Παρασκευή, 29 Νοεμβρίου 2013

Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα


Η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα γεννήθηκε το 1252 στη Νίκαια της Μικράς Ασίας. Νόθα κόρη ενός σπουδαίου ανδρός. Του στρατηγού Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου που έμελε να ανακαταλάβει τη Βασιλεύουσα από τους μισητούς σταυροφόρους που την είχανε αλώσει και να διαβεί θριαμβευτής από τη Χρυσή Πύλη το 1261. Τότες, μετά από πενήντα επτά συναπτά έτη εξορίας στη Νίκαια, ο Μιχαήλ οδήγησε τους Βυζαντινούς πίσω στην Πόλη τους, εξεδίωξε τους σταυροφόρους που την είχανε ρημάξει και η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (το "Βυζάντιο" ντε!) ανέπνευσε ξανά αέρα ρωμιοσύνης.


Εντούτοις η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα δεν πρόλαβε να απολαύσει για πολλά χρόνια την αποκατάσταση της πατρίδας της. Για λόγους διπλωματικούς, ο πατέρας της απεφάσισε να την εστείλει σε ηλικία δώδεκα μόλις ετών, νύφη στα πέρατα της Ασίας. Για να παντρευτεί τον Μογγόλο Χουλαγκού, εγγονό του Τζένγκις Χαν και νεότερο αδελφό του Κουμπλάι Χαν. Όπως ξεύρεις, τότες οι γάμοι συμφέροντος ήτανε πολύ τρέντι, μην βλέπεις εσύ που είσαι αισθηματίας και θες έρωτες. Ένα καραβάνι γιομάτο προικιά και με την μικρά Βυζαντινή πριγκιποπούλα ξεκίνησε λοιπόν το χειμώνα του 1264 για ένα ταξίδι στ'άγνωστο, στις χώρες των Μογγόλων.


Η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα δεν επηρέασε καμιά μεγάλη ιστορική εξέλιξη, μήτε μνημονεύεται εύκολα στα βιβλία ιστορίας -καθώς σε αυτά δίδεται συνήθως προτεραιότητα σε μάχες και μεγάλες συμφωνίες, σε δολοφονίες και πολέμους. Αν έχεις υπόψη σου την ιστορία της, ίσως να'ναι από το ευπώλητο βιβλίο της Μαριάννας Κορομηλά με τίτλο "Μαρία των Μογγόλων" -που εξιστορεί μεταξύ άλλων, τη ζωή της Βυζαντινής πριγκιποπούλας. Αλλιώς, το πιο πιθανό είναι πως την αγνοείς.


Βρισκόμαστε στο Φανάρι. Ετούτο δω το εντυπωσιακό κόκκινο κτήριο που μοιάζει με κάστρο, είναι η Μεγάλη του Γένους Σχολή. Βρίσκεται στην κορφή του λόφου και δεσπόζει πάνω από τις φτωχογειτονιές και τα σακατεμένα αρχοντόσπιτα που κάποτες έσφιζαν από ζωή και μίλαγαν ελληνικά. Αν δεν έχεις ξανάρθει στο μέρος, σε περιμένουν εκπλήξεις -δυσάρεστες εκπλήξεις: εδώ και πολλές δεκαετίες τα ωραιότατα σπίτια έχουν αφεθεί στην παρακμή τους. Και φιλοξενούν ξυπόλητους Τούρκους και εσωτερικούς μετανάστες από την Ανατολία. Τράτζικ.


Το ν'ανέβεις ως εδώ απάνου, δεν είναι εύκολο. Πρώτον, διότι η εικόνα των γειτονιών αυτών μπορεί να σε φοβίσει και να σε αποθαρρύνει. Και δεύτερον, διότι η ανηφόρα είναι πράγματι απάλευτη και απαιτεί μεγάλη αποφασιστικότητα εκ μέρους σου. Εξού και οι περισσότεροι Έλληνες τουρίστες -απ'όσο ξεύρω- αρκούνται σε μία επίσκεψη στο Πατριαρχείο (που βρίσκεται χαμηλά στο λόφο) και δεν αποτολμούν το παραπάνω.


Αξίζει όμως. Παρά την εφιαλτική υποβάθμιση, ετούτο το μέρος παραμένει πολύ σημαντικό. Για την εθνική μας αφήγηση, για την ιστορία του τόπου μας, για τον καθένα από εμάς. Και ναι, το'χω περπατήσει πολύ. Τις έχω μάθει και τις ξεύρω τις ανηφοροκατηφόρες του. Κάποια μέρα ίσως σε φέρω εδώ για να σου δείξω αυτούς τους δρόμους. Και τα σπίτια. Αλλά σήμερα, ήρθαμε για άλλο λόγο: έχουμε ραντεβού. Με τη Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα.



Ακριβώς δίπλα στη Μεγάλη του Γένους Σχολή, υπάρχει ετούτος ο παμπάλαιος τοίχος. Να ξευρες μόνο πόσες φορές τον έχω ακουμπήσει αυτόν τον τοίχο! Πόσες φορές έχω προσπαθήσει να τον αφουγκραστώ και να συνομιλήσω μαζί του! Πόσες φορές τον έχω προσεγγίσει περιμετρικά και έχω χτυπήσει την πόρτα του για να εισχωρήσω στην εσωτερική αυλή πίσω από τη μάντρα! Μα κάθε φορά ήταν κλειστά. Και κάθε φορά έλεγα στον εαυτό μου "δεν πειράζει, την επόμενη φορά". Και ξανανέβαινα για να την βρω και πάλι κλειστή. "Δεν πειράζει, την επόμενη φορά".


Βλέπεις πίσω από αυτόν τον τοίχο, υπάρχει μία εκκλησιά. Η Παναγία η Μουχλιώτισσα! Το μόνο που έβλεπα όμως πάντα ήταν ο τρούλος της. Και η ερμητικά κλειδωμένη πόρτα. Αυτό το βροχερό πρωινό στεκόμουν και πάλι απέξω. Και χτυπούσα ξανά το κουδούνι. Με την ίδια προσμονή και την ίδια κρυφή ελπίδα: να μου επιτρέψει η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα να την αντικρίσω. Ε δεν μπορώ να σου περιγράψω τη χαρά μου όταν άκουσα βήματα πίσω από την πόρτα και αντιλήφθηκα πως κάποιος τραβάει το μάνταλο.



Πλημμυρισμένος από ενθουσιασμό και συγκίνηση, μπήκα για πρώτη φορά στην εσωτερική αυλή. Και βρέθηκα επιτέλους πίσω από τον τοίχο. Ο φύλακας -ένας μεσήλικας Τούρκος που μίλαγε μερικές λέξεις στα Ελληνικά- με κοίταζε με κάποια αμηχανία. Τον ρώτηξα αν μπορώ να επισκεφθώ το ναό και μου έγνεψε συγκαταβατικά. Έβαλε το λάστιχο του ποτίσματος να ρέει σε κάποιο παρτέρι, έβγαλε από την τσέπη του μία αρμαθιά κλειδιά και με οδήγησε προς τα εκεί.


Και να που βρισκόμουν μέσα! Ο φύλακας άνοιξε τους πολυελαίους και εκεί, ανάμεσα στο τέμπλο, τις αγιογραφίες και τα μανουάλια, συνάντησα εκείνη. Τη Βυζαντινή πριγκιποπούλα!

Αλλά μένει ένα κομμάτι της ιστορίας που δεν σου έχω πει ακόμα. Η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα ξεκίνησε μεν για να νυμφευθεί τον Χουλαγκού, αλλά η τύχη τής έπαιξε ένα περίεργο παιχνίδι. Ο δριμύς χειμώνας του 1264 την κράτησε αποκλεισμένη κάπου μετά την Τραπεζούντα, εκεί που το αποτρόπαιο κρύο της Σιβηρίας χτυπάει τη γη των Αρμενίων. Κι ενώ εκείνη καθυστέρησε, ο Χουλαγκού απέθανε και τον διαδέχτηκε ο τριαντάχρονος γιος του, Αμπακά.


Όταν εντέλει το Μαράκι έφθασε στη μογγολική πρωτεύουσα Μαραγκέχ (στο σημερινό Ιράν) προχωρημένη άνοιξη του 1265, ο Αμπακά απεφάσισε να την εκρατήσει στο χαρέμι του και ύστερα να την επαντρευτεί. Εκείνη του ζήτησε να βαφτιστεί χριστιανός και ο Αμπακά δέχτηκε. Κι έτσι η "δέσποινα Χατούν" -όπως την αποκαλούν οι Μογγόλοι- έγινε βασίλισσά τους. Με τα σερβίτσια και τα κεντήματά της από την Πόλη, με την αστική κουλτούρα του Βυζαντίου της, με τη χριστιανική της πίστη και την ευγενική καταγωγή της. Μόνη σ'έναν κόσμο νομαδικής απομόνωσης, καταυλισμών και σκληροτράχηλων συνθηκών επιβίωσης. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα για το βαθμό επίδρασης που άσκησε απάνου στους Μογγόλους. Αλλά φαίνεται πως τους επηρέασε -μέσω του ανδρός της βεβαίως- στην απόφαση για πιο μόνιμη εγκατάσταση σε πόλεις και στον εξευγενισμό κάποιων συνηθειών και κοινωνικών συμπεριφορών.


Κι ύστερα, μετά από δεκαεπτά χρόνια γάμου, εκείνος πεθαίνει. Κι απεφασίζει η χήρα να πάρει το νήμα της πορείας της ανάποδα. Για να γυρίσει στην πατρίδα που τόσο λίγο χάρηκε και σε τόσο νεανική ηλικία αποστερήθηκε. Πράγματι, φθάνει και πάλι στην Πόλη. Σμίγει με τους δικούς της, συναντιέται με την ταυτότητά της.


Όμως πολλά είχαν αλλάξει αυτά τα δεκαεπτά χρόνια. Και η "Δέσποινα των Μογουλίων" -όπως την αποκαλούσαν πλέον οι Βυζαντινοί, λόγω της μογγολικής εμπειρίας της- επιλέγει να ζήσει τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής της ως μοναχή. Σιάχνει λοιπόν ετούτη δω την εκκλησία. Απάνου στο λόφο του Φαναρίου. Για ν'αγναντεύει τον αγαπημένο της Κεράτιο και να αγαλλιάζει η ψυχούλα της.


Ψάχνω με απόγνωση τριγύρω για έναν αναπτήρα. Μα τί κακό, να μην έχω ποτές απάνου μου! Εντέλει ζητάω από τον φύλακα. Ανάβω το καντήλι και μπήγω τρία κεράκια. Στέκομαι για μερικές στιγμές και αναλογίζομαι το ταξίδι της Μαρίας Κομνηνής Παλαιολογίνας Διπλοβατάτζινας. Από την εξορία τής Νίκαιας στην Κωνσταντινούπολη. Ύστερα στη μακρινή Μογγολία. Και πάλι πίσω, στην Πόλη. Σε αυτό το σημείο που βρισκόμουν. Στην Παναγία τη Μουχλιώτισσα. Ή Παναγία των Μουγουλίων.


Ευχαρίστησα θερμότατα το φύλακα. Έπειτα αποχαιρέτησα τη Μαρία. Τη διαβεβαίωσα πως την εκτιμώ αφάνταστα. Πως μου είναι σημαντική και πως δεν θα την ξεχάσω ποτές -κι ας βρίσκεται στις λεπτομέρειες της ιστορίας. Μου έγνεψε συγκαταβατικά. Συγκινημένος, κοίταξα για μία τελευταία φορά την εσωτερική αυλή. Κι ύστερα έκλεισα την πόρτα ξοπίσω μου. Και χάθηκα στα στενά δρομάκια του Φαναρίου.

41 σχόλια :

  1. πολύ όμορφη γειτονιά και ιστορία!
    το πείσμα σου απερίγραπτο.....
    καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είμαι πολύ πεισματάρης σε τέτοια ζητήματα.
      Και εν προκειμένω, η ιστορία της Μαρίας Παλαιολογίνας είναι νομίζω πολύ σαγηνευτική και αξίζει τον κόπο και την επιμονή μου.
      Την καλημέρα μου, καλή μου Νάσια!

      Διαγραφή
  2. Συμφωνώ απόλυτα με τη Νάσια, έχω πάει τόσες φορές εκεί και δεν είχα ιδέα, α ρε πτηνό, πως μα ς ταξιδεύεις και μας διδάσκεις! Καλή σου μέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τρεμενς, την επόμενη φορά υποσχέσου μου ότι θα περάσεις μία βόλτα και από τη Μαρία Παλαιολογίνα. Της έχω μιλήσει για σένα και είμαι βέβαιος ότι θα την συμπαθήσεις! :)

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  3. ΠΤΗΝΟ ΕΙΣΑΙ ΥΠΕΡΟΧΟ
    ΜΕ ΜΑΓΕΨΕΣ ΕΜΕΝΑ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΛΙΤΗ
    ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΚΑΛΑ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μεγάλη μου χαρά και τιμή να ακούω καλά λόγια για τέτοιες αναρτήσεις από Κωνσταντινοπολίτες!
      Παρότι δεν είμαι από εκεί, νιώθω την Πόλη ως μία από τις πιο προσωπικές μου πατρίδες.
      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  4. Tώρα αν σου πω ότι δεν έχω πάει ποτέ στην Κωνσταντινούπολη τι θα μου πεις? Με όλες αυτές τις περιηγήσεις σου όμως το βλέπω να γίνεται λίαν συντόμως (λίγο ακόμα να μεγαλώσει η κορούλα μου και μετά.....)
    Φιλιά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι από τα ταξίδια που πρέπει να κάμεις. Θέλει μέρες η Πόλη, θέλει περπάτημα κι αντοχές, θέλει διάβασμα για ν'ανιχνεύσεις την πυκνή ιστορικότητά της. Εντούτοις θα σε αποζημιώσει απόλυτα.
      Όταν με το καλό τ'αποφασίσεις, εδώ είμαστε για συμβουλές και οδηγίες! :)

      Πολλά, πολλά φιλιά, καλή μου Μίκα!

      Διαγραφή
  5. Λες και χάζευα εκπομπή του Μαμαλάκη μου θύμισε αυτό σου το ταξίδι!
    Σε ευχαριστώ και καλή σου ημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και που να μαγείρευα κιόλας σουτζουκάκια πολίτικα. Και ρύζι με σαφράν!
      Χαίρομαι που σου άρεσε, philos!

      Την καλημέρα μου!

      Διαγραφή
  6. Φαντάσου πόσο χρονών ήταν ο Χουλαγκού που είχε 30χρονιο γιο και ήθελε να παντρευτεί τη 12χρονη Μαρία.

    Την ιστορία δεν την ήξερα και ούτε και τον Ναό. Οταν είχα πάει Κων/πολη και εγώ μέχρι το Πατριαρχείο έφτασα. Ουτε καν τη Μεγάλη του Γένους σχολή δεν είδα...

    Υπέροχο!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. O Χουλαγκού ήταν σαράντα επτά ετών όταν απέθανε. Σχεδόν δέκα χρόνια μεγαλύτερος από τον πατέρα της Μαρίας Παλαιολογίνας. Αλλά βλέπεις, η διπλωματία και τα συμφέροντα δεν κοιτάζανε τότες ηλικίες και αισθήματα.

      Αν τυχόν ξαναβρεθείς στην Πόλη, θα σου πρότεινα να κάμεις μία βόλτα στο Φανάρι. Τον λόφο δηλαδή που υψώνεται πίσω από το Πατριαρχείο. Εκεί θα συναντήσεις πολλές ενδιαφέρουσες εικόνες. Από το ρωμέικο ένδοξο παρελθόν και από το υποβαθμισμένο και απογοητευτικό παρόν.

      Την καλημέρα μου!

      Διαγραφή
  7. Εγώ, η ορκισμένη Ελληνίδα που δεν θα πατούσε ποτέ στην Πόλη, προσγειώθηκα στα περσινά μου γενέθλια στο Ataturk. Με ένα χάρτη στο χέρι (και τα google maps στο κινητό), απ' το Sultanahmet ως τη Μονή της Χώρας και μετά στο Φανάρι και πάλι πίσω (με τα πόδια εννοείται), κάπου εκεί στα υγρά κόκκινα πεζοδρόμια που φωτογράφησες, στις παιδικές φατσούλες που κάθονται πίσω απ'τα παράθυρα, στα πανέμορφα "σπίτια σε σειρές" άφησα για πάντα την καρδιά μου. Κι εσύ, για άλλη μια φορά, όπως ΚΑΘΕ ΠΡΩΙ, μας "παίρνεις" απ΄τα πεζοδρόμια της Πατησίων και μας πετάς απ' το Crail στο St Andrews, στη συγκλονιστική Μεγάλη Σχολή (άλλωστε σχήμα πουλιού έχει κι αυτή..), και απ΄το Manhattan στη Μπρατισλάβα.
    Πιγκουίνε, για μένα είσαι ο Γλάρος Ιωνάθαν.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι τόσο καθηλωτική (και συναισθηματική) εμπειρία η Πόλη, που'ναι νομίζω αδύνατο να μην σε συνεπάρει. Εξού και όπως βλέπεις, επιμένω με αρκετές αναρτήσεις από εκεί. Εξού και τριγυρνάω ξανά και ξανά στα δρομάκια της και στις προκυμαίες του Βοσπόρου.

      Όσο για τα επαινετικά σου λόγια, πολύ σε ευχαριστώ! Εγώ το μόνο που κάμνω είναι να καταγράφω σε αυτό το μπλογκ πράματα που μου αρέσουν, που με ενθουσιάζουν, που με ενδιαφέρουν και μου κεντρίζουν την περιέργεια. Αν υπάρχουν άνθρωποι που ταξιδεύουν μαζί μου σε αυτές τις κάπως παραληρηματικές διαδρομές στο οπουδήποτε, τότες είμαι πολύ ικανοποιημένος. Και αποκτά το πράμα ένα νόημα και μία αξία. Που αντισταθμίζει με το παραπάνω τον όποιον κόπο προϋποθέτει η συγγραφή των αναρτήσεων!

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου, καλή μου Δήμητρα!

      Διαγραφή
  8. Πολύ όμορφη ιστορία! Η βόλτα υπέροχη και οι γνώσεις σου φοβερές!!
    Πολλά, πολλά φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι από εκείνες τις λεπτομέρειες της ιστορίας, Σοφία, που έχουν πραγματικά πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και θα μπορούσαν να εμπνεύσουν συναρπαστικά μυθιστορήματα, ταινίες ή τηλεοπτικές σειρές!

      Τα φιλιά μου!

      Διαγραφή
  9. ιδέα δεν είχα, τι ωραία που τα γράφεις όμως, μαγεύτηκα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δέσποινα, δεν είναι εξαιρετική η ιστορία της Μαρίας Κομνηνής Παλαιολογίνας; Την είχα διαβάσει κάμποσα χρόνια πριν και το'χα απωθημένο να επισκεφθώ τη μονή που ίδρυσε εκεί απάνου στο Φανάρι. Και στην οποία πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής της.

      Πολλά, πολλά φιλιά! (κι ευχαριστώ για τα καλά λόγια)

      Διαγραφή
  10. Αχ, καλέ μου Πιγκουίνε, τί καταπληκτικός που είσαι στο χτίσιμο της πλοκής της ανάρτησής σου! Πόσο όμορφα, συνεκτικά και αλληλένδετα είναι τα λόγια της περιήγησής σου. Ταξιδεύω μαζί σου, αναπολώ, συγκινούμαι, πληροφορούμαι, και όλα αυτά με τις ιστορίες σου. Να είσαι καλά....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλή μου Αφροδίτη, είναι μία μικρή αλλά σπουδαία ιστορία, ετούτη δω. Και όπως και να την επεί κανείς, συναρπαστική και ενδιαφέρουσα παραμένει. Το μόνο που έκαμνα εγώ είναι που πήγα ως την Παναγία τη Μουχλιώτισσα. Και στάθηκα στο γεωγραφικό σημείο όπου τελείωσε το νήμα της ζωής αυτής της έρμης πριγκιποπούλας.

      Χαίρομαι ειλικρινά που σου άρεσε και αυτή η ανάρτηση.
      Την καλημέρα μου.

      Διαγραφή
  11. Eξαιρετικό!!!
    Κάποτε περπάτησα εκεί και φτάσαμε μέχρι τη Βλαχέρνα.Η περιοχή βέβαια υποβαθμισμένη,αλλά οι κάτοικοι μάλλον φιλικοί στους σπάνιους ξένους που περνάνε στα σοκάκια τους.
    Είναι ταξίδι στο χρόνο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι πράγματι ταξίδι στο χρόνο. Για την ακρίβεια θαρρεί κανείς πως περπατάει σε μία άχρονη κι απροσδιόριστη πραγματικότητα: με σπίτια του 18ου και 19ου αιώνα, αλλά και με αυτοκίνητα (συνήθως σακαράκες) και ανθρώπους που βολοδέρνουν στην ξυπολησιά και την ανέχειά τους.

      Τα σέβη μου και τις καλημέρες μου, Λύσιππε!

      Διαγραφή
  12. Καλαμιά στον κάμπο29 Νοε 2013, 5:13:00 μ.μ.

    Εντυπωσιάστηκα πολύ
    1)από την γλαφυρότητα της αφήγησής σου,
    2)από το ότι ένας ηγέτης άγριων πολεμιστών πείστηκε να βαπτιστεί χριστιανός (ή η Μαρία ήταν πολύ χαρισματική ή αυτός πολύ προοδευτικός) και
    3)από το ότι στο μακρινό χριστιανικό παρελθόν το να είσαι νόθος ήταν προνόμιο και όχι αμαρτία.

    Και έχω και δύο απορίες:
    1)αν αναφέρεται στο βιβλίο από πού προέρχεται το Διπλοβατάτζινα και
    2)αν η Μαρία είχε απογόνους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Απαντώ αντιστοίχως:
      1) φχαριστώ πολύ! Προσφερόταν ετούτη η ιστορία, οπότε δεν έκαμνα εγώ πολλά πράματα!
      2) αρκετοί Μογγόλοι εκείνη την περίοδο είχαν γίνει Νεστοριανοί και είχαν ασπαστεί το χριστιανισμό, ενώ και κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο θρόνο, η Μαρία Παλαιολογίνα λειτουργούσε ως "θρησκευτικός καθοδηγητής" τους, με διηγήσεις από τη Βίβλιο και διδασκαλία καλών τρόπων και συμπεριφορών
      3) ο Μιχαήλ Παλαιολόγος είχε αποκτήσει δύο νόθες κόρες: το Μαράκι μας και την Ευφροσύνη Παλαιολογίνα, η οποία επίσης στάλθηκε νύφη σε έτερο Μογγόλο, στον Νουγκάι Χαν που ήταν δισέγγονος του Τζένγκις Χαν. Γενικώς τις νόθες θυγατέρες, τις χρησιμοποιούσαμε για τις δύσκολες αποστολές!

      Απαντήσεις στις απορίες:
      1) Το Διπλοβατάτζινα είναι το όνομα της μητρός. Εξού και το Μαράκι (όπως και η αδελφή της η Ευφροσύνη) διατηρούσε και ετούτον τον προσδιορισμό για να φαίνεται πως δεν ήταν παιδί από νόμιμο γάμο.
      2) Αυτό δεν το γνωρίζω. Αλλά θα σου πω κάτι που παρέλειψα στην ανάρτηση. Όταν εντέλει η Μαρία επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, ο πατέρας της θέλησε να την παντρέψει με άλλο Μογγόλο ηγεμόνα. Αλλά εκείνη αρνήθηκε και για να αποφύγει το δεύτερο γάμο, έγινε καλόγρια. Τη δε εκκλησία αυτή, την Παναγία τη Μουχλιώτισσα, οι Τούρκοι τη λένε "εκκλησία του αίματος", γιατί κατά την κατάκτηση της Πόλης, εδώ έγινε μία τρομακτικά αιματηρή μάχη και σκοτώθηκαν πολλοί. Αιματοβαμένοι αυτοί οι τοίχοι που αγκαλιάζουν περιμετρικά το ναό.

      Την καλημέρα μου!

      Διαγραφή
  13. Σε ευχαριστούμε που μας την γνώρισες πτηνούλι ήταν πανέμορφη και η γειτονιά και η αυλή και η Μαρία!
    Μπραβο για το πείσμα γιατί αν δεν το είχες δεν θα μας την γνώριζες και εμάς!
    Φιλιά πολλά!!
    Φρέσκος αέρας η αφήγησή σου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στη γειτονιά θα ξαναρθούμε, έχω ακόμα πολλές ιστορίες και διηγήσεις για το Φανάρι. Επομένως το κρατάμε εκκρεμότητα, ναι;
      Όσο για το πείσμα και την επιμονή, αν με ενδιαφέρει κάτι, δεν το βάζω εύκολα κάτω. Εν προκειμένω ευτυχώς, διότι αυτή η "συνάντησή" μου με τη Μαρία Παλαιολογίνα και η επίσκεψη σε ετούτο το ναό, με ενθουσίασε και με συγκίνησε και την κρατώ ως ιδιαίτερη στιγμή, στη μνήμη μου.

      Πάρα πολλά φιλιά, Έλενα!

      Διαγραφή
  14. Η ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου ναού έγκειται και στο γεγονός ότι θεωρείται η ΜΟΝΑΔΙΚΗ εκκλησία της Πόλης που δεν έγινε σε καμμία φάση τζαμί. Μικρή, σεμνή, αλλά όρθια και περήφανη... Επίσης, αυτή είναι μια πολύ πιθανή εκδοχή- και η πλέν προβεβλημένη- σχετικά με την ονομασία της, Μουχλιώτισσα-Μουχλίου. Να πω, όμως, ότι Μούχλι υπήρχε και υπάρχει (τα ερείπια, πλέον) στην Πελοπόννησο στον Αχλαδόκαμπο κοντά, μια βυζαντινή και μάλλον ακμαία καστροπολιτεία. Τώρα ποια η σχέση, ας το βρουν άλλοι... Αχχχ... (η πολίτικη μελαγχολία).

    υγ. Είσαι πολύ τομάρι! (χαριτολογώντας, για καλό το λέω). Εκεί που λέω να μη σχολιάσω, τσουπ, βάζεις ένα πολίτικο... (ωραία η φωτό της ΜτΓ). Δε βάζεις καμμιά ημερομηνία, πότε πήγες. (καλά, δηλαδη, εγώ το θέλω και το ξαναματαλέω, όχι ότι πρέπει να το γράφεις).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πράγματι στον Αχλαδόκαμπο υπάρχει μία βυζαντινή καστροπολιτεία (έχω χρόνια να πάω) που τη λένε Μούχλι. Και υπάρχει η εκδοχή ότι κάτοικοι αυτής της καστροπολιτείας έφθασαν στην Πόλη με την ιερή εικόνα της Παναγιάς και ίδρυσαν το ναό της Παναγίας Μουχλιώτισσας. Εντούτοις, οι ιστορικοί απορρίπτουν την εκδοχή αυτή και δηλώνουν με βεβαιότητα ότι κτιτόρισσα του ναού ήταν η Μαρία Παλαιολογίνα! Με τούτα και με κείνα, μου κέντρισες πάντως το ενδιαφέρον να ξαναπάω προς Αχλαδόκαμπο.... :)

      υγ. Είμαι μεγάλο μούτρο! Τα κάμνω κάτι τέτοια για να σε αναγκάζω να σχολιάζεις. Πτηνό άλλωστε χαίρεται πολύ να διαβάζει σχόλια και να στήνει κουβεντολόι. Και για να σου λύσω την απορία, η συγκεκριμένη επίσκεψη πραγματοποιήθηκε το Μάρτιο που μας πέρασε.

      Διαγραφή
    2. Έχεις πάει πιο πολλές μέρες συνολικά και από μένα τελικά στην Πόλη... (έχω βρεθεί 25 Μαρτίου στο σιδερόφρακτο εκκλησάκι του προξενείου με λιγστές -εμβληματικές, όμως-μορφές της ομογένειας, άστα). Το κτιτορικόν του πράγματος δεν αμφισβητείται, αλλά δεν πιστεύω ότι είναι άσχετος με το Μούχλι (ή το Μ. με αυτόν το ναό). Υπάρχει και η πυκνή αχλύς της ιστορίας, εξάλλου. Μπράβο (μην ξαναπάς, please-πληγώνομαι). Ευτρεπίστηκε κάπως η περιοχή του Αχλ. πάντως πρόφατα. Πρέπει να σκεφτείς να οργανώσεις ένα τουρ με τους ακολούθους του ιστολογίου, χαμός θα γίνει. Δεν είναι του γούστου μου τα ομαδικά (έχει λήξει και το διαβατήριο), αλλά θα έχεις υλικό να γράφεις....ουουυυυυ. Άσε που θα γίνουν ανάρπαστες οι θέσεις.

      υγ. μην απαντάς στις ερωτήσεις γιατί θα με πιάσει το κουτσομπολίστικο (που δεν τόχω πολύ) και θα ρωτάω κι άλλα... Ντάξει κάτι μακρινά ασιατικά δεν τα ζηλεύω, αλλά κάνεις πολλά ταξίδια και απορώ. Και θα ματαδιαφωνήσω με ετέρους σχολιαστάς : το σχολείο δύσκολα τα μεταδίδει αυτά κυρίως γιατί χρειάζεται θουκυδίδειος αυτοψία, ταξιδάκια, βαθιά σχέση συνταξιδιωτών κλπ. Μη ζητάμε από τη μαζική (με τα θετικά της και τα πολλά αρνητικά της) εκπαίδευση μαξιμαλισμούς, γενικώς. Ε.

      Διαγραφή
    3. Πένγκουιν τουρς; Θαυμάσια ιδέα! Αν και για να είμαι ειλικρινής δεν μπορώ να σκεφτώ γιατί κάποιος θα εμπιστευόταν τις διακοπές του στο πτηνό, δεδομένου ότι θα περνούσε των παθών του τον τάραχο σε πεζοπορίες, άπειρες επισκέψεις σε μουσεία και βόλτες στο ο,τιδήποτε!

      Στην Κωνσταντινούπολη, έχω περπατήσει πολύ και έχω γνωρίσει διάφορες πτυχές της. Είναι από τις πόλεις που μπορώ να πω ότι γνωρίζω πολύ καλά! Όσο για τη μαζική εκπαίδευση, συμφωνώ μαζί σου πως έχει πολύ συγκεκριμένους περιορισμούς. Αλλά υπάρχουν περιθώρια μεγάλης βελτίωσης!

      Διαγραφή
  15. Τι καλα που επεμενες πτηνο μου και καταφεραμε και ειδαμε κι εμεις τι κρυβεται πισω απο αυτη την πορτα και μαθαμαι και την ιστορια. Πρεπει να εισαι δασκαλος, καθηγητης ή κατι τετοιο. Κριμα αν δεν εισαι. Γιατι εγω που ενθουσιαζομαι τοσο με ολα αυτα που μου μαθαινεις, ειχα κοπει στην ιστορια καποτε :)

    Καλο Σαββατοκυριακο πιγκουινε

    υ.γ. θα συμφωνησω με τον απο πανω σχολιαστη. Αν θελεις γραφε μας ποτε πηγες στο καθε μερος :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπημένη μου, Dee Dee, η ιστορία είναι συναρπαστικό αντικείμενο μελέτης. Αλλά όχι, μήτε ιστορικός είμαι, μήτε δάσκαλος. Επιμένω και θα επιμένω πάντως, ότι αυτά τα μαθήματα στα σχολεία θα έπρεπε να γίνονται με πιο "έξυπνους" τρόπους. Για να κεντρίζουν το ενδιαφέρον των παιδιών και να τους ανοίγουν παράθυρα στη γνώση. Να, ας πούμε ετούτη η αφήγηση που μοιάζει με παραμύθι, θα μπορούσε με κατάλληλη εικονογράφηση να εξάψει τη φαντασία και να οδηγήσει ένα παιδί στην αναζήτηση περισσότερων πληροφοριών (για την εξορία των Βυζαντινών στη Νίκαια, για την ανακατάληψη της Πόλης, για τους Μογγόλους κ.λπ.).

      Πολύ καλό σου Σαββατοκύριακο!

      Διαγραφή
  16. Ανέβηκα τις ανηφοριές και έφτασα λαχανιασμένη στη Μεγάλη του Γένους Σχολή. Απογοητεύτηκα που ήταν κλειστή. Δεν ήξερα για τη μονή παραδίπλα. Πάντως το Φανάρι είναι εκπληκτικό ακόμα και μες την παρακμή του, διότι έχουν μείνει τα ίχνη του πλούσιου παρελθόντος του στα πανέμορφα σπίτια, κι ας είναι τώρα τα τζάμια τους σπασμένα. Τουλάχιστον, του δίνουν ζωή τα παιδάκια που παίζουν στα στενά του δρομάκια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Καλησπέρα...δεν γνωριζα αυτή την ιστορία, την ιστορία της Μαρίας Κομνηνής ,ούτε την ίδια...Το παρουσίασε πολύ ωραία.. όμορφη, τρυφερή,συγκινητική η αφήγηση σου και ο τρόπος που την τέλειωσεις - τελευταία παράγραφος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. Συγκινήθηκα να ξέρεις πτηνούλι....ο μπαμπάς μου πήγε στη Μεγάλη του Γενους Σχολή για 3 χρόνια και η μαμά μου στο Ιωακείμειο Παρθεναγωγείο.
    Ξέρει την Παναγία αυτή και τώρα τον ρωτούσα. Μου είπε πως υπήρχε μια ιστορία για την Παναγία αυτή αλλά δεν την θυμόταν. Τους έστειλα και αυτή σου την ανάρτηση να τη διαβάσουν.
    Μα πως γίνεται κάθε φορά να ξεπερνάς τον εαυτό σου μου λες;;;
    Μια μας μαγεύεις, μια μας συγκινείς, μια ξεκαρδιζόμαστε στο γέλιο!! Είσαι ένα πτηνό πολυεργαλείο!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. ΄Ενα από τα πολλά αναγνώσματα του καλοκαιριού ήταν ΟΙ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΙ του Γιώργου Λεονάρδου. Εκεί νομίζω διάβασα για πρώτη φορά και για τη Μαρία των Μογγόλων. Τώρα έχω παραγγείλει το προηγούμενο βιβλίο του συγγραφέα για τον Μιχαήλ Η΄. Παλαιολόγο (αυτόν που είπες ότι ανακατέλαβε την Πόλη από τους Ενετούς...) και είμαι σίγουρη ότι κι εκεί θα αναφέρει κάτι για τη νόθα κόρη...το Μαράκι (γέλιο που έρριξα...).Όμως με ξεσήκωσες και θα παραγγείλω και το βιβλίο της Κορομηλά. Τρελαίνομαι κυριολεκτικά για ιστορικά μυθιστορήματα (παράλληλα όμως ψάχνω και στις εγκυκλοπαίδειες που σταματά η αλήθεια και που αρχίζουν οι...σάλτσες και οι φιοριτούρες των ιστορικών συγγραφέων). Στο Φανάρι δυό φορές....τη μεγάλη του Γένους Σχολή....από μακριά. Αν με αξιώσει ο Θεός να πάω Πόλη και τρίτη φορά θα προσπαθήσω ν'ανεβώ στη Μουχλιώτισσα. Τα θερμά μου συγχαρητήρια Πίγκου μου.....και σε φιλώ πολύ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. Χαιρετώ το πεισματάρικο καρκινάκι πτηνούλι μου που το έχασα μια βδομάδα όντας σε πολύ τρέξιμο!
    Μου έλειψε ο συγκινητικός σου λόγος ν αξέρεις!
    Έχεις έναν μοναδικό τρόπο να με βάζεις μέσα στις ιστορίες σου και τα ταξίδια σου.... Σε ευχαριστώ!
    Ένιωσα πως στάθηκα δίπλα σου στο μανουάλι κι αμέσως ήθελα να σου φωνάξω πως να! έχω αναπτήρα πάντα (αν και δεν καπνίζω)!

    Καλημέρα και καλό Σαββατοκύριακο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. Υπεροχο!
    Έχω 3 φορές επισκεφθεί την Πόλη και έχω διαβάσει τη Μαρία της Κορομηλά.Συγκινήθηκα και το ευχαριστήθηκα.
    Ευχαριστώ πολύ και εσένα και τη φίλη που μου έστειλε με mail τη διεύθυνσή σου για να το διαβάσω. Αν ποτέ οργανώσετε ταξίδι στην Πόλη, θα ήθελα να είμαι στην ομάδα. Φιλιά, ευχαριστώ και πάλι, θα σε παρακολουθώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. Απουσίαζα από το μπλόκινγκ πάνω από μήνα τώρα κι έχασα επισόδεια...
    Επιστρέφοντας σήμερα το πρωί μπήκα λαχανιασμένη ακόμα να διαβάσω την ανάρτησή σου και καθηλώθηκα !!!!!!!
    Δεν ήξερα για τη Μαρία ....παρότι λάτρης και γνώστης της βυζαντινής ιστορίας..
    Την άνοιξη θα είμαι στην Πόλη κι ελπίζω να καταφέρω να τη συναντήσω με τις υποδείξεις σου πτηνό μου,
    Μαύρισε η ψυχή της της γυναίκας από τους Χάνους μικρούς και μεγάλους και είπε να γίνει καλόγρια να ησυχάσει πια..
    Μαγεύτηκα η ονειροπαρμένη με όσα γράφεις...
    Σε φιλώ
    Σόφη

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  23. Υπέροχη περιπλάνηση.
    Νοσταλγική και γαλήνια...
    Αγγελική Ζ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  24. Πιγκουινε μου δεν εχω καμια σχεση μαζι της,αλλα αισθσνομαι οτι η Κωνσταντινουπολη ειναι η πατριδα της καρδιας μου...Σ ευχαριστω για αλλη μια φορα για το υπεροχο ταξιδιαρικο κειμενο σου!Και για τις φωτογραφιες φυσικα...��

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.