Δευτέρα, 14 Οκτωβρίου 2013

Όλη η Πέργαμος στο Βερολίνο


Διερχόμενος το κέντρο του Βερολίνου, ο ποταμός Σπρέε ανοίγει σε δύο σκέλη και σχηματίζει ένα νησάκι. Απάνου σε αυτό το νησάκι βρίσκονται βαριά μνημειακά κτήρια, τα περισσότερα εκ των οποίων λειτουργούν πλέον ως μουσεία. Το πλέον φημισμένο εξ αυτών και ένα από τα πιο εντυπωσιακά μουσεία του κόσμου είναι ετούτο δω: το Μουσείο της Περγάμου. Όχι για να μη λες ότι δεν σε πάω στα καλύτερα. Θα δούμε ιμπρέσινγκ ναούς, θα συνομιλήσουμε με τρέντι Ασσύριους, θα θαυμάσουμε τιρκουάζ λιοντάρια, τζετ θα τα περάσουμε!


Το κτήριο είναι σκόπιμα τεράστιο και ψηλοτάβανο, διότι έχει σχεδιαστεί κατάλληλα ώστε να στεγάσει μεγάλα αρχιτεκτονικά εκθέματα. Τουτέστιν, εδώ σου έχουμε ολόκληρους ναούς, πύλες, εσκαλέιτορς, ζωφόρους και περιστύλια. Είναι να μη βάλει κάτι ο Γερμανός αρχαιολόγος στο μάτι! Και η δική σου πολυκατοικία να του γυάλιζε, θα την έλυνε, θα τη μετέφερε εδώ και θα σου την ξαναέστηνε ολόκληρη να τη φωτογραφίζει ο τουρίστας και να τη χαίρεται η Ουλρίκα και ο Φριτς.



Αίθουσα νάμπερ ουάν: βωμός του Δία από την Ακρόπολη της Περγάμου. Το αριστούργημα αυτό ανακαλύφθηκε από τον Γερμανό Καρλ Χούμαν, ο οποίος το διαπραγματεύτηκε το θέμα με τους Τούρκους και κατάφερε να τους το πάρει μισοτιμής.



Το ότι ξαφνικά εν τω μέσω του Βερολίνου, βρίσκεσαι να ανεβαίνεις τη μνημειώδη σκάλα που είχε λαξευθεί από τους αρχαίους Έλληνες της Περγάμου, το 170 π.Χ. περίπου στην ακρόπολη της πόλης, το λες και σουρεαλισμό.



Ο βωμός που βρίσκεται στο εσωτερικό, είχε κατασκευαστεί κατά διαταγή του βασιλιά Ευμένη για να εορτάσει τη νίκη του σε κάποιον πόλεμο. Διότι ο Ευμένης πρέπει να σου πω, μπορεί να είχε ασθενή κράση -κατά τα όσα κουτσομπολεύει σχετικώς ο ιστορικός Πολύβιος- αλλά ήτο εξαιρετικά σαξέσφουλ ηγέτης, καθώς πήρε ένα ψιλοασήμαντο ελληνιστικό βασίλειο και το μετασχημάτισε σε πανίσχυρη και εκτεταμένη μοναρχία.



Ανάμεσα στα άλλα, έκαμε μία σειρά από λαμπρά κατασκευαστικά έργα στην Πέργαμο και επέκτεινε τη βιβλιοθήκη της πόλης (που ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη μετά από εκείνη της Αλεξάνδρειας), αναδεικνύοντας την Πέργαμο σε ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα πολιτισμού του αρχαίου κόσμου. Πού να'ξευρε ότι τα μπίλντινγκς που έχτιζε τότες, θα βρίσκονταν μετά από δύο χιλιάδες χρόνια, σε μία πόλη πέραν του Δουνάβεως.


Η ζωφόρος του κτηρίου θεωρείται ένα από τα κορυφαία αριστουργήματα της ελληνικής γλυπτικής. Εικονίζει τη Γιγαντομαχία και η σύνθεση των κορμιών, η ένταση της μεταξύ τους διαπλοκής, η περίτεχνη απεικόνιση των λεπτομερειών στις συσπάσεις των μυών και στις πτυχώσεις των χιτωνίων, ξεδιπλώνουν πράγματι μπροστά στα μάτια σου ένα από τα πιο θαυμάσια σύνολα που έχεις ματαδεί.


Αξίζει τον κόπο να κάτσεις με υπομονή και να εστιάσεις σε κάθε μία από τις μορφές. Και να εκτιμήσεις τη δουλειά που έχει επενδυθεί πάνω της. Να θαυμάσεις την απαράμιλλη δεινότητα του καλλιτέχνη. Να αναγνωρίσεις την τελειότητα της αρχαιοελληνικής γλυπτικής.


Στη μικρή ζωφόρο που κάποτε κοσμούσε το εσωτερικό του βωμού, εικονίζεται η ιστορία του Τήλεφου, μυθικού ιδρυτή της πόλης της Περγάμου. Ο Τήλεφος είχε μία εντελώς τράτζικ ιστορία. Παιδί του παράνομου έρωτα του Ηρακλή (γνωστού ήρωα αλλά και κλαρινογαμπρού της εποχής) με την Αύγη (καλή και του λόγου της, μην ανοίξω το στόμα μου!), αφέθηκε ως νήπιο στο όρος Παρθένιο για να πεθάνει. Εντούτοις βύζαξε μία ελαφίνα, μεγάλωσε με τ' αγρίμια και αν προσέθετες στην εικόνα και την Τσίτα, θα τον έλεγες και Γκαούρ Ταρζάν. Να μην στα πολυλογώ, το παιδί μεγάλωσε, ξανανταμώθηκε με την κακούργα μάνα του που είχε εν τω μεταξύ γίνει βασίλισσα της Μυσίας στη Μικρά Ασία και ακολούθησε βασιλική καριέρα. Πολύ αργότερα έλαβε μέρος και στον Τρωικό Πόλεμο, όπου τον τραυμάτισε βαριά ο Αχιλλέας και μετά για χρόνια τραβιόταν να βρει γιατρειά. (μάλιστα, μέχρι και σήμερα, τα αθεράπευτα τραύματα, τα λέμε "τηλέφεια τραύματα" -χτύπα ξύλο, μακριά από μας!)


Αίθουσα νάμπερ του, ναός της νικηφόρου Αθηνάς. Ολόκληρα τμήματα του ναού στερεωμένα στους τοίχους και στη μέση το άγαλμα της θεάς και περίτεχνο μωσαϊκό.


Και ενώ οι υπόλοιποι τουρίστες, απλώς χαζεύουν, εσύ διαβάζεις απάνου στο πρόσοψη του ναού: ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΕΥΜΕΝΗΣ ΑΘΗΝΑΙ ΝΙΚΗΦΟΡΩ. Και το κάμεις και δυνατά γιατί είσαι τύπος επιδεικτικός και πολύ μεγάλη σνομπαρία.


Αίθουσα νάμπερ θρι και το ιμπρέσιβ συνεχίζεται. Εδώ σου έχουμε την εντυπωσιακή πύλη της αγοράς της Μιλήτου. Του 2ου αιώνα π.Χ., με έντονες ελληνιστικές επιρροές και ωραιότατα διακοσμητικά στοιχεία.



Κι είναι και ετούτο τόσο τεράστιο και επιβλητικό, που τσιμπιέσαι και δεν πιστεύεις στα μάτια σου που κατάφεραν να το φέρουν κομμάτι-κομμάτι και να το ξαναστήσουν εδώ πέρα. Ε ναι, ήρθε η ώρα να την κάμουμε τη συζήτηση που έχεις τόσην ώρα στο στόμα σου: αν δεν είναι αυτό εδώ μέσα εξόφθαλμη κλοπή αρχαιοτήτων, τότες τί είναι;



Το Μουσείο της Περγάμου έχει δεχθεί πολλές φορές κριτική για τα εκθέματά του. Διότι εδώ δεν μιλάμε απλώς για μερικά αγάλματα ή κάποιους αμφορείς.


Που και αγάλματα έχομεν μπόλικα. 


Και αμφορείς καμπόσους.


Αλλά μιλάμε για κανονική αποψίλωση αρχαίων πόλεων. Για πλιάτσικο που θα έκαμε υπερήφανο τον κάθε Έλγιν. Για αρχαιοκαπηλία που σήμερις σε κάθε ευνομούμενο κράτος του κόσμου, θα ήταν ικανή να σε στείλει στη φυλακή για ένα ζίλιον γίαρς. Όπως και στην περίπτωση του Βρετανικού Μουσείου στο Λονδίνο, έτσι κι εδώ, μιλάμε για ένα σύνολο αριστουργημάτων που δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με την τοποθεσία στην οποία βρίσκονται. Θα επανέλθω, συνεχίζουμε.


Αίθουσα νάμπερ φορ, η περίφημη Πύλη της Ιστάρ από την αρχαία Βαβυλώνα -μάζεψε το σαγόνι σου!


Εντάξει, κάποια από τα γαλάζια και πορτοκαλί τούβλα είναι καινούργια, αλλά κάποια από τα εικονιζόμενα ζώα είναι αυθεντικά.


Οι ταύροι και οι δράκοι που εικονίζονται είναι τα εμβλήματα των βαβυλωνιακών θεών Μαρντούκ και Αντάντ. Και για να σου φύγει η απορία, η πύλη οικοδομήθηκε το 575 π.Χ. κατ'εντολή του Ναβουχοδονόσορα (οι φίλοι τον ελέμε και Ναμπούκο, κατά το Λαμπρούκο) και αποτελούσε την όγδοη από τις πύλες που οδηγούσαν στο κέντρο της Βαβυλώνας.


Με 14 μέτρα ύψος και 30 μέτρα πλάτος, η πύλη αυτή είναι από τα πιο εντυπωσιακά μνημεία που έχω δει στη ζωή μου.


Ξαφνικά μεταφέρεσαι στη Μεσοποταμία και μυρίζεις τον αέρα του Τίγρη και του Ευφράτη. Κλείνεις τα μάτια σου και ορθώνεται μπροστά σου η υπέρλαμπρη Βαβυλώνα. Με τα αψηλά της τείχη, τους κρεμαστούς της κήπους και τα ολόλαμπρα παλάτια.


Με τις πολύβουες αγορές της, τα σκλαβοπάζαρα και την κοσμοπλημμύρα από ανθρώπους διαφόρων φυλών και χρωμάτων και θρησκειών.


Ανοίγεις τα μάτια σου και βρίσκεσαι ακόμα στο Βερολίνο. Στην καρδιά της Ευρώπης. Ξεύρεις, ο Σαντάμ Χουσεϊν είχε δοκιμάσει να ξαναφτιάξει την αρχαία Βαβυλώνα, με ό,τι του'χε περισσέψει μετά την αποψίλωση των αρχαιοτήτων που έκαμαν οι αποικιοκράτες επί χρόνια. Έστησε λοιπόν ένα αντίγραφο -ολίγον κιτς- αυτής της πύλης στον αρχαιολογικό χώρο. Αλλά με τους βομβαρδισμούς και τις εχθροπραξίες, το μέρος εκείνο έχει γίνει λαμπόγυαλο. Βούτυρο στο ψωμί των όσων διατείνονται πως αυτά τα "πανανθρώπινα" αριστουργήματα είναι πιο ασφαλή στα μουσεία της Ευρώπης και καλώς φυλάσσονται εδώ.



Μπροστά από την πύλη της Ιστάρ, ξεκινά η περίφημη Πομπική Οδός με τα λιοντάρια.


Ετούτοι οι λέοντες είναι ουχί μόνον ονομαστοί, αλλά και εξαιρετικά περιζήτητοι. Βλέπεις, πολλά μουσεία ανά τον κόσμο διαθέτουν κάναδυό από αυτούς. Αλλά οι περισσότεροι βρίσκονται εδώ και κάποιοι στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης (τι εννοείς δεν τους θυμάσαι; Αφού σε έχω πάει! Του ριφρές γιορ μέμορι, πατάς εδώ!)


Περιπατείς και ακούς τους βρυχηθμούς των λιονταριών. Νιώθεις την ανάσα τους. Βλέπεις τη φλεγόμενη χαίτη τους να κυμματίζει.


Μπορεί ετούτη η τέχνη να απέχει από τα κλασικά αρχαιοελληνικά πρότυπα που έχουμε μάθει να εκτιμούμε και να θαυμάζουμε, αλλά διαθέτει δική της πρωτοτυπία και εικαστική δύναμη. Τα πολύχρωμα τουβλάκια, τα διακοσμητικά μοτίβα, οι γραμμές και οι γωνίες, συνθέτουν ένα σύνολο εντελώς συναρπαστικό.


Και αν νομίζεις ότι τελειώσαμε με την τέχνη της Μεσοποταμίας, γελιέσαι! Τεράστια αγάλματα από την Περσία, τη Συρία και την Παλαιστίνη σε περιμένουν σε μία σειρά από αίθουσες.


Ανάγλυφα από το ανάκτορο του Δαρείου στα Σούσα, γλυπτά από τους Ασσύριους και τους Χεταίους, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, αλλά και κοσμήματα και στήλες. Που κάποτες ίσως πέρναγα κάπως αδιάφορα, αλλά που τα τελευταία χρόνια έχω ιδιαίτερα αγαπήσει καθώς τρέφω μεγάλο θαυμασμό για τους αρχέγονους πολιτισμούς της Μεσοποταμίας. Και τελοσπάντων έχουν και το νάζι τους.



Νά, ας πούμε εδώ έρχεσαι κι αναρωτιέσαι: τί κρατάει ο Γκόντσο; Κουκουνάρι γιατί θέλει να κάμει σαλάτα ή μήπως μολότοφ γιατί θέλει να κάμει το σύστημα, σαλάτα;


Και εδώ ο τρέντι πτηνός. Με το φτερό του, το ράμφος του, το λοφίο του και τα απαραίτητα αξέσορις.


Την τσαντούλα-νεσεσέρ για το κινητό του, το άιλ-λάινερ, το λιπ-γκλος.


Και χίπικο ρολογάκι-λουλουδάκι για να βλέπει το χρόνο αισιόδοξα -τύφλα να'χει η Swatch!


Εδώ ο Ασημάκης και ο Μιχαλάκης με τη μπούκλα Βιντάλ Σασούν, το λέπι Λιθρίνι και το πόδι Αρκουδιάρης. Επειδής πάνε σε σετ, σου'ρχονται συμφερτικοί.


Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όπως ξεύρεις, το Βερολίνο βομβαρδίστηκε ανηλεώς. Ευτυχώς, όλοι ετούτοι οι θησαυροί είχαν προφυλαχθεί σε ειδικές κρύπτες και έτσι δεν είχαμε πολλές απώλειες.


Εντούτοις πίσω έχει η αχλάδα την ουρά (και ο Μανωλάκης το αμνοερίφιο): όταν οι Σοβιετικοί κατέλαβαν το Βερολίνο, το νησί των Μουσείων αποτέλεσε έναν από τους πρώτους στόχους τους. Χιλιάδες κομμάτια μεταφέρθηκαν στη Μόσχα και αρκετά εξ αυτών βρίσκονται ακόμα και σήμερις, εκεί. Στα Μουσεία Πούσκιν και Ερμιτάζ.


Ο κλέψας του κλέψαντος, δηλαδή. Κι έτσι ετούτος ο Ασσύριος είναι εδώ, ενώ κάποιοι άλλοι φίλοι του βρίσκονται αρκετά χιλιόμετρα ανατολικότερα.


Θα ολοκληρώσουμε την επίσκεψη με μία τελευταία στάση. Στην πτέρυγα ισλαμικής τέχνης.


Το πιο σημαντικό έκθεμα εδώ, είναι αυτό το γιγάντιο κομμάτι του ανακτόρου Μσάτα της Ιορδανίας. Το οποίο δώρισε ο σουλτάνος Αβδούλ Χαμίτ της Τουρκίας στον Γουλιέλμο τον Β', το 1903. Πρόκειται για ένα από τα περίφημα παλάτια που βρίσκονται στην έρημο της Ιορδανίας (θύμησέ μου να σε πάω κάποια στιγμή), η πρόσοψη του οποίου είναι όπως βλέπεις ιδιαίτερα περίτεχνη με εξαίρετα ασβεστολιθικά ανάγλυφα.



Η συλλογή διαθέτει επίσης μεγάλο αριθμό από καταπληκτικά χαλιά που προέρχονται από το Ιράν, τη Μικρά Ασία, την Αίγυπτο και τον Καύκασο -τα δίνουμε μισοτιμής, οι γραμμές είναι ανοιχτές, με κάθε χαλί δώρο αυθεντική μπουχάρα στο μπορδοροδοκόκκινο της ερήμου.


Δεν θα καταφύγω μήτε σε εύκολους συναισθηματισμούς, μήτε σε βαρύγδουπες διαπιστώσεις. Θα αρκεστώ απλώς να πω ότι ετούτο το λαμπρό μουσείο και παρά τα συναρπαστικά εκθέματά του, παραμένει αποσπασματικό. Όχι γιατί δεν διαθέτει αρκετά εκθέματα -το αντίθετο! Αλλά γιατί αποκομμένα από το φυσικό τους περιβάλλον, από τους τόπους που τα γέννησαν και με τους οποίους συνδιαλέγονταν στην ιστορική τους πορεία, αποτυγχάνουν να ενταχθούν σε μία συνεπή και ολοκληρωμένη αφήγηση. 

Βγαίνω από το κτήριο και ξαναβρίσκομαι στο Βερολίνο. Στον ποταμό Σπρέε. Μακριά από τη Μεσόγειο και τη γη της Μεσοποταμίας. Κοιτάζω το συννεφιασμένο φθινοπωρινό ουρανό, τα μαύρα σύννεφα απάνου από το κεφάλι μου. Και χάνομαι στους δρόμους της πόλης και του μυαλού μου.

21 σχόλια :

  1. Είναι αλήθεια ότι τα συναισθήματα που γεννιούνται βλέποντας τα εκπληκτικά εκθέματα μπαλανσάρουν μεταξύ θαυμασμού και θλίψης... το είχα νιώσει κι εγώ εκεί, ιδιαίτερα στην πρώτη αίθουσα. Βέβαια, όταν είδα την πύλη της Ιστάρ απλώς είχα μείνει με το στόμα ανοιχτό - δεν περίμενα να το έβλεπα ποτέ, ήταν εκπληκτικό... να σου πω, ένα Βερολίνο το χτύπαγα ξανά μου φαίνεται, καλημέρα πτηνό!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η χαρμολύπη περιμένει τον επισκέπτη αυτού του μουσείου. Από τη μια, νιώθεις τυχερός που αντικρίζεις όλα ετούτα τα μάστερπίσες και από την άλλη, θλίψη για την τερατώδη κλοπή που μοστράρεται με κομπασμό, μπροστά στα μάτια σου.

      Αν είναι να έρθεις Βερολίνο τώρα είναι η ιδανική περίοδος: από τις 9 μέχρι τις 20 Οκτωβρίου, στους κεντρικούς δρόμους και τις πλατείες της πόλης, παίζει το περίφημο "Φεστιβάλ των Φώτων". Τα δέντρα το βράδυ φωτίζονται κόκκινα και μενεξεδένια, οι προσόψεις των κτηρίων αποκτούν πουά φωτοσκιάσεις και γενικά ολόκληρη η πόλη γιορτάζει λίγο πριν αφεθεί στα μουντά χρώματα του χειμώνα. Ζούπερ!

      Την καλημέρα μου, Tremens!

      Διαγραφή
  2. Καλημέρα σας! Delirium γιατί δεν είσαι απεπάνω μου;; (μία ανασφάλεια με καταλαμβάνει!)
    Να 'σαι καλά πτηνόν... θάμαξα πάλι και γέλασα με τις περιγραφές σου :)))
    Αλλά η αλήθεια να λέγεται... πόσο ξεκάρφωτα είναι όλα αυτά εκεί... πόσο θράσος, πόση αλητεία, πόση κλεψιά...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Άστα Lula+Sailor, μεγάλη αλητεία και τερατώδης αρχαιοκαπηλία!
      Είναι μία δύσκολη συζήτηση για αυτά τα μουσεία, το θέμα της προέλευσης των εκθεμάτων τους. Αλλά πρέπει κάποια στιγμή να αποφασίσουμε (και εννοώ σε επίπεδο διεθνούς κοινότητας) πώς θα διαχειριζόμαστε τους πολιτιστικούς μας θησαυρούς και υπό ποιους όρους μπορεί να "νομιμοποιηθεί" (αν μπορεί!) η εκτεταμένη αρχαιοκαπηλία του 18ου και 19ου αιώνα.

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  3. μπράβο Delirium! με πρόλαβες!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και ναι, σε πρόλαβε για δέκατα του δευτερολέπτου. Είναι γρήγορο πιστόλι ο Tremens. :)

      Διαγραφή
    2. εμένα εχει άδεια ο συζυγος πτηνούλι και απαγορεύεται δια ροπάλου να ανοιξω υπολογιστη το πρωί! τι καταπίεση καταπίνω η κακομοίρα να'ξερες ;(

      Διαγραφή
    3. Πρέπει επειγόντως να τον στείλουμε πίσω στη δουλειά! Τι πράματα είναι αυτά;
      Άσε που κανονικά θα έπρεπε να κάμει μία εξαίρεση για το πτηνούλι: (α) διότι με συμπαθεί (το ξέρω!!) και (β) διότι χωρίς πρωινή καλημέρα από τη Νάσια, δεν πάει καλά η μέρα μου!

      Τα φιλιά μου!

      Διαγραφή
  4. πανέμορφα !
    εμείς τι αφήνουμε για τις επόμενες γενιές ;
    μπετόν, μπετόν και μιζέρια!
    Καλημέρα !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μην ξύνεις πληγές! Επιμένω χρόνια τώρα ότι η Ελλάδα χρειάζεται γερές επεμβάσεις μνημειακής αρχιτεκτονικής στις πόλεις της, αλλά και ποιος μ'ακούει εμένα που είμαι ένα πτωχό πτηνό....

      Όχι άλλα τσιμεντένια κουτιά: τα δικαστήρια, τα δημαρχεία, τα υπουργεία θα έπρεπε να σχεδιάζονται σε νεοκλασικό ρυθμό. Δίπλα μας είναι η Τριλογία της Πανεπιστημίου, στα μουσεία μας βρίσκονται τα σχέδια του Τσίλερ, ας τα αξιοποιήσουμε κάποια στιγμή.

      Αλλά όχι: τσιμέντο, μπετόν και μιζέρια. Αυτό μας αξίζει....

      Ουφ! Καλημέρα (φούντωσα πάλι).

      Διαγραφή
  5. Καλαμιά στην κάμπο14 Οκτ 2013, 12:47:00 μ.μ.

    Τώρα, ξέρεις τι μου θύμισε αυτό; Τους Σκοπιανούς, που ελλείψει δικού τους ένδοξου παρελθόντος και δικής τους ιστορίας, κάνουν πλιάτσικο στην ελληνική αρχαιότητα και ιστορία. ΄Ετσι και οι Γερμανοί και οι ΄Αγγλοι και διάφοροι άλλοι. Δικά τους τέτοια αριστουργήματα δεν έχουν αλλά όσο και να προσπαθήσουν αυτά που έχουν στα μουσεία τους γερμανικά, αγγλικά και δεν ξέρω τι , δεν πρόκειται ποτέ να τα πεις. Ελληνικά ήταν και θα είναι για πάντα.

    (Μεταξύ μας, όμως, και για να είμαστε δίκαιοι, μπορεί να τα βλέπω μόνο σε φωτογραφίες, αλλά το γενικό σύνολο αποπνέει και σωστή διαχείριση αλλά και μεγάλο σεβασμό από μέρους του μουσείου).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπημένη Καλαμιά, έχω δοκιμάσει να ενσκύψω με ενδιαφέρον και ευαισθησία στις λεγόμενες "αρχαιότητες" των Γερμανών και των Άγγλων: στα μενίρ, την κέλτικη τέχνη, τις λίθινες ακροβολισμένες πέτρες. Αλλά και παρότι τα μουσεία τους περιλαμβάνουν και αυτές τις "αρχαιότητες", δεν υπάρχει ουδεμία σύγκριση με τα ελληνικά (κυρίως) και τα ρωμαϊκά (δευτερευόντως) αριστουργήματα. Τα οποία άλλωστε έλκουν και το αποκλειστικό σχεδόν ενδιαφέρον των τουριστών.

      Τώρα αναφορικά με τη διαχείριση, οι Γερμανοί είναι υποδειγματικοί και πολύ μπροστά σε θέματα μουσειακής αισθητικής. Το Μουσείο της Περγάμου αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου συμπλέγματος μουσείων, τα οποία διαθέτουν αμέτρητους θησαυρούς από όλον τον κόσμο. Και υπάρχει συνεχής φροντίδα για ανανέωση των εκθέσεων, συντήρηση και επέκταση των εκθεσιακών χώρων και διευκόλυνση των επισκεπτών με διάφορες πρόνοιες (για άτομα με αναπηρία, για παιδιά, για γκρουπς επισκεπτών κ.λπ.). Για να είμαστε και δίκαιοι.

      Διαγραφή
  6. Το μουσείο έχει το wow factor! Είναι γεγονός. Μόλις μπαίνεις μένεις με το στόμα ανοιχτό. Μετά αναρωτιέσαι πώς στο καλό κουβάλησαν όλα αυτά εδώ πέρα. Και μετά τσαντίζεσαι. Πρώτον γιατί θυμάσαι Βρετανικό Μουσείο, Έλγιν κι όλα τα συναφή και δεύτερον γιατί βρέθηκαν άνθρωποι χωρίς αντιστάσεις, μυαλό και γνώσεις και άφησαν να φύγει η κληρονομιά μας. Μετά σε πιάνει μελαγχολία γιατί ακόμα κι αυτά που έχουν μείνει εδώ τα αφήνουμε να μαραζώνουν γιατί όπως λες πτηνό έχουμε χάσει την αισθητική μας και την έχουμε κλείσει σε κουτιά από μπετόν. Από την άλλη έχουμε ένα σωρό νεοκλασικά που όπου να'ναι θα πέσουν γιατί κανείς δε βάζει το χέρι στην τσέπη να αναστηλωθούν. Μετά σου λένε για τα επαγγέλματα της οικοδομής που έχουν πεθάνει γιατί δε χτίζονται καινούρια κτίρια. Γιατί δε τους χρησιμοποιούν για ανακαινίσεις; Σταματώ εδώ γιατί θα βγεί σεντόνι και θα πάει και η πίεσή μου 20.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δυστυχώς ούτε τα αρχαία μας είμαστε ικανοί να αναδείξουμε όπως τους πρέπει, ούτε βεβαίως κοπτόμεθα να δημιουργήσουμε τίποτις καινούργιο και ενδιαφέρον. Για να μην γίνομαι ισοπεδωτικός, ναι υπάρχουν και κάποιες αξιόλογες προσπάθειες προς τη σωστή κατεύθυνση (π.χ. το Μουσείο της Πέλλας, του Μαραθώνα κ.λπ.). Αλλά ουδέποτε υπήρχε ολοκληρωμένο σχέδιο και προγραμματισμός. Μένουν λοιπόν οι προσπάθειες αυτές μετέωρες και αποσπασματικές.

      Όσο για την αρχιτεκτονική των πόλεών μας, είναι οικτρή και μέρος της μιζέριας που ζούμε. Η αισθητική είναι πολύ σημαντική παράμετρος κι ας φαίνεται δευτερεύουσας σημασίας.

      Την καλημέρα μου και τα σέβη μου!

      Διαγραφή
  7. Από τις καλύτερες αναρτήσεις, εντυπωσιακό το μουσείο (γνώριζα τα περί Περγάμου, αλλά και τα υπόλοιπα εκθέματα υπέρ το δέον εντυπωσιακά). Και για τον επιπλέον λόγο ότι είναι μάλλον απίθανο να πάω βερολίνο... (πόσο μου τη δίνει κάθε φορά που διαβάζω κάτι ζούπερ και λέω αμάν γερμανομαθής- και γερμανολάτρης;). Ε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαίρομαι πολύ που σου άρεσε το μουσείο (και η ανάρτηση!). Είναι πράγματι εντυπωσιακό.
      Γερμανολάτρης δεν είμαι. Υπάρχουν πολλά στοιχεία που μου αρέσουν και μου ταιριάζουν (όπως η οργάνωση, ο σεβασμός, η τάξη, ο ορθολογικός τρόπος σκέψης κ.λπ.), αλλά και πολλά που με τρομάζουν και με απωθούν (η έλλειψη ευαισθησίας, η επιβολή σκληρής τιμωρίας στην απειθαρχία, η συμπλεγματική αντίληψη της ιστορίας κ.λπ.). Αλλά αυτό είναι μία μεγάλη συζήτηση και υπόσχομαι να επανέλθω.

      Τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
    2. επανέρχομαι μόνο για να σε συγχαρώ, γιατί - κατά την όχι-και-τόσο-ταπεινή-μου-γνώμη (aka IM(NSH)O)- η φράση "συμπλεγματική αντίληψη της ιστορίας" συμπυκνώνει προσφυέστατα την ουσία των γερμανών (τα άλλα δεν με ενοχλούν). Αυτά τα "ζούπερ" με κάνουν να μη θέλω να διαβάσω ανάρτηση- ντάξει στο συγχωρώ και διαβάζω... (η μόνη γλώσσα που μικρή πίστευα ότι θα μάθω και η μόνη -από τις 5-6 που ασχολήθηκα- που παράτησα επιδεικτικώς). Και ναι, δεν πρόκειται -μάλλον-να πατήσω το πόδι μου εξ αυτής της ιδεοληψίας (πες το κι έτσι, το παραδέχομαι)...

      Διαγραφή
  8. καλημέρα πιγκουίνε! :)
    καλως σε βρήκα!
    εχεις πολυ ομορφο ονομα! αληθεια! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Πολλά μπράβο για το άρθρο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Ευχαριστούμε για την βόλτα και την ξενάγηση, αεικίνητο κι εύστροφο πτηνάκι!
    Η χάρη μου έχει φθάσει μόνο μέχρι το Μόναχο κι ουχί στο Βερολίνο ή στα Μικρασιατικά παράλια, στις αρχαίες εκεί πατρίδες. Να είσαι καλά που μας κυκλοφορείς και μας ανοίγεις τα μάτια! Μα και που μας κάνεις, τόσο αβίαστα, να γελάμε, όπως με τον Γκαούρ - Ταρζάν, το Ηρακλόπουλο!
    Να είσαι καλά που μας κάνεις να σκεπτόμαστε, όπως με το σχόλιό σου για τα δημόσια κτίρια που θα έπρεπε να κτίζονται σε νεοκλασικό ρυθμό, που τόσο τον καμαρώνουμε όταν τον συναντάμε στα μεγαλοπρεπή κτίρια στις ξένες χώρες, και τόσο τον περιφρονούμε εδώ, στην χώρα που τον γέννησε. Προσωπικά έχω συγκινηθεί, θαμάξει, καμαρώσει, με τα παμπάλαια, ερειπωμένα σχολεία της επαρχίας, χτισμένα σε κλασικό, νεοελληνικό ρυθμό, κάπως απλοϊκά καμωμένα με την τίμια πτωχεία τους, με την αυστηρότητα και την συμμετρία των γραμμών τους...
    Το Μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο (πόσο οξύμωρο ακούγεται), περιέχει καταπληκτικά, μεγαλειώδη εκθέματα, ως και τεράστια ως προς το μέγεθος. Αναμφισβήτητα πρόκειται για ένα μουσείο - κλεπταποδόχο, αλλά αφού υπάρχει, ας είναι. Ως κάτοικος αυτής της χώρας που θρηνεί την απώλεια των "μαρμάρων" της Ακρόπολης, τα οποία έκτοτε ονομάστηκαν "ελγίνεια" τόσο πολύ μας τα πήρε ο άρπαγάς τους, ο ΄Ελγιν, δεν με συμφέρει αυτό που θα πω στη συνέχεια:
    Κάποιες φορές είναι καλό, ίσως σωτήριο κιόλας, να "μετακομίζουν" οι αρχαιότητες σε πιο ασφαλή χώρο και χώρα, από τον τόπο που δημιουργήθηκαν. Σε έναν ελεγχόμενο χώρο έκθεσης, όπως ένα μουσείο, είναι πιο ασφαλείς, έχουν καλύτερες συνθήκες ζωής (προφύλαξη από καιρικές συνθήκες καθώς και περιβαλλοντικές συνθήκες μόλυνσης και φθοράς). τρομοκρατικές ενέργειες κ.λ.π. Κατ αυτόν τον τρόπο, διαδίδουν περισσότερο τον πολιτισμό που τις δημιούργησε, διότι εκτίθενται σε περισσότερα μάτια και προκαλούν περισσότερο ενδιαφέρον ενώ ευρίσκονται στον περιορισμένο χώρο ενός μουσείου, παρά στο φυσικό τους περιβάλλον, κάποτε τρέχα γύρευε που, κ.λ.π. ΄Οσο αιρετική κι αν ακούγεται η άποψή μου αυτή.
    Αντιθέτως, είμαι κάθετα αρνητική στις ανταλλαγές περιεχομένων μουσείου, για περιοδικούς εκθεσιακούς λόγους. Αναντικατάστατοι πολιτιστικοί θησαυροί περιφέρονται σαν γύφτικο παζάρι, από την μια χώρα στην άλλη, από την μια ήπειρο στην άλλη, από το ένα αεροπλάνο στο άλλο. Κι αν καταστραφεί το αεροπλάνο; "Είναι ασφαλισμένα" σου λένε. Ε, ας εκθέσουμε λεφτά τότε στη θέση τους!
    (Αναφερόμενη πριν σε τρομοκρατικές ενέργειες κατά πολιτιστικών θησαυρών, σκεφτόμουν τους Ταλιμπάν που πριν καμιά εικοσαριά χρόνια, στο Αφγανιστάν νομίζω, ανατίναξαν ένα τεράστιο άγαλμα του Βούδα, ποιός το θυμάται ακόμα;) Αυτά!
    Τα δε βαβυλωνιακά τουβλάκια, μου θύμισαν τουβλάκια Lego αλλά και τον Γκαουντί της Βαρκελώνης...
    Με το συμπάθειο που φλυάρησα τόσο, αλλά αυτό το "κακό" έχουν τα θέματά σου: ανοίγουν πολλά θέματα, προκαλούν σκέψεις, παράγουν λέξεις!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts