Δευτέρα, 30 Δεκεμβρίου 2013

Τα καλύτερά μου από τη χρονιά που πέρασε!


Κάθε πρωτοχρονιά κάμνω έναν προϋπολογισμό των όσων σχεδιάζω για το νέο έτος. Εντάξει, μην φανταστείς νούμερα και αναλύσεις και ραβδογράμματα -α πα πα, σιγά μην καλέσω και το δου-νου-του να μου εισηγηθεί απολύσεις! Σου μιλώ για έναν προσωπικό προϋπολογισμό, ένα πέρσοναλ μπίζνες πλαν! Που αφορά ανθρώπους που αγαπώ και θέλω να επενδύσω περισσότερο πάνω τους, πράματα που με ενδιαφέρουν και θέλω να ασχοληθώ περισσότερο μαζί τους, μέρη που θέλω να επισκεφθώ και να τα περιπατήσω πιο διεξοδικώς. Αλλά και ελλείψεις δικές μου, καταγράφω. Που υπόσχομαι να προσπαθήσω κάπως να τις διορθώσω, να τις απαλύνω ή να χειραφετηθώ μαζί τους. Όλα αυτά είναι βέβαια το ένα κομμάτι του πρότζεκτ.

Το άλλο -ίσως το πιο σημαντικό- έχει να κάμνει με τον απολογισμό των όσων έγιναν στη χρονιά που πέρασε. Τα βάζω κάτω και βγάζω ένα τελικό συμπέρασμα. Για το αν κατάφερα να επιτύχω κάποιους από τους στόχους που είχα θέσει. Για το αν τα πήγα καλά! Μετρώ τα όσα κατάφερα (και μπράβο μου) και τα όσα απέτυχα (α να μου χαθώ!). Και αποφαίνομαι εντέλει. Για το αν η χρονιά βγήκε πλεονασματική ή ελλειμματική. Ουχί στην τσέπη μου μη-χειρότερα, αλλά στο ταμείο της ζωής μου. Ακολουθεί λοιπόν η καθιερωμένη λίστα με όλα εκείνα που θα'χω να θυμάμαι από ετούτο το έτος.

Η τέχνη


Αμέτρητα μουσεία και δεκάδες εκθέσεις. Από πού ν'αρχίσω και τί να πρωτοθυμηθώ; Το Μουσείο Τέχνης στη Σαγκάη με τους στρατευμένους πίνακες, την έκθεση του Κυριάκου Κατζουράκη στο Μπενάκη, το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης και το MoMA, τα μελαγχολικά έργα της Helene Schjerfbeck και τις ποπ φωτογραφίες του LaChapelle, το εξαιρετικό Μουσείο Λαϊκών Οργάνων στην Πλάκα, την έκθεση του δαιμόνιου Μποστ ή το εντυπωσιακό Μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο; Στα χάιλάιτς, θα πρέπει στα σίγουρα να προσθέσω το παράρτημα του Μουσείου Μπενάκη για τη Γενιά του Μεσοπολέμου, που υπήρξε η αφορμή για δύο αρκετά δημοφιλείς αναρτήσεις (εδώ και εδώ). Το πρόγραμμα περιελάμβανε βεβαίως και σινεμά (αλλά λιγότερο από άλλες χρονιές) με τη Βαρύτητα, τον Κάπτεν Φίλιπς, αλλά και το Χόμπιτ και τους Αθλίους και την Μικρά Αγγλία. Και κάμποσες τηλεοπτικές σειρές που επίσης περιλαμβάνω στην κατηγορία τέχνη, διότι και πού αλλού να κατατάξεις αριστουργήματα όπως το Breaking Bad, το Broadchurch και το American Horror Story; Γιομάτη ήταν η χρονιά, φχαριστημένος είμαι.

Ελλάδα


Παρότι ετούτη η χώρα συνεχίζει να με πληγώνει, παρότι με κερνά απογοητεύσεις και καημούς, παρότι υπάρχουν αδυναμίες της που απλώς δεν μπορώ να υπερβώ, συνεχίζω άοκνα να προσπαθώ. Να την καταλάβω. Και να την εκτιμήσω. Εφέτος συνέχισα να την εξερευνώ με το ενδιαφέρον και την περιέργεια του περιηγητή. Κι ανακάλυψα ανέλπιστα μυστικά της: από τις πλανεύτρες Κυκλάδες μέχρι τα καταγάλανα νερά του Ιονίου, από τ'αρχοντικά των Σπετσών μέχρι την Άφυτο στη Χαλκιδική και τη ζεστή αγκαλιά της Βοϊδοκοιλιάς στην Πύλο. Κι από το Νυμφαίο της Φλώρινας ως τις πελάδες στη Λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου. Επέστρεψα στη Θεσσαλονίκη, γνωρίστηκα καλύτερα με την Πάτρα, βρέθηκα ένα Σάββατο βράδυ για ψώνια στην Καλαμάτα, σκαρφάλωσα στ'Αμπελάκια και στο κάστρο του Πλαταμώνα, ανακάλυψα τις Οινιάδες, χαρτογράφησα το Μαραθώνα, εκτίμησα την Τίρυνθα, έπιασα το Μάη στο Φενεό, περπάτησα το Κρανίδι και το Αιτωλικό, επέστρεψα στην αγαπημένη μου Μεσσήνη. Και κρατάς μυστικό; Αυτά είναι μόνον ελάχιστα από τα μέρη που είδα μέσα σ'αυτή τη χρονιά -ε δεν στα λέω και όλα! Ούτε καν τα μισά!

Ναι, η Ελλάδα με πληγώνει. Και με ξαφνιάζει. Μα είναι πάντοτε παρούσα στη σκέψη μου, στο είναι μου, στον πολιτισμό μου. Όσο μεγαλώνω, επιλέγω κομμάτια της που μπορώ να αγαπήσω. Επιλέγω εκδοχές της που με βοηθούν να γίνομαι κι εγώ πληρέστερος και πιο λειτουργικός.

Παραστάσεις


Παρότι αμέλησα να σου μιλήσω πολύ γι'αυτές, εφέτος είδα κάμποσες και ενδιαφέρουσες παραστάσεις. Θα ξεχωρίσω τον υπέροχο Ριγολέτο του Βέρντι στο Μέγαρο (με την εξαίσια Βασιλική Καραγιάννη) και την καταπληκτική Σταχτοπούτα του Ροσίνι στο θέατρο Ολυμπιά. Αλλά και το Χορό Μεταμφιεσμένων του Βέρντι που παρακολούθησα στην Όπερα της Στοκχόλμης. Πολύ συμπαθητικός ο Πουπουλένιος με τους Μαρκουλάκη, Πυρπασόπουλο, Παπασπηλιώπουλο και Κουρή, απολαυστικό το Μίστερο Μπούφο του Ντάριο Φο σε σκηνοθεσία Μοσχόπουλου, δυνατός ο Γυάλινος Κόσμος του Τένεσι Ουίλιαμς με την Ναταλία Τσαλίκη, υπέροχη εικαστικά η Ευρυδίκη με την Κόρα Καρβούνη, ενδιαφέρουσα η αναβίωση της Γειτονιάς των Αγγέλων στο Εθνικό. Αλλά καλύτερη όλων, η Γκόλφω του Καραθάνου. Που την είδα δύο φορές και πάλι δεν την εχόρτασα.

Κόσμος


Είμαι εκ πεποιθήσεως ιντερνάσιοναλ. Έτσι και φέτος περπάτησα (και το λέγω εντελώς κυριολεκτικά, διότι σου μιλώ για αμέτρητα χιλιόμετρα με τα δυο μου ποδαράκια) έξι-εφτά χώρες. Βρέθηκα στον Σκανδιναβικό Βορρά, στην Κεντρική Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή. Βόλταρα στη Νέα Υόρκη (από την Τσάινα Τάουν ως το Κόνι Άιλαντ και το Τίφανις) και στη Βοστόνη με τα κορυφαία Πανεπιστήμια του κόσμου (το MIT και το Χαρβαρντ). Επέστρεψα ξανά και ξανά στην αγαπημένη μου Κωνσταντινούπολη. Αλλά πήγα και πολύ παραπέρα. Στις εσχατιές της Ασίας. Στην Κίνα. Από τους ουρανοξύστες της Σαγκάης και του Χονγκ Κονγκ μέχρι την αγορά τροφίμων της Καντόνας και τα πάμφτωχα λασποχώρια της κινεζικής ενδοχώρας. Ναι, εκεί που οι άνθρωποι καλλιεργούν ακόμα τους ορυζώνες, βουτώντας ως τη μέση τους μέσα στα νερά. Και σε όλες αυτές τις διαδρομές, ταξίδεψα στο μέσα μου, έμαθα πράματα και νομίζω βγήκα πολύ κερδισμένος. Ουχί μόνο σε εμπειρίες και γνώσεις και εικόνες. Αλλά κυρίως σε κατανόηση. Του κόσμου τριγύρω μου. Και του εαυτού μου.

Το πτηνό



Εφέτος έγραψα πολύ περισσότερες αναρτήσεις από κάθε άλλη χρονιά. Και μπορεί να σου φαίνεται πως βγαίνουν αβίαστα (ή "στο πόδι" μη-χειρότερα!), αλλά σε διαβεβαιώνω πως προϋποθέτουν κάμποση προσπάθεια. Και χρόνο! Πρώτα σκέφτομαι το θέμα, ύστερα γράφω τα κείμενα, διαλέγω και μοστράρω τις φωτογραφίες, προσπαθώ να απαντάω έγκαιρα σε όλα τα σχόλια, ανεβάζω πράματα στο φέιζμπουκ. Κι όλα αυτά σε μία καθημερινότητα που ξεκινάει στις έξι το πρωί και στην οποία δουλεύω περίπου δώδεκα ώρες. Κι έχω συνάμα τις έγνοιες μου και τις υποχρεώσεις μου και τις δυσκολίες μου. Εντούτοις κι αν ακόμα αναγκάζομαι κάποιες φορές να σκαρώνω μία ανάρτηση στη μία τη νύχτα, το πτηνό παραμένει μία ενασχόληση βαθιά προσωπική και -θα τολμήσω να πω- συναισθηματική. Που κάμνω πάντα με κέφι και με όσο μεγαλύτερη συνέπεια, μου επιτρέπουν οι συνθήκες. Κι έχει ανταμοιβές, αναγνώστα. Κάθε φορά που μου λες ότι φχαριστήθηκες ένα κείμενο, ότι σε ενδιέφερε μία σκέψη, ότι χάρηκες κάποια φωτογραφία μου -αυτά είναι οι ιδικές μου ανταμοιβές. Και σε ευχαριστώ ειλικρινά που μου τις προσφέρεις.

Ήταν μία δύσκολη χρονιά αναγνώστα. Αλλά όπως σου έχω ξαναπεί κι όπως καλά γνωρίζεις, δεν ωφελεί η μεμψιμοιρία και η ηττοπάθεια. Θέλει πείσμα, επιμονή, σκληρή δουλειά. Θέλει και φαντασία και δημιουργικότητα και οίστρο. Θέλει πάνω απ'όλα ανθρώπους. Με τους οποίους θα μπορέσεις να μοιραστείς τα καλά σου και τ'ανάποδά σου. Γιατί μία ζωή αναλογεί στον καθέναν μας, ας τη ζήσουμε όσο καλύτερα μπορούμε. Με αυτές τις σκέψεις αγαπημένε αναγνώστα, σου εύχομαι υγεία και καλοτυχία, δύναμη κι ελπίδα. Για να μπορείς να εκτιμάς τις χαρές και να ανταπεξέρχεσαι στις σκοτούρες. Καλή χρονιά, καλή καρδιά και καλά να τα περάσεις!

Το πτηνό. Αθήνα, 2013.

Σημείωση: το πτηνό θα είναι και πάλι μαζί σου αμέσως μετά τα Φώτα. Ως τότε πολλά, πολλά φιλιά και με ρέγουλα το φαγητό! Μη σε δω και δεν σ'αναγνωρίζω! :)

Παρασκευή, 27 Δεκεμβρίου 2013

Το timeline των Χριστουγέννων


Χριστούγεννα του Δεκατρία και το πτηνό φοράει την καλυτερότερη διάθεσή του, γυρνάει την πόλη κι αναζητά το κρίστμας σπίριτ. Αποτυπώνει φωτογραφικά τις διαδρομές του και τις μοιράζεται μαζί σου. Πρώτη στάση, το Christmas Factory. Στο Γκάζι.


Τρενάκια, ρόδες, καρουζέλ, παγοδρόμιο και ο δείκτης χαρουμενιάς στο μάξιμουμ. Φωτογραφήθηκα με το Ρούντολφ, ψώνισα στολίδια, έγραψα και το γράμμα μου στον Άγιο Βασίλη. Κι ύστερα τρύπωσα στο Χωριό της Σοκολάτας κι έφαγα μπισκότα και μελομακάρονα και ντόνατς με κρέμα!


Μερικές βδομάδες νωρίτερα, ακολούθησα τους Δρόμους Ζωής και βρέθηκα στο 87ο Διαπολιτισμικό Σχολείο Αθηνών. Για να συνεισφέρω στο μπαζάρ. Και ν'αγοράσω δωράκια και μαρμελάδες και σπιτικές λιχουδιές!


Στην έξοδό μου, διασταυρώθηκα με μία χαρούμενη μουλτιέθνικ παρέα παιδιών που κρατούσαν μία μεγάλη μαριονέτα. Τα ευχαριστώ για την αισιοδοξία που μου χάρισαν.


Περπάτησα αρκετές φορές και την Ερμού. Έκαμνα τα ψώνια μου, πήρα δώρα για όλους τους φίλους μου,  χάζεψα τους καλλιτέχνες του δρόμου, αναμίχθηκα στο πολύχρωμο πλήθος, σταμάτησα στον Μελίαρτο για μία μακαρονόπιτα, ψώνισα και μερικές κρέμες για το σπίτι. 


Πέρασα κάμποσες φορές κι από την πλατεία Κλαυθμώνος. Στις αρχές Δεκέμβρη, είχε στηθεί εκεί παζάρι με προϊόντα από την Πελοπόννησο. Το μεσσηνιακό λάδι και τα κρασιά της Νεμέας, αναμιγνύονταν με τους ήχους από τα δημοτικά τραγούδια και τις μυρουδιές από τις γουρνοπούλες που σιγοψήνονταν στη σούβλα. Κρίστμας στο εντελώς ρουστίκ -που το λες και Πάσχα.


Μετά τις 20 Δεκέμβρη, το ντεκόρ της πλατείας άλλαξε! Ένα αψηλό δέντρο στήθηκε στο κέντρο της, ένα καρουζέλ προστέθηκε παραδίπλα και μπόλικα ξύλινα κιόσκια που πουλούσαν νοστιμιές, χειροτεχνίες και διακοσμητικά.


Σε έναν ειδικό χώρο συλλογής τροφίμων για τους άπορους, ο Δημήτρης Ουγγαρέζος βοηθούσε στη συγκέντρωση των προσφορών. Η Αθήνα της Γιορτής συναντά την Αθήνα της Κρίσης. Και σφιχταγκαλιάζονται.


Πιο πέρα, η Πλατεία Κοτζιά και η Ομόνοια δείχνουν καθηλωμένες στο Ουζμπεκιστάν. Η πόλη έχει αλλάξει, αναγνώστα. Έχει πτωχύνει με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Και παρότι πασχίζει να γαντζωθεί από τις πρόσφατες μνήμες της ευδαιμονίας, η αλήθεια είναι αναπόδραστη: η Αθήνα έχει επιστρέψει στην προσφυγιά και τη μιζέρια που πάσχισε να ξορκίσει τις προηγούμενες δεκαετίες.



Κάμποσα παζάρια στήθηκαν εφέτος, οι έρανοι πλήθυναν, το αγωνιώδες κάλεσμα για βοήθεια κορυφώθηκε. Σε μία πραγματικότητα συγκεχυμένη. Σε έναν τοίχο που δένουν οι χριστουγεννιάτικες στολές με τα αντιμνημόνια, η Μήδεια με τα μπουζούκια και οι απεργίες με τους Μαζού εντ δε Ζου.




Τα μαγαζιά στολίστηκαν. Το ίδιο και κάμποσα μπαλκόνια. Ήταν προφανώς μεγάλη η ανάγκη για μία εορταστική ανάπαυλα. Πράσινα, μπλε και χρυσαφιά δέντρα στις βιτρίνες.





Ανήμερα Χριστούγεννα, Πεδίον του Άρεως. Πλήθη κόσμου ανάμεσα στα κιόσκια με το χριστουγεννιάτικο παζάρι: κινέζοι και πακιστανοί μικροπωλητές, οικογένειες από την Ανατολική Ευρώπη να κοιτάζουν εξεταστικά την πραμάτεια αναζητώντας φθηνά ρούχα, παπούτσια και κάνα παιχνιδάκι για τα παιδιά. Η νέα ανθρωπογεωγραφία της πόλης γιορτάζει τα δικά της Χριστούγεννα.







Χριστούγεννα 2013. Λίγο πριν αλλάξει το τρία σε τέσσερα, περιπατώ σε αυτήν την πόλη κι αναζητώ το κρίστμας σπίριτ. Και ναι, το βρίσκω. Στην αλληλο-υποστήριξη, την αλληλεγγύη, την αποδοχή. Στην κατανόηση. Στην αισιοδοξία. Στην έντιμη προσπάθεια για επιβίωση. Το βρίσκω στο δικό σου χαμόγελο. Στο σεβασμό, στην αξιοπρέπεια, στην αφοσίωση, στην αγάπη. Σε όλα εκείνα για τα οποία αξίζει κανείς να εορτάζει. 

Τις ευχές μου, αναγνώστα. Τις ευχές μου, Αθήνα. 

Τρίτη, 24 Δεκεμβρίου 2013

Να τα πούμε;



Όχι που θα σοβαρευτώ, επειδής είναι Κρίστμας και απεφάσισες εσύ να φορέσεις τα καλά σου για το ρεβεγιόν! Αμ δε! Καλωσήρθες στην λίγο αλτέρνατιβ, λίγο πειραγμένη, λίγο πτηνή, αλλά πάντως αλέγκρα και αισιόδοξη εορταστική κρίστμας ανάρτηση -βάλε τα φωτάκια στην πρίζα και τα ηχεία στο φουλ και φύγαμε!



Η Άντζι Σαμίου τραγουδά τα πιο γλυκά Χριστούγεννα -προφανώς αναφερόμενη στα τρία κουτιά μελομακάρονα που έχω καταβοχθίσει μέχρι στιγμής. Την αρτίστα πλαισιώνουν στο βίδεο, η Ορθούλα και η Ευαγγελία που αφού είχαν ξεπαστρέψει τους υπόλοιπους παίκτες του Survivor, το έπαιζαν τώρα αγιοβασιλίτσες, αγαπάτε αλλήλους, ειρήνη υμίν, αληθώς ο Κύριος και τέτοια! Στα τελευταία δευτερόλεπτα του κλιπ, αποκαλύπτεται πάντως ότι ο τίτλος του άσματος δεν είναι "τα πιο γλυκά" αλλά "τα ποιο γλυκά". Όπως λέμε "τα ποιο απόψε το φεγγάρι".



Ο μικρός τυμπανιστής σε μία τσίζι φωνητική εκδοχή και με τη γλυκερή διάθεση να λιγώνει το βλέμμα -πιο ακαπέλα, πεθαίνεις. Το συγκρότημα λέγεται Πεντατονίξ και ο κακεντρεχής αναγνώστης θα διακρίνει μακρινή συγγένεια με τον Κακοφωνίξ. Ο κίνδυνος πάντως να πέσει ο ουρανός στα κεφάλια μας, είναι ορατός!


Καρτουνίστικη διάθεση, Ντίζνεϊ τζαζ και η φωνή της αξεπέραστης Μίνα στο Jingle Bell Rock. Όχι για να μην λες ότι δεν σέβομαι τον αναγνώστα και δεν του εξασφαλίζω πχιοτικές επιλογές στ'ακούσματά του.


Θέλεις να λέγεσαι τρέντι πιτσιρικάς και τριγυρνάς τα σπίτια λέγοντας τα κάλαντα με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο, χτυπώντας τα μεταλλικά σου τρίγωνα; Σε λέμε μπανάλ και γελάμε μαζί σου! Διότι χελόου, είμαστε στον 21ο αιώνα: βγάλε το σμαρτ-φόουν από την τσέπη και παίξε με την τατς σκριν, αν θέλεις να βγάλεις μεροκάματο. Προειδοποιώ ότι ο πήχης για τους επίδοξους καλανταδόρους που θα μου χτυπήσουν την πόρτα, έχει ανέβει.


Νέα είσοδος στη λίστα με τα αγαπημένα μου σίζοναλ τραγουδάκια είναι η Angie Miller και το This Christmas Song. Το έχω ακούσει ένα ζίλιον φορές από τότες που το ανακάλυψα πριν δύο εβδομάδες αλλά μην γελάς γιατί δεν το'χω σε τίποτα να πω στον κόσμο πόσες φορές έχεις βάλει εσύ ν'ακούσεις το Last Christmas των Wham στο αυτοκίνητο! Για να μην μιλήσω για το "θα πλέξω τούλι για το μικρό Χριστούλη" της Καίτης Γαρμπή!


Και επειδής πολύ σοβαρέψαμε και καθόλου δεν εγκρίνω, πεταγόμαστε στην αγαπημένη Γιαπωνία. Ένα μπουκέτο από κορτσούδια αυτοσχεδιάζουν πάνω στο κόνσεπτ "κρίστμας", προφανώς θεωρώντας ότι πρόκειται για κάποιο ποπ πάρτι που διοργανώνουμε εδώ στη Δύση, πετάμε μπουγιέλα, παίζουμε τη μακριά γαϊδούρα και κάμουμε πλεξούδες ο ένας στον άλλον! Αν υπάρχει ο Θεός της κυρίας Λουκά, οι κορασίδες θα βρεθούν στην κόλαση.



Θα σε αφήσω με χαμόγελα. Και με ευχές! Να είμαστε καλά, γεροί και δυνατοί. Να χαμογελάμε στον εαυτό μας και στους άλλους. Ν'αγαπάμε, να κατανοούμε και να συγχωρούμε. Και να προσπαθούμε πάντα για την υπέρβαση, για το παρακάτω, για το κάτι παραπέρα. Αναγνώστα, σου εύχομαι από καρδιάς να περάσεις τα πιο όμορφα Χριστούγεννα της ζωής σου. Χρόνια σου πολλά!

Δευτέρα, 23 Δεκεμβρίου 2013

Gamla Stan


Μην κοιτάς και ξανακοιτάς το ρολόι. Η ώρα είναι εννιά το πρωί. Όχι, δεν έχει ξημερώσει και δεν προβλέπεται ήλιος για καμιά ωρίτσα ακόμα. Κι όταν βγει -άμα βγει- ζήτημα είναι αν θα κάτσει στον ουρανό για κάνα τετράωρο κι αμέσως θα ξανακρυφτει, βυθίζοντας το τριγύρω σου στο σκοτάδι.


Είναι αυτό το χειμωνιάτικο σκοτάδι του ευρωπαϊκού Βορρά που γέννησε τους θρύλους και τα παραμύθια. Με τις νεράιδες, τα ξωτικά και τα τρολς. Τις Βαλκυρίες και το δαχτυλίδι των Νιμπελούνγκεν. Το λυκόφως των θεών που κατοικούν στη μυθική Άσγκαρντ.


Μέσα σε αυτό το λυκόφως, απολαμβάνω να περπατώ απάνου στις γέφυρες και να μεθάω με τα ερεβώδη χρώματα των ουρανών της Βαλτικής.


Η πόλη δεν έχει ξυπνήσει ακόμα. Μονάχα οι σκιές της. Οι ψαράδες που ρίχνουν τις πετονιές τους στα παγωμένα νερά, οι καθαριστές που μαζεύουν τα σκουπίδια από τους κάδους και οι εργάτες που φτυαρίζουν το χιόνι και πετούν αλάτι και χαλίκια στα πεζοδρόμια και τα μονοπάτια. Το κτήριο στ'αριστερά σου είναι το κοινοβούλιο κι αυτό που ξεχωρίζεις στο βάθος πίσω από τη γέφυρα είναι το παλάτι.


Σώπα και φθάνουμε. Περπατάμε ήδη πάνω στο κεντρικό νησί της πόλης. Στο ιστορικό της κέντρο. Στην περίφημη Gamla Stan -την "παλιά πόλη" ντε, καλά γρι σουηδικά δεν ομιλείς; Σταμάτα να παραληρείς: ναι, βρισκόμαστε στη Στοκχόλμη και ναι, οι εικόνες μοιάζουν με καρτ ποστάλ. Σε έφερα εδώ σε έναν από τους πιο αγαπημένους μου περιπάτους. Μέσα στην απόλυτη ησυχία του χειμώνα.


Αυτό είναι το Bondeska Palatset, έδρα του Ανώτατου Δικαστηρίου. Χτίστηκε το 1673 και έχει διατελέσει οικία πλούσιων Σουηδών, αλλά και δημαρχείο της πόλης ως το 1915. Κατόπιν οι αρχές θέλησαν να το γκρεμίσουν, αλλά επενέβησαν οι πολίτες και το κτήριο διασώθηκε. Ευτυχώς γιατί εγώ πολύ το συμπαθώ. 



Σταμάτα να ρωτάς "τί είναι ετούτο και τί είναι εκείνο". Σπίτια είναι και κτήρια γραφείων. Αυτό που βλέπεις εδώ μπροστά σου είναι μία εσωτερική αλέα με συντριβάνι. Στο από πίσω κτήριο στεγάζονται και γραφεία του Υπουργείου Εξωτερικών. Από το δρόμο, μήτε που φαίνεται όλη αυτή η υπερπαραγωγή.



Έλα να κόψουμε δρόμο μέσα από τα στενά δρομάκια που καταλήγουν στο κέντρο της Gamla Stan. Πιάσου από το χέρι μου, μη γλιστρήσεις. Και κάλυψε το στόμα και τη μύτη σου με το κασκόλ -το κρύο είναι τσουχτερό, διαπεραστικό, διαπερνά τη ραχοκοκκαλιά σου. Μην μου αρπάξεις καμία πούντα, μέρες που είναι!



Στολισμένη για τις γιορτές και έρημη λόγω της πρωινής ώρας, η Gamla Stan είναι μία μαγεία! Περπατώντας εδώ, νιώθω πως μεταφέρθηκα στον 14ο και 15ο αιώνα. Ή πως βρίσκομαι κι εγώ σε κάποιο παραμύθι και θα εμφανιστεί μπροστά μου η άμαξα της Σταχτοπούτας με την τσαχπίνικη νεραϊδονονά να μου τάξει κι εμένα τρεις ευχές!


Χαζεύω τους αγιοβασίληδες στις βιτρίνες.


Τα διάφορα τουριστικά μπιχλιμπίδια, τις κούπες, τα κουτιά, τα κουκλάκια. 


Τον κύριο και την κυρία Τρολ. Και όλη τη νεραϊδοπαρέα τους.


Μπροστά-μπροστά αυτό που βλέπεις με τα επτά φωτάκια που μοιάζουν με κεριά, είναι από τους πιο παραδοσιακούς στολισμούς στη Σουηδία. Το βάζεις στο περβάζι του παραθύρου και το φωτίζεις. Κι έτσι όλα τα παράθυρα έχουν όμορφα φωτάκια και φεγγοβολάν τα σπίτια.



Ναι, όλα είναι καλαίσθητα και προσεγμένα εδώ. Στη λεπτομέρειά τους. Ακόμα και η τελευταία κάβα, έχει θεμάτικ διάκοσμο. Ακόμα και το τελευταίο σπίτι, νοιάζεται για να φτυαρίσει το χιόνι στο πεζοδρόμιο από κάτου ή να στολίσει την πρόσοψη και να βάλει μερικές φωτεινές γιρλάντες στην εξώπορτα.


Πολλοί από τους δρόμους της Gamla Stan είναι στενοί και στριφογυριστοί. Για πρακτικούς λόγους ντε: να κόβει κάπως ο αέρας για να μην ξεπαγιάσουμε και μας βρείτε μπλε μαρέ.


Αλλά ετούτο ειδικά το δρομάκι, το Marten Trotzigs Grand, είναι το πιο διάσημο όλων: γιατί είναι το στενότερο πέρασμα σε ολάκερη τη Σουηδία: μόλις 90 εκατοστά φάρδος, έφιππος δεν περνάς. Ούτε φαγωμένος, μη σου πω.


Έλα σώπα και αρχίζει να φωτίζει κάπως ο ουρανός. Αυτήν την εποχή, η μέρα μοιάζει με σύντομο διάλειμμα ανάμεσα στις νύχτες. Δεν προλαβαίνεις να τη χαρείς, φεύγει και χάνεται μέσα από τα μάτια σου.


Τα μαγαζιά ανοίγουν μετά τις δέκα ή τις ένδεκα. Και μη φανταστείς ότι και οι δουλειές ξεκινούν πολύ ενωρίτερα. Μεταξύ μας, δεν είναι εύκολο να βγεις ας πούμε στις επτά και μισή και να πας στο γραφείο. Απλώς δεν γίνεται.



Στη Σουηδία, δεν δουλεύουμε πολλές ώρες άλλωστε. Και πριν αρχίσεις να βάζεις τα κλάματα, να σου πω επίσης ότι οι μισθοί μας είναι πολύ υψηλότεροι από τους αντίστοιχους στην Ελλάδα και ότι οι μέρες άδειας είναι πάνω από τριάντα. Που σημαίνει ότι χαιρόμαστε τα γκρικ άιλαντς περισσότερο από όσο εσύ, κάθε καλοκαίρι!


Με συγχωρείς μια στιγμή! Θέλω να πω μία καλημέρα στον αγαπητό κύριο Evert Taube.


Έλα να σου τον γνωρίσω κι εσένα: από εδώ ο Evert, από εδώ ο αναγνώστης, χαίρω πολύ! Ο αξιοσέβαστος κύριος Taube χαίρει μεγάλης εκτίμησης στη Σουηδία, καθώς ήταν από τους πιο ονομαστούς τροβαδούρους όλων των εποχών. Η συμβολή του στην πρόοδο του σουηδικού τραγουδιού (αλλά και της ποίησης) ήταν καθοριστική. Μεταξύ άλλων, έγραψε ένα εξαίσιο αντιφασιστικό ποίημα (Anglamark), που ομιλεί για ένα δύσκολο θέμα σε μία χώρα με σκελετούς στο ντουλάπι της ιστορίας (αν παρ'ελπίδα, θέλεις να ακούσεις τον υπέροχο κύριο Taube, σε παραπέμπω εδώ).


Συνεχίζουμε τη βόλτα μας ανάμεσα στα σοκάκια. Ξεύρεις η Gamla Stan είναι ένα από τα δεκάδες νησιά, πάνω στα οποία είναι χτισμένη η Στοκχόλμη. Για να κινηθείς από τη μία άκρη της πόλης στην άλλη, πρέπει να διασχίσεις κάμποσες γέφυρες και να υπολογίσεις καλά τη διαδρομή σου για να βρεις μέσω ποιων νησιών, συμφέρει να κινηθείς. Πολύπλοκο στην αρχή, αλλά εύκολο μετά την τρίτη-τέταρτη μέρα.



Τα Χριστούγεννα εδώ είναι σπουδαία γιορτή. Είναι ευκαιρία για οικογενειακά τραπέζια, για πάρτις και για εξόδους ως αργά το βράδυ. Ειδικά την Πρωτοχρονιά, η πόλη ολάκερη είναι όξω και παρά το τσουχτερό κρύο, θα ιδείς πλήθη να περιπατούν στα δρομάκια της Gamla Stan και να διασκεδάζουν στα μπαράκια και τις παμπς.


Μπορεί να μην έχουν το μεσογειακό ταμπεραμέντο, αλλά οι Σουηδοί είναι ανοιχτοί, χαμογελαστοί και ευχάριστοι. Ζουν οργανωμένες ζωές, με ένα κράτος που τους νοιάζεται και τους συμπαρίσταται σε όλες τις φάσεις της ζωής τους. Που λειτουργεί συμβουλευτικά και καθοδηγητικά. Που φροντίζει για τις ανάγκες τους. Και σε αντάλλαγμα, εκείνοι το αμείβουν με υψηλούς φόρους. Που χαίρονται να πληρώνουν.



Το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας είναι καλοκουρδισμένο και οργανωμένο με τρόπο που να εξυπηρετεί τον πολίτη, αλλά να μην του επιτρέπει να κάμει κατάχρηση των δικαιωμάτων του. Τουτέστιν, θα πας μεν στο νοσοκομείο και θα τύχεις θεαματικής φροντίδας πρώτων βοηθειών, αλλά δύσκολα θα σε κρατήσουν μέσα (παραμόνο αν είναι απόλυτη ανάγκη) και δύσκολα θα σου κάμνουν πολλές-πολλές εξετάσεις. Τα δημόσια χρήματα είναι πολύτιμα και δεν τα σπαταλούμε εδώ ελαφρά τη καρδία.



Το ίδιο συμβαίνει και με τα επιδόματα, τις πρόνοιες, τις λοιπές ενισχύσεις. Όλα είναι οργανωμένα, αλλά με μέτρο και με διαφάνεια. Σε μία κοινωνία που λειτουργεί στη βάση της εμπιστοσύνης. Μεταξύ των πολιτών και μεταξύ του πολίτη και του κράτους.



Δεν σε έφερα όμως ως εδώ χριστουγεννιάτικα για να σου κάμνω κοινωνικοπολιτική ανάλυση του σκανδιναβικού μοντέλου μη-χειρότερα! Απλώς έπιασα την πάρλα και ξεχάστηκα.



Αυτή είναι η κεντρική πλατεία της Gamla Stan, η Stortorget. Το Νοέμβριο του 1520, εδώ εκτυλίχθηκε μία από τις πιο βίαιες στιγμές της σουηδικής ιστορίας. Ο Δανός βασιλιάς Κρίστιαν ο Δεύτερος, κατέλαβε την εξουσία, υποσχόμενος αμνηστία σε όσους Σουηδούς συγκρούστηκαν μαζί του. Για να εορτάσει το θρίαμβό του, κάλεσε όλους τους κατοίκους σε εορτασμούς και ενώ το γλέντι είχε ανάψει, ο Κρίστιαν διέταξε τη φρουρά του να αποκλείσει τους δρόμους διαφυγής και να σφαγιάσει τους Σουηδούς εντός της πλατείας. Είναι ν'απορεί κανείς πώς δίνει σήμερα η Σουδία το δωδεκάρι της στη Δανία.



Λοιπόν, η βόλτα μας ολοκληρώνεται γιατί σε βλέπω να τουρτουρίζεις και σε λυπάμαι. Άντε να σου δείξω κάτι τελευταίο και θα σε πάω σε ωραιότατο καφέ να πιείς ζεστό ρόφημα και να φας μηλόπιτα.


Αυτό είναι το δέντρο μας. Το στολίζουμε απλά με μερικά φωτάκια και γιρλάντες και κάθε βράδυ δεσπόζει σε αυτή την πλευρά του λιμανιού. Μου αρέσει να φθάνω μέχρις εδώ και να το χαζεύω από κοντά. Δεν ξεύρω αν το συνειδητοποιείς πόσο αψηλό είναι.


Ο ουρανός εντέλει παραμένει συννεφιασμένος. Δεν θα ιδούμε ήλιο σήμερα, πάρτο απόφαση. Θα ακούσουμε όμως τις κραυγές από τα θαλασσοπούλια, τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια από τις χορωδίες που σε λίγο θα κατακλύσουν τις πλατείες και τις ευχές που θα ανταλλάξουν οι κάτοικοι τσουγκρίζοντας τα ποτήρια τους. Αποδεικνύοντας πως δεν είναι μόνο ο ήλιος που ζεσταίνει και φωτίζει τις καρδιές των ανθρώπων.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts