καθώς διέσχιζα αντίστροφα τις αίθουσες με τους Μογγόλους και τους Αττίλες, ένιωθα το πάτωμα ακόμα να σείεται από τα τύμπανα και τις φωνές που αντηχούσαν σε όλο το μουσείο. Μόνο όταν εντέλει βγήκα στον κήπο και έφθασα στο δρόμο, μόνο τότε έπαψαν να χτυπούν τα τύμπανα μέσα στ'αυτιά μου.

Επιμύθιο
Το μουσείο αυτό δεν ανήκει στους συνήθεις προορισμούς των Ελλήνων που επισκέπτονται την Πόλη. Κι αυτό, διότι τείνουμε να αναζητάμε τα μνημεία και τα αξιοθέατα που επιβεβαιώνουν τις δικές μας ιστορικές μνήμες. Που είναι συναισθηματικά σημαντικά για τη δική μας ιστορική αφήγηση. Επιζητούμε να αυτοεπιβεβαιωθούμε -και η Πόλη, μας επιβεβαιώνει με πολλούς τρόπους.

Όμως εγώ βρήκα εξαιρετικά επιμορφωτική αυτήν την άσκηση. Δοκίμασα τις δικές μου αντοχές στην ιστορία. Και κατάλαβα πολλά πράματα. Για μένα. Για την εθνική μου ταυτότητα. Για την αφηρημένη, αλλά και τόσο συγκεκριμένη, έννοια της πατρίδας.

24 σχόλια :

  1. "Ειρηνευτική Επιχείρηση στην Κύπρο". Άκου ειρηνευτική επιχείρηση. Προτιμώ να μην το σχολιάσω. Ότι αποκαλούν την εισβολή στην Κύπρο ειρηνευτική επιχείρηση το γνώριζα ήδη. Ότι όμως είχαν κάνει και μουσείο δεν το γνώριζα.

    Απλά προς ενημέρωση, Ελληνοκύπριος είμαι.

    Ευχαριστώ για την ανάρτηση Πιγκουίνε.

    Καλή σου μέρα.

    Γιάννης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γιάννη, είναι αποκαλυπτικό του πόσο διαφορετικά μπορεί να αναγνώσει ο κάθε λαός την ιστορία του. Και να προσφέρει δικαιολόγηση στα πάντα, σύμφωνα με τα συμφέροντα και τις αντιλήψεις του. Είναι δύσκολη η αυτοκριτική. Και το λέω, όχι μόνο για τους Τούρκους. Αλλά και για εμάς, σε Ελλάδα και Κύπρο.
      Πολύ καλημέρα σου και ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Το πτηνό

      Διαγραφή
    2. Αυτοκριτικη σε τι? Και εναν κλεφτη να πιασεις, θα σου πει οτι ηταν κλεφτης? Η θα σου πει οτι εκλεψε γιατι του αρεσει να κλεβει? Θα σου πει οτι ηθελε να παρει δωρο στην γκομενα, να πληρωσει την εφορια, να παει διακοπες και αλλα πολλα...Οσο "αυτοκριτικη" και αν κανουμε αγαπητε πιγκουινε το γεγονος οτι Οι Τουρκοι ειναι ξενοι στην Μικρα Ασια, εχουν προβει σε ακατανομαστα εγκληματα σεβαρος των γηγενων πληθυσμων (Ελληνων, Αρμενιων, Ασσυριων κλπ) δεν αλλαζει, οπως και αν το κοιταξεις. Δεν θα εξομοιωσουμε τον θυτη με το θυμα κιολας

      Διαγραφή
  2. Μα καλά, από την Πίπη την Φακιδομύτη, στο Πολεμικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης, βρε πουλάκι μου ;;; Αυτό δεν ήταν στροφή 180 μοιρών, αυτό ήταν ... ... ... μας πήρε ο τυφώνας Κατρίνα και μας πέταξε σε γρανιτένιο τοίχο !!!

    Πριν από πολλάαααααα χρόνια είχα διαβάσει το βιβλίο "Της Νεκρής Πριγκίπισσας" της Γαλλίδας συγγραφέα Κενιζέ Μουράτ. Η Κενιζέ Μουράτ είναι κόρη της πριγκίπισσας Σελμά και δισέγγονη του Σουλτάνου Μουράτ του 5ου - του τελευταίου Σουλτάνου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στο βιβλίο της πραγματεύεται το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της Δυναστείας των Μουράτ και δίνει μια εικόνα της ιστορίας από το τέλος του 19ου μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα ... από την ανάποδη, όπως λες κι εσύ. Στο βιβλίο εκείνο, λοιπόν, διάβασα μια φράση που μου χαράχτηκε από τότε βαθειά στο μυαλό: "Δεν υπάρχει Ιστορία, μόνο απόψεις" έλεγε. Και πόσο δίκιο είχε.

    Μπράβο, καλέ μου, που έκανες αυτό το μεγάλο βήμα και δοκίμασες - όπως ο ίδιος λες - τις δικές σου αντοχές στην ιστορία. Και σ' ευχαριστώ που αυτήν σου την εμπειρία την μοιράστηκες μαζί μας !

    Ένα φιλί ευγνωμοσύνης σου στέλνω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ωραία φράση. Εύστοχη. "Δεν υπάρχει ιστορία, μόνο απόψεις". Θα μου πεις, κάποιες αλήθειες είναι αναπόδραστες γιατί στηρίζονται σε τεκμηρίωση και αδιάσειστες αποδείξεις. Αλλά κι εκεί ακόμα, η ιστορική αφήγηση κάθε λαού βρίσκει τρόπους να αμφισβητήσει, να επαναδιατυπώσει και να αναθεωρήσει.

      Θα αναζητήσω το βιβλίο της Κενιζέ Μουράτ -μου κέντρισες την περιέργεια.
      Όσο για τη στροφή από την Πίπη τη Φακιδομύτη στο Πολεμικό Μουσείο της Πόλης, έτσι είναι το πτηνό: απρόβλεπτο και πολύπλευρο! Φχαριστώ που με διαβάζεις!

      Διαγραφή
  3. Καλαμιά στον Κάμπο30 Ιαν 2013, 2:36:00 μ.μ.

    Ε, και η Ρεπούση την ιστορία ανάποδα πήγε να γράψει αλλά κάπου τα έκανε μπάχαλο και έγραψε το ανάποδο της ανάποδης ιστορίας. Και φυσικά αυτό είναι που σε κάνει να παίρνεις περισσότερες ανάποδες απ΄ό,τι η ιστορία όπως παρουσιάζεται στο τούρκικο μουσείο.
    Εννοείται ότι, στο να παραμείνει ψύχραιμο το πουλί περιδιαβαίνοντας τις αίθουσες του μουσείου, βοήθησε πολύ η αγωγή του και η καταγωγή του από ψυχρά μέρη.:))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στις αίθουσες του μουσείου, κάποιοι από τους φύλακες ήταν στρατιώτες. Με μισό μάτι με κοιτάζανε όταν φωτογράφιζα τις σημαίες και τις πινακίδες. Όπως το είπα: άσκηση ήταν. Για τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι κι εγώ την ιστορία.

      Στην τελευταία αίθουσα του μουσείου υπάρχει ένας μεγάλος πίνακας. Δεν τον έβαλα στην ανάρτηση, για να μην την βαρύνω περισσότερο. Ο πίνακας εικονίζει μία σκληρή μάχη με νικητές τους Οθωμανούς, να πανηγυρίζουν πάνω από άψυχα κορμιά των εχθρών τους, σε μία ερεβώδη νύχτα. Στο έδαφος έχει σχηματιστεί μία λίμνη αίματος και εκεί, μέσα στο βαθύ κόκκινο, αντικατοπτρίζεται η ημισέληνος και ένα αστέρι από τον ουρανό. Ο πίνακας τιτλοφορείται "Γέννηση της τουρκικής σημαίας".

      Διαγραφή
    2. Bloody hell !!! (που λέμε κι εδώ στο νησί)

      Διαγραφή
  4. Φτού!!τόση ώρα εγραφα και το έχασα.. πάμε πάλι.. Θεωρώ που λες πιγκουινάκι μου πως όπως εγώ θα ένιωθα περίεργα σε ένα τέτοιο μουσείο που παρουσιάζει μια ιστορία διαφορετική απο αυτή που με έμαθαν στα σχολεία, έτσι θα νιώθουν και εκείνοι στα μουσεία τα δικά μας. Οπότε δεν βγάζεις άκρη.. κάθε χώρα θέλει να παρουσιάζει τον εαυτό της σαν ήρωα, λογικό εν μέρει. Δεν θα μαθαίνανε ποτέ στα παιδιά τους οτι ήταν οι θύτες, αλλα τα θύματα που έτσι έπρεπε να πράξουν για να σωθούν. Και έτσι ακριβως ενισχύεται και διαιωνίζεται η έχθρα μεταξύ των χωρών.. Ουφφφ..μεγάλο θέμα! Καλημέρα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μεγάλο θέμα και δύσκολο! Με κάτι τέτοιες παλιακές μιλιτέρ λογικές είναι που ξαναφουντώνουν οι εθνικισμοί και παθιάζονται οι λαοί. Γιατί είναι πολύ πιο εύκολο να δαιμονοποιήσεις τον απέναντι (εν προκειμένω εμάς) από το να δεις τον εαυτό σου στον καθρέπτη της ιστορίας.

      Διαγραφή
  5. Βρέθηκα κι εγω τυχαία στο συγκεκριμένο μουσείο και το επισκέφτηκα πριν από χρόνια. Μάλιστα εκείνη την περίοδο φιλοξενούσε έκθεση για τους γενίτσαρους. Πραγματικά μας κοιτούσαν όλοι περίεργα όταν έμαθαν ότι είμαστε Έλλληνες και ο έλεγχος ήταν αυστηρός, και ένιωσα τα ίδια συναισθήματα με σένα Πιγκουίνε...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στην Πόλη, μπορεί ένας Έλληνας να ανακαλύψει κομμάτια του εαυτού του. Και της ταυτότητάς του.
      Μπορεί να αισθανθεί και σπίτι του.

      Εντούτοις, ετούτο το μουσείο υπενθυμίζει όλα αυτά που μας χωρίζουν.

      Διαγραφή
  6. Αν δεν έχετε δει τα αφιερώματα του μουσείου Μπενάκη στη Σμύρνη και την ανταλλαγή των πληθυσμών, σας προτείνω να τα αναζητήσετε. Εκεί βλέπεις για άλλη μια φορά ότι όλα αυτά δεν είναι θέμα των λαών, ούτε των ανθρώπων ατομικά, αλλά των πολιτικών (πληθυντικός του πολιτικού και της πολιτικής). Όλοι είμαστε μικρά πιόνια στη σκακιέρα και καταλήγουμε να σκοτωνόμαστε για τους άλλους. Οι μαρτυρίες των ανθρώπων σ'αυτά τα ντοκιμαντέρ ήταν συγκλονιστικές και σ'έκαναν να σκεφτείς και να αναθεωρήσεις πολλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ήταν εξαιρετικά τα αφιερώματα του μουσείου Μπενάκη στη Σμύρνη. Και οι φωτογραφικές εκθέσεις και τα ντοκιμαντέρς! Αποτύπωναν με πολύ γλαφυρό τρόπο τον κοσμοπολιτισμό της πόλης και τη φρικαλεότητα που ακολούθησε μετά την κατάληψή της από τους Τούρκους. Εξαιρετικό είναι και το βιβλίο "Χαμένος Παράδεισος" του Γκάιλς Μίλτον -που κρατάει (καμιά φορά σε εκνευριστικό βαθμό) ίσες αποστάσεις.

      Διαγραφή
  7. Θα συμφωνήσω με τον Ανώνυμο (30.01 - 8:21), περί πολιτικής και πολιτικών.
    Οι λαοί, θέλω να πιστεύω, κάποια στιγμή θα συνειδητοποιήσουν ότι τους ενώνουν περισσότερα απ' όσα τους χωρίζουν... Είναι σημαντικό, βέβαια, να έχουμε μυαλό και μάτια ανοιχτά, αποφεύγοντας εξίσου την υπερβολή στην ηρωοποίηση, όσο και στη δαιμονοποίηση. (Γενικά μιλώ. Ειδικά, ίσως αυτή ήταν η, ενίοτε "εκνευριστική" ίση ματιά του Μίλτον.)

    Όσον αφορά την "κυρία" Ρεπούση... Ευτυχώς, υπάρχουν μαρτυρίες και ντοκουμέντα για την καταστροφή (και όχι για τον "συνωστισμό") και αυτές οι μαρτυρίες δεν αποτελούν "εθνικολαϊκιστικά μαθήματα πατριδοκαπηλίας και λαϊκισμού" (όπως η ίδια υποστήριξε και από το βήμα της Βουλής). Προερχόμενη από μια οικογένεια μικρασιατών προσφύγων, θεωρώ αδιανόητο να δημιουργηθεί στο παιδί μου έστω και η εντύπωση (πολλώ δε μάλλον η αντίληψη ή η πεποίθηση) ότι αυτή η οικογένεια, όπως χιλιάδες άλλες έπεσαν θύματα ενός... "ιστορικού traffic".
    Εδώ (σε αυτό το σημείο), θα διαφωνήσω με την (καθ' όλα ορθή) φράση: "δεν υπάρχει Ιστορία, μόνο απόψεις"... Τα ντοκουμέντα (όταν υπάρχουν) δεν αποτελούν "άποψη". Είναι Ιστορία...

    Πιγκουίνε, πολλά μπράβο για την ανάρτηση (θέμα - υλικό) και τον τόσο εύστοχο και γλαφυρό σχολιασμό των φωτογραφιών.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έχεις δίκιο, Ιωάννα. Η ιστορία είναι απόψεις, αλλά είναι και ντοκουμέντα. Και μερικά πράγματα όσο και να προσπαθείς να τα αποχρωματίσεις από ιδεολογικές ή πατριωτικές φορτίσεις, δεν χωρούν διάψευσης. Γι'αυτό είναι μεγάλο το φάουλ της κυρίας Ρεπούση: διότι στην προσπάθειά της να φανεί αντικειμενική και υπεράνω (προσπάθεια που παραπέμπει σε βαθιά συμπλεγματικές στάσεις και συμπεριφορές της Αριστεράς απέναντι στην ιστορία), έπεσε στην παγίδα του αναθεωρητισμού και της ιστορικής πλάνης.

      Διαγραφή
    2. Εξαιρετικό ποστ για άλλη μια φορά. Μια γκρίνια έχω μόνο.... βλέπω ότι ακόμα επικρατεί σύγχυση για το "συνωστισμός" της Ρεπούση.
      Μόνη της είναι η φράση? Όχι βέβαια.. Την παραθέτω ολόκληρη από το βιβλίο.

      «οι τουρκικές δυνάμεις, με ηγέτη τον Κεμάλ, επιτίθενται και αναγκάζουν τα ελληνικά στρατεύματα να υποχωρήσουν προς τα παράλια. Στις 27 Αυγούστου ο τουρκικός στρατός μπαίνει στη Σμύρνη. Χιλιάδες Έλληνες συνωστίζονται στο λιμάνι προσπαθώντας να μπουν στα πλοία και να φύγουν για την Ελλάδα»» κτλ.

      Ας δούμε τώρα λοιπόν σε ένα λεξικό, και μάλιστα στον Μπαμπινιώτη:

      «συνωστισμός: 1. το να βρίσκονται πολλοί άνθρωποι πολύ κοντά ο ένας στον άλλον, χωρίς να μπορεί να κινηθεί κανείς ελεύθερα και πιέζοντας ο ένας τον άλλον [...]· 2. (συνεκδ.) μεγάλη συγκέντρωση ατόμων που πιέζουν ή σπρώχνουν το ένα το άλλο…»

      Γλωσσικά άμεμπτη η χρήση γιατί η λέξη μόνη της δεν δηλώνει αν ο κόσμος συνωστίζεται για καλό ή για κακό, από καλό ή από κακό, άρα δεν έφταιγε η λέξη καθαυτή παρά τα πολεμοχαρή ή απλώς δραματικά συμφραζόμενα που θεωρήθηκε πως της λείπουν.

      Τα προφανώς επιθυμητά συμφραζόμενα, αυτά που τώρα λείπουν και δημιούργησαν τον γλωσσικό-εθνικό ίλιγγο –αυτοσχεδιάζω, μια πιθανή εκδοχή: «Χιλιάδες Έλληνες συνωστίζονται στο λιμάνι προσπαθώντας να μπουν στα πλοία και να φύγουν για την Ελλάδα –επειδή οι Τούρκοι τούς κατασφάζουν, βιάζουν γυναίκες και κατακαίγουν τα πάντα».

      Είναι όμως και πάλι ολόκληρη η Ιστορία, ή πάλι μια Ιστορία λειψή αυτή που θα μαθαίνουν τα εντεκάχρονα παιδιά;

      Ορίστε, μια πρόχειρη συνέχεια στην προηγούμενη, πιθανή εκδοχή: «…επειδή οι Τούρκοι τούς κατασφάζουν, βιάζουν γυναίκες και κατακαίγουν τα πάντα, έπειτα από την κατακτητική εκστρατεία των Ελλήνων στα βάθη της χώρας τους, όπου προέλαυναν κατασφάζοντάς τους, βιάζοντας γυναίκες και κατακαίγοντας τα πάντα…»

      Όπως ορθά επισήμανε το πτηνό μας, ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας.

      Μπάμπης

      Διαγραφή
    3. Έτσι ακριβώς είναι Μπάμπη! Δεν είναι ομως μόνο εκείνη η φράση της Ρεπούση. Είναι η όλη επιχειρηματολογία της στο μετά, ο τρόπος που διαχειρίστηκε το θέμα. Ασόβαρη η προσέγγιση και αλαφριά. Δεν είναι εύκολα τα ζητήματα αυτά. Αλλά έχει και η Αριστερά έναν τρόπο ερμηνείας εντελώς ισοπεδωτικό. Του μην τυχόν και μας πούνε λιγότερο διεθνιστές και ανεκτικούς!

      Η δική σου πρόχειρη συνέχεια, εμένα με βρίσκει εντελώς σύμφωνο. Ιστορία είναι, δεν είναι παραμύθι. Ας την πούμε όπως έγινε.

      Διαγραφή
  8. Εγώ γιατί στενοχωρήθηκα; Νεκροί άνθρωποι. Αυτό μου έμεινε. Νεκροί και σκοτωμένοι και από τις δύο πλευρές. Απίστευτη βία...
    Επίσης, μου άρεσε η φράση που είπε στα σχόλια η Αγγελική: "Δεν υπάρχει Ιστορία, μόνο απόψεις".
    Καλή σου ημέρα!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Νέκροί άνθρωποι και από τις δύο πλευρές. Αυτό είναι και κατ'εμέ το συμπέρασμα.
      Καλημέρα σου!

      Διαγραφή
  9. Πολύ καλή προσέγγιση της "άλλης πλευράς". Βοηθάει να βλέπουμε ολοκληρωμένη την εικόνα. Ευχαριστούμε για την ξενάγηση!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Πλήρωσες κατι παραπάνω για τις φωτό; (επιπτρέπονταν ελεύθερα;). Δεν μπόρεσα/αντεξα να μπω...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Υπέροχο κείμενο, πραγματικά γενναία η απόφασή σου να μπεις μέσα σε αυτό το μουσείο. Μου άρεσε η (όσο χρειάζεται) αντικειμενική σου ματιά! Μπράβο σου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts