Τετάρτη, 26 Ιουνίου 2013

Ακριβό μου χρυσάνθεμο


Πριν μερικές ημέρες, σε είχα πάει στο Μετροπόλιταν Μιουζίουμ οφ Άρτς στη Νέα Υόρκη. Είχαμε δει τη Χατσεπσούτ, είχαμε γελάσει με μάσκες από τη Μελανησία, είδαμε ξενιτεμένους κούρους, περάσαμε τζετ. Επειδής όμως δεν σού έδειξα μήτε τα μισά, σήμερις απεφάσισα να σε ξαναφέρω. Εγώ τις υποσχέσεις μου τις κρατώ, δεν είμαι τίποτις ζεβζέκης.


Μεγάλο μέρος του μουσείου είναι αφιερωμένο στη ζωγραφική. Και επειδής είναι γνωστή η αγάπη που της τρέφω, σου έχω κεντήσει εδώ ένα σεντονάκι με μερικούς από τους πιο αγαπημένους μου πίνακες της συλλογής για να γιομίσει το μάτι μας, έμπνευση και καλαισθησία. 


Πρώτος όλων, ο τρισμέγιστος Ρέμπραντ -μεγάλη αδυναμία του πτηνού. Από ετούτον ξεκινάει για μένα η σύγχρονη ζωγραφική, σε ετούτον μπορεί να εντοπίσει κανείς το σπέρμα του νατουραλισμού, του ιμπρεσιονισμού και του μοντερνισμού. Όλα του τα οφείλουμε κι ας ήταν τζαναμπέτης. Δες τι ωραίος που είναι ο φωτισμός, σε αυτήν την αυτοπροσωπογραφία του και τι εντυπωσιακά που αναδεικνύεται το πρόσωπο μέσα από το σκοτάδι. Αν με αφήσεις, μπορώ να συνεχίσω για ώρες να σου τον εκθειάζω και να σου πολυλογώ με τεχνικές λεπτομέρειες. Αλλά έχουμε πολλά να ιδούμε.



Βερμέερ, ο έτερος μεγάλος φλαμανδός. Το 1662, πριν τριακόσια πενήντα χρόνια δηλαδής, ζωγράφισε ετούτη τη νεαρά με την κανάτα. Το βιρτουοζιτέ του στις φωτοσκιάσεις και την απόδοση των επιφανειών είναι παροιμιώδες. Δες την κανάτα, τη σκιά στο χέρι που κρατάει το παράθυρο. Ρισπέκτ.



Εκατό χρόνια ενωρίτερα, ο Bruegel ζωγραφίζει τους Θεριστές. Μην τους βλέπεις εδώ που μοιάζουν ρέμπελοι, έχουν ρίξει τρελή δουλειά για να σιάξει μετά η Ολλανδέζα το ψωμάκι της, ν'ανοίξει φύλλο, να πετάξει στο φούρνο μία στριφτή κοζανίτικη τυρόπιτα. Πώς τα καταφέρνω να έχω πάντα πεινασμένους συνειρμούς, μήτε που ξεύρω!



Και για να έρθουμε πιο στα καθ'ημάς, ορίστε ένας Μοντιλιάνι που σου αρέσει. Αυτή είναι η Thora Klinckowstrom. Δεν ξεύρω για σένα, αλλά εμένα μού φαίνεται ελαφρώς ζαβή. Έχει αυτό το βλέμμα της αλαφρόμυαλης που στην οικογένειά μου, συνήθως συναντώ στις πάπιες και τα φλαμίνγκο.



Ιμπρεσιονισμός. Ελεύθερες πινελιές, χρώματα και ανυπακοή στα περιγράμματα.



Θυμάμαι μία μεγάλη έκθεση ιμπρεσιονιστών που είχε γίνει πριν πολλά πολλά χρόνια στην Πινακοθήκη Αθηνών. Είχα πάει με τον μπαμπά μου -θα'μουν δεν θα'μουν δεκαπέντε ετών. Ξαφνικά εκεί που εθαύμαζα έναν Πισαρό, ακούω από πίσω μου γνωστή βραχνή φωνή να λέει "τι ωραία χρώματα! τι πινελιές!" Γυρνάω: η Μελίνα! Μου χαμογέλασε, της χαμογέλασα. Και συνεχίσαμε να κοιτάζουμε για μερικά δευτερόλεπτα σιωπηλοί τον Πισαρό.



Τώρα εύλογα θα πεις εσύ "μωρ'τι αμερικάνικο μουσείο είναι αυτό, δίχως έναν αμερικάνο αρτίστα;". Και θα είσαι άδικος. Διότι μπορεί οι σπουδαίοι ευρωπαϊοι να μονοπωλούν το ενδιαφέρον των περισσότερων επισκεπτών, αλλά υπάρχουν στη συλλογή πολλά και σπουδαία έργα ημεδαπής παραγωγής, made in USA. Αυτή η ειδυλλιακή παραλία είναι δημιούργημα του σπουδαίου William Merritt Chase.



Και ο εξαίσιος Hopper. Ίσως ο πιο διάσημος αμερικανός ζωγράφος. Γεννήθηκε σε αυτήν εδώ την πόλη, ανατολικά του ποταμού Χάντσον. Μαθήτευσε δίπλα στον Chase που λέγαμε πριν. Οι πίνακές του έχουν μία μοναξιά και τη θλίψη της καθημερινότητας. Δες για παράδειγμα αυτόν τον άντρα. Ο πίνακας τιτλοφορείται "γραφείο σε μικρή πόλη".



Έτερος Hopper. Αυτός ο φάρος, βρίσκεται στο Μέιν. Δεν είναι τίποτα το ιδιαίτερο. Αλλά κοίτα πώς ένας σπουδαίος ζωγράφος μπορεί να μετατρέψει το τίποτα σε κάτι.



Ακόμα ένας αμερικανός. Ο άρτιστ Guy Pene du Bois, μας έχει ζωγραφίζει εδώ τον κύριο Chester Dale μετά της συζύγου να δειπνούνε το 1924. Το καταλαβαίνεις από τη θωριά του ότι ο Chester δεν ήτανε τίποτις λαουτζίκος, αλλά μεγαλοεπενδυτής και τραπεζίτης. Το στεφάνι του η Maud δεν φτούρησε για πολύ, καθώς κάποια χρόνια μετά τον πίνακα, επήλθε διαζύγιο λόγω ασυμφωνίας χαρακτήρων.



Μία από τις πιο αναγνωρίσιμες τεχνικές: ο πουαντιγισμός του Σερά. Από το πουά, τον κόκκο ντε! Από κοντά, βλέπεις πολύχρωμες κουκίδες. Από μακριά έχεις ένα θαυμάσιο εικαστικό αποτέλεσμα.


Εδώ δεν έχει πολυλογία πτηνού. Μόνο χρώματα και καμπύλες και σγουρές μορφές. Από τον αγαπημένο Βίνσεντ.











Μαγευτικός. Τ'ομολογώ, εμένα μου προκαλεί ευφορία, με πλημμυρίζει αισιοδοξία, με κάνει να χαμογελώ. Είναι η τέχνη, βάλσαμο.


Κάθε σοβαρή Πινακοθήκη που σέβεται τον εαυτό της, οφείλει να έχει και μερικά νούφαρα.


Πινελιές κι αντανακλάσεις από τον Μονέ. Αυτή η λιμνούλα βρίσκεται έξω από το Παρίσι και είναι επισκέψιμη. Αν ποτέ βρεθείς κατά κει, σου το προτείνω να την επισκεφθείς.


Οι χαρτοπαίκτες του Σεζάν. Δέκα, κι άλλα δέκα, πάσο, τα βλέπω.


Ο Ντεγκά είναι στο μεταίχμιο μεταξύ ιμπρεσιονισμού και σύγχρονης τέχνης. Κάμει τις πρώτες μεγάλες ανατροπές. Στις πινελιές, στις ισορροπίες, στις μορφές. Εγκαινιάζει το μεγάλο παιχνίδι του μοντερνισμού.



Που έρχεται και αποθεώνεται από τον Πικάσο. Πάντα αναγνωρίσιμος, πάντα πρωτότυπος, πάντα σπουδαίος. Αστείος, έξυπνος και αλέγκρος ταυτόχρονα. Μία τέχνη που δεν παίρνει πολύ στα σοβαρά τον εαυτό της και σου επιτρέπει να γελάσεις μαζί της, να μουτρώσεις προσπαθώντας να την καταλάβεις και να δημιουργήσεις με τη δική σου φαντασία, όσα δεν σου λέει.



Και εδώ, στο Μητροπολιτικό Μουσείο, μετά τους ιμπρεσιονιστές και τον Βαν Γκογκ, ο Πικάσο συγκεντρώνει τα περισσότερα βλέμματα. Σε άλλους αρέσει πολύ, σε άλλους όχι τόσο, αλλά όλους συνεχίζει να μας απασχολεί με έναν τρόπο.


Άντι Γουόρχολ. Και Ζακλίν Κένεντι Ονάσις. Νόου κόμεντς. 


Κουράστηκες; Πάμε να σε κεράσω μία γκαζόζα και κάνα ντόνατ, στην καφετέρια. Δεν ξεύρω αν τα κατάφερα να σου μεταφέρω έστω και στο ελάχιστο, τη σπουδαιότητα ετούτης της συλλογής. Να γιομίσει η οθόνη σου με χαρά. Και με χρώματα. Αυτό προσπάθησα να κάμω.

Σημείωση: Το πτηνό θα απουσιάσει για μερικές ημέρες. Βασικά απουσιάζει ήδη, σε περίπτωση που δεν το κατάλαβες από την ολοένα και πιο αραιή συχνότητα των αναρτήσεων. Βρίσκεται μακριά, πολύ πολύ ΠΟΛΥ μακριά! Μην μου ανησυχείς όμως και σύντομα θα είναι και πάλι κοντά σου με νέες περιπέτειες. Κι αν έχει να σου πει....

Δευτέρα, 24 Ιουνίου 2013

Μία βόλτα στο Κόνι Άιλαντ


Απόψε ο αναγνώστης θέλει θά-λα-σσα, κι εγώ ποτέ χατίρι δεν του χά-λα-σα! Φόρα το μαγιώ σου, πάρε το καροτέν και φύγαμε! Με το μετρό ντε, σε κοντινή παραλία θα σε πάω!



Τι εννοείς που βρισκόμαστε; Μα στη Νέα Υόρκη (δεν με παρακολουθείς και ανησυχώ)! Ναι, μην περιμένεις γαλάζια σημαία, αιγαιοπελαγίτικο ακρογιάλι, τη Χρονοπούλου και το Λάκη Κομνηνό σε παραλήρημα. Εδώ το κόνσεπτ "παραλία" είναι αρκετά διαφορετικό. Καλωσήρθες στο Coney Island!


Οι φανταχτερές αφίσες που σε υποδέχονται ήδη στο σταθμό, σε προϊδεάζουν για το τι περίπου σε περιμένει εδώ. Το Coney Island είναι ένας τεράστιος παραθαλάσσιος παιχνιδότοπος. 


Κι αν νομίζεις ότι τα όσα βλέπεις στις ταινίες και τις σειρές, με τις αμερικάνικες οικογένειες να πηγαίνουν καταχαρούμενες ημερήσια εκδρομή στο λούνα παρκ, είναι υπερβολές, μία επίσκεψη σε ετούτο εδώ το μέρος, θα σε πείσει περί του αντιθέτου. Ένα θα σου πω: το μπιγκ ιβέντ που όλοι περιμένουμε εδώ -και με μεγάλο ηλεκτρονικό κάουντ ντάουν- είναι ο διαγωνισμός για το ποιος θα φάει τα περισσότερα hot dogs. Ρεύτηκε κανείς;



Επίσης -κρατήσου- κάθε Παρασκευή, έχει δωρεάν πυροτεχνήματα! Δηλαδής γουάου, θα πεθάνω από την πλήξη!



Πλησιάζοντας προς την παραλία, διασχίζω τις παιδικές χαρές, τα λούνα παρκς και τα αμιούζμεντ παρκς. Τεράστια ρόλερ κόστερς, με σκαλωσιές και ράγες, δημιουργούν ένα σχεδόν μεταμοντέρνο σκηνικό.


Κάθε τρεις και λίγο, περνάει ένα βαγονέτο με αμερικάνες που στριγγλίζουν καθώς πέφτουν με φόρα στις κατηφοριές και χτυπιούνται στις απότομες στροφές και ανακατεύονται τα πόδια με τα μαλλιά τους.


Παρακολουθώ με κάποια θλίψη το θέαμα. Δεν έχει μέσα του χαρά. Μήτε κάποια πρωτοτυπία. Η αισθητική του είναι παλιακή και άσχημη.


Οικογένειες με κακομαθημένα παιδιά, χοντρές μαμάδες και κοιλαράδες μπαμπάδες με τζόκεϊ καπέλα και κοντά σορτς, επιβεβαιώνουν την πιο στερεοτυπική εικόνα που έχεις για την Αμερική.


Μπροστά από τα λούνα παρκς υπάρχει μία μικρή σειρά από φαγάδικα και ένας τεράστιος περίπατος με ντεκ που τρίζει καθώς το περπατάς.


Εδώ θα συναντήσεις αρκετό λαϊκό κόσμο να σουλατσάρει και να απολαμβάνει τη ζέστη -ιδίως τα σαββατοκύριακα και τα απογεύματα.



Ανάμεσά τους, αρκετοί έγχρωμοι, λατίνοι και βεβαίως ρώσοι από τις παρακείμενες γειτονιές του νότιου Λονγκ Άιλαντ.


Λίγο πριν σε φθάσω στη θάλασσα, ας σταθούμε λιγουλάκι στις προειδοποιητικές πινακίδες. Το να με παίρνανε τα σύννεφα, οι άνεμοι, τα κύμματα, εδώ χάμω δεν είναι καθόλου μα καθόλου ευχάριστο. Να σου υπενθυμίσω ότι στην τελευταία καταστροφή με τον τυφώνα, είχε γίνει στο Κόνι Άιλαντ, της κακομοίρας. Είχανε βρεθεί οι χοντρές μαύρες αγκαλιά με τα σκυλόψαρα και τα χταπόδια απάνου στο ρόλερ κόστερ.


Βεβαίως σήμερα, τα πράματα είναι ήρεμα. Περπατάω πάνω στην άμμο με κατεύθυνση προς τη θάλασσα.


Η άμμος δεν έχει την αίσθηση της Ελλάδας. Μοιάζει περισσότερο με χώμα. Δεν πολυθέλεις να την περπατήσεις ξυπόλητος.


Υπάρχει διάσπαρτος κόσμος. Κάποιες μαμάδες που έχουν φέρει τα παιδιά τους για να παίξουν, κάποιοι ηλικιωμένοι που περπατάνε πάνω-κάτω κατόπιν εντολής του γιατρού προφανώς (ή από κάποια νεύρωση), κάποιοι "λουόμενοι" που κάμουν ηλιοθεραπεία.


Στο βάθος φαίνονται πολυκατοικίες της δεκαετίας του 50 και 60. Κάποτες το μέρος αυτό έζησε μεγάλες δόξες. Το μετρό έφθασε εδώ το 1920 και η προσθήκη της αποβάθρας εξασφάλισε δημοτικότητα -ιδίως ανάμεσα στα φτωχότερα λαϊκά στρώματα.


Ακόμα και σήμερα, τη βλέπεις τη φτώχεια και την κακομοιριά σε αυτό το μέρος. Κάποιοι από αυτούς που έχουν ξαπλώσει, δεν κάμουν ηλιοθεραπεία. Είναι απλώς άστεγοι που κοιμούνται πάνω σε λινάτσες.


Η μεγάλη κοροϊδία είναι ο Μπέιγουοτς-ναυαγοσώστης. Περιμένεις κι εσύ μία Πάμελα, έναν Χέισελχοφ, και συναντάς τον κυρ Νέιθαν με την κοιλούμπα. Που να πνίγεται κάποιος, θα τον απαρατήσουμε στον πνιγμό για να πάμε να βοηθήσουμε τον κυρ Νέιθαν να κατέβει τη σκαλωσιά του.


Μεταξύ μας, δεν υπάρχει και μεγάλος κίνδυνος πνιγμού. Όχι γιατί δεν είναι επικίνδυνα τα νερά, μήτε γιατί ξεύρουν καλό μπάνιο οι "λουόμενοι". Αλλά διότι σπανίως μπαίνει κάποιος στη θάλασσα. Μονάχα κάποια παιδιά που πλατσουρίζουν έξω-έξω.



Εδώ είναι Ατλαντικός, αγαπημένε αναγνώστα. Μαύρα είναι τα νερά. Δεν σε προδιαθέτουν να μπεις με την καμία. Που να έχει ανέβει η θερμοκρασία στους 44 βαθμούς Κελσίου (που ναι, ανεβαίνει), προτιμάς το ντουζ στο σπίτι σου, παρά αυτό το μαύρο πράμα.


Η βόλτα πάνω στην αποβάθρα, είναι μία εικόνα της Αμερικής που πρέπει να ιδείς.


Σε κάποια παγκάκια, κοιμούνται άστεγοι.


Μοναχικές κοπελίτσες, ηλικιωμένοι, χοντρές κυρίες. Παρατηρείς ότι στη συντρειπτική τους πλειονότητα είναι μαύροι ή ρώσοι ή ισπανόφωνοι.


Τα σνακς είναι από οκτακόσιες θερμίδες και πάνω. Χοτ ντογκς, χάμπουργκερ με πλαστική κέτσαπ, πατάτες τηγανιτές με μαγιονέζα, συσκευασμένα γλυκά. Όλα προπαρασκευασμένα. Σου τα ζεσταίνουν στο μάικρο-γουέιβ και σου τα σερβίρουν.


Θα με ρωτήξεις (και εύλογα) για ποιο λόγο σε έφερα ως εδώ. Άλλα είχες στο μυαλό σου, όταν σου είπα ότι θα πάμε παραλία.


Εδώ ήρθαμε για να σου δείξω μία εικόνα πραγματικής Αμερικής. Πέραν από τα τουριστικά ατράξιονς του Μανχάταν. Πέραν από τα Εμπάιαρ Στέιτ Μπίλντινγκς και τα Σέντραλ Πάρκς. Πέραν από τα Σόχο και τα Μουσεία.


Είναι απέραντη αυτή η χώρα.


Και είναι δύσκολη.


Έχει μεγάλη μοναξιά. Και ανοησία. Και έλλειψη πολλών πραγμάτων που θεωρείς εσύ δεδομένα στην Ευρώπη. Ακόμα και στην συμφοριασμένη Ελλάδα της κρίσης.


Και δεν ομιλώ μόνο για την επικοινωνία, την πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες, την απόκτηση στοιχειώδους εκπαίδευσης, τη σκεπτόμενη και πολλές φορές αντιδραστική προσέγγιση που αντιμετωπίζουμε τα πράγματα.


Σου μιλώ για τη δυνατότητά μας να αφεθούμε τουλάχιστον σε αυτό. Στη θάλασσα και στον ήλιο μας. Στην εξαγνιστική μας νιρβάνα. Σε έφερα ως εδώ για να σου πω πόσο πολύ σπουδαίο είναι αυτό το κεκτημένο.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts