Παρασκευή, 29 Νοεμβρίου 2013

Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα


Η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα γεννήθηκε το 1252 στη Νίκαια της Μικράς Ασίας. Νόθα κόρη ενός σπουδαίου ανδρός. Του στρατηγού Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου που έμελε να ανακαταλάβει τη Βασιλεύουσα από τους μισητούς σταυροφόρους που την είχανε αλώσει και να διαβεί θριαμβευτής από τη Χρυσή Πύλη το 1261. Τότες, μετά από πενήντα επτά συναπτά έτη εξορίας στη Νίκαια, ο Μιχαήλ οδήγησε τους Βυζαντινούς πίσω στην Πόλη τους, εξεδίωξε τους σταυροφόρους που την είχανε ρημάξει και η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (το "Βυζάντιο" ντε!) ανέπνευσε ξανά αέρα ρωμιοσύνης.


Εντούτοις η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα δεν πρόλαβε να απολαύσει για πολλά χρόνια την αποκατάσταση της πατρίδας της. Για λόγους διπλωματικούς, ο πατέρας της απεφάσισε να την εστείλει σε ηλικία δώδεκα μόλις ετών, νύφη στα πέρατα της Ασίας. Για να παντρευτεί τον Μογγόλο Χουλαγκού, εγγονό του Τζένγκις Χαν και νεότερο αδελφό του Κουμπλάι Χαν. Όπως ξεύρεις, τότες οι γάμοι συμφέροντος ήτανε πολύ τρέντι, μην βλέπεις εσύ που είσαι αισθηματίας και θες έρωτες. Ένα καραβάνι γιομάτο προικιά και με την μικρά Βυζαντινή πριγκιποπούλα ξεκίνησε λοιπόν το χειμώνα του 1264 για ένα ταξίδι στ'άγνωστο, στις χώρες των Μογγόλων.


Η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα δεν επηρέασε καμιά μεγάλη ιστορική εξέλιξη, μήτε μνημονεύεται εύκολα στα βιβλία ιστορίας -καθώς σε αυτά δίδεται συνήθως προτεραιότητα σε μάχες και μεγάλες συμφωνίες, σε δολοφονίες και πολέμους. Αν έχεις υπόψη σου την ιστορία της, ίσως να'ναι από το ευπώλητο βιβλίο της Μαριάννας Κορομηλά με τίτλο "Μαρία των Μογγόλων" -που εξιστορεί μεταξύ άλλων, τη ζωή της Βυζαντινής πριγκιποπούλας. Αλλιώς, το πιο πιθανό είναι πως την αγνοείς.


Βρισκόμαστε στο Φανάρι. Ετούτο δω το εντυπωσιακό κόκκινο κτήριο που μοιάζει με κάστρο, είναι η Μεγάλη του Γένους Σχολή. Βρίσκεται στην κορφή του λόφου και δεσπόζει πάνω από τις φτωχογειτονιές και τα σακατεμένα αρχοντόσπιτα που κάποτες έσφιζαν από ζωή και μίλαγαν ελληνικά. Αν δεν έχεις ξανάρθει στο μέρος, σε περιμένουν εκπλήξεις -δυσάρεστες εκπλήξεις: εδώ και πολλές δεκαετίες τα ωραιότατα σπίτια έχουν αφεθεί στην παρακμή τους. Και φιλοξενούν ξυπόλητους Τούρκους και εσωτερικούς μετανάστες από την Ανατολία. Τράτζικ.


Το ν'ανέβεις ως εδώ απάνου, δεν είναι εύκολο. Πρώτον, διότι η εικόνα των γειτονιών αυτών μπορεί να σε φοβίσει και να σε αποθαρρύνει. Και δεύτερον, διότι η ανηφόρα είναι πράγματι απάλευτη και απαιτεί μεγάλη αποφασιστικότητα εκ μέρους σου. Εξού και οι περισσότεροι Έλληνες τουρίστες -απ'όσο ξεύρω- αρκούνται σε μία επίσκεψη στο Πατριαρχείο (που βρίσκεται χαμηλά στο λόφο) και δεν αποτολμούν το παραπάνω.


Αξίζει όμως. Παρά την εφιαλτική υποβάθμιση, ετούτο το μέρος παραμένει πολύ σημαντικό. Για την εθνική μας αφήγηση, για την ιστορία του τόπου μας, για τον καθένα από εμάς. Και ναι, το'χω περπατήσει πολύ. Τις έχω μάθει και τις ξεύρω τις ανηφοροκατηφόρες του. Κάποια μέρα ίσως σε φέρω εδώ για να σου δείξω αυτούς τους δρόμους. Και τα σπίτια. Αλλά σήμερα, ήρθαμε για άλλο λόγο: έχουμε ραντεβού. Με τη Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα.



Ακριβώς δίπλα στη Μεγάλη του Γένους Σχολή, υπάρχει ετούτος ο παμπάλαιος τοίχος. Να ξευρες μόνο πόσες φορές τον έχω ακουμπήσει αυτόν τον τοίχο! Πόσες φορές έχω προσπαθήσει να τον αφουγκραστώ και να συνομιλήσω μαζί του! Πόσες φορές τον έχω προσεγγίσει περιμετρικά και έχω χτυπήσει την πόρτα του για να εισχωρήσω στην εσωτερική αυλή πίσω από τη μάντρα! Μα κάθε φορά ήταν κλειστά. Και κάθε φορά έλεγα στον εαυτό μου "δεν πειράζει, την επόμενη φορά". Και ξανανέβαινα για να την βρω και πάλι κλειστή. "Δεν πειράζει, την επόμενη φορά".


Βλέπεις πίσω από αυτόν τον τοίχο, υπάρχει μία εκκλησιά. Η Παναγία η Μουχλιώτισσα! Το μόνο που έβλεπα όμως πάντα ήταν ο τρούλος της. Και η ερμητικά κλειδωμένη πόρτα. Αυτό το βροχερό πρωινό στεκόμουν και πάλι απέξω. Και χτυπούσα ξανά το κουδούνι. Με την ίδια προσμονή και την ίδια κρυφή ελπίδα: να μου επιτρέψει η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα να την αντικρίσω. Ε δεν μπορώ να σου περιγράψω τη χαρά μου όταν άκουσα βήματα πίσω από την πόρτα και αντιλήφθηκα πως κάποιος τραβάει το μάνταλο.



Πλημμυρισμένος από ενθουσιασμό και συγκίνηση, μπήκα για πρώτη φορά στην εσωτερική αυλή. Και βρέθηκα επιτέλους πίσω από τον τοίχο. Ο φύλακας -ένας μεσήλικας Τούρκος που μίλαγε μερικές λέξεις στα Ελληνικά- με κοίταζε με κάποια αμηχανία. Τον ρώτηξα αν μπορώ να επισκεφθώ το ναό και μου έγνεψε συγκαταβατικά. Έβαλε το λάστιχο του ποτίσματος να ρέει σε κάποιο παρτέρι, έβγαλε από την τσέπη του μία αρμαθιά κλειδιά και με οδήγησε προς τα εκεί.


Και να που βρισκόμουν μέσα! Ο φύλακας άνοιξε τους πολυελαίους και εκεί, ανάμεσα στο τέμπλο, τις αγιογραφίες και τα μανουάλια, συνάντησα εκείνη. Τη Βυζαντινή πριγκιποπούλα!

Αλλά μένει ένα κομμάτι της ιστορίας που δεν σου έχω πει ακόμα. Η Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα ξεκίνησε μεν για να νυμφευθεί τον Χουλαγκού, αλλά η τύχη τής έπαιξε ένα περίεργο παιχνίδι. Ο δριμύς χειμώνας του 1264 την κράτησε αποκλεισμένη κάπου μετά την Τραπεζούντα, εκεί που το αποτρόπαιο κρύο της Σιβηρίας χτυπάει τη γη των Αρμενίων. Κι ενώ εκείνη καθυστέρησε, ο Χουλαγκού απέθανε και τον διαδέχτηκε ο τριαντάχρονος γιος του, Αμπακά.


Όταν εντέλει το Μαράκι έφθασε στη μογγολική πρωτεύουσα Μαραγκέχ (στο σημερινό Ιράν) προχωρημένη άνοιξη του 1265, ο Αμπακά απεφάσισε να την εκρατήσει στο χαρέμι του και ύστερα να την επαντρευτεί. Εκείνη του ζήτησε να βαφτιστεί χριστιανός και ο Αμπακά δέχτηκε. Κι έτσι η "δέσποινα Χατούν" -όπως την αποκαλούν οι Μογγόλοι- έγινε βασίλισσά τους. Με τα σερβίτσια και τα κεντήματά της από την Πόλη, με την αστική κουλτούρα του Βυζαντίου της, με τη χριστιανική της πίστη και την ευγενική καταγωγή της. Μόνη σ'έναν κόσμο νομαδικής απομόνωσης, καταυλισμών και σκληροτράχηλων συνθηκών επιβίωσης. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα για το βαθμό επίδρασης που άσκησε απάνου στους Μογγόλους. Αλλά φαίνεται πως τους επηρέασε -μέσω του ανδρός της βεβαίως- στην απόφαση για πιο μόνιμη εγκατάσταση σε πόλεις και στον εξευγενισμό κάποιων συνηθειών και κοινωνικών συμπεριφορών.


Κι ύστερα, μετά από δεκαεπτά χρόνια γάμου, εκείνος πεθαίνει. Κι απεφασίζει η χήρα να πάρει το νήμα της πορείας της ανάποδα. Για να γυρίσει στην πατρίδα που τόσο λίγο χάρηκε και σε τόσο νεανική ηλικία αποστερήθηκε. Πράγματι, φθάνει και πάλι στην Πόλη. Σμίγει με τους δικούς της, συναντιέται με την ταυτότητά της.


Όμως πολλά είχαν αλλάξει αυτά τα δεκαεπτά χρόνια. Και η "Δέσποινα των Μογουλίων" -όπως την αποκαλούσαν πλέον οι Βυζαντινοί, λόγω της μογγολικής εμπειρίας της- επιλέγει να ζήσει τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής της ως μοναχή. Σιάχνει λοιπόν ετούτη δω την εκκλησία. Απάνου στο λόφο του Φαναρίου. Για ν'αγναντεύει τον αγαπημένο της Κεράτιο και να αγαλλιάζει η ψυχούλα της.


Ψάχνω με απόγνωση τριγύρω για έναν αναπτήρα. Μα τί κακό, να μην έχω ποτές απάνου μου! Εντέλει ζητάω από τον φύλακα. Ανάβω το καντήλι και μπήγω τρία κεράκια. Στέκομαι για μερικές στιγμές και αναλογίζομαι το ταξίδι της Μαρίας Κομνηνής Παλαιολογίνας Διπλοβατάτζινας. Από την εξορία τής Νίκαιας στην Κωνσταντινούπολη. Ύστερα στη μακρινή Μογγολία. Και πάλι πίσω, στην Πόλη. Σε αυτό το σημείο που βρισκόμουν. Στην Παναγία τη Μουχλιώτισσα. Ή Παναγία των Μουγουλίων.


Ευχαρίστησα θερμότατα το φύλακα. Έπειτα αποχαιρέτησα τη Μαρία. Τη διαβεβαίωσα πως την εκτιμώ αφάνταστα. Πως μου είναι σημαντική και πως δεν θα την ξεχάσω ποτές -κι ας βρίσκεται στις λεπτομέρειες της ιστορίας. Μου έγνεψε συγκαταβατικά. Συγκινημένος, κοίταξα για μία τελευταία φορά την εσωτερική αυλή. Κι ύστερα έκλεισα την πόρτα ξοπίσω μου. Και χάθηκα στα στενά δρομάκια του Φαναρίου.

Τετάρτη, 27 Νοεμβρίου 2013

Το Πέμπτο Σκαθάρι


Τελευταία φορά που τους μέτρησα, ήσαν τέσσερις. Έπεσε όμως στα χέρια μου εψές ένα ολοκαίνουργιο γκράφικ νόβελ (κόμικ, για εσένα τον αμύητο) με τον πολύ αβανταδόρικο τίτλο "Το Πέμπτο Σκαθάρι". Και στ'ομολογώ, βραχυκυκλώθηκα. Επειδής με ξεύρεις, πόσο λατρεύω τα κόμικς (κι αν δεν το ξεύρεις, έλα να σου δείξω την τεράστια συλλογή σπίτι μου, θα πάθεις πλάκα!) εννοείται ότι το αγόρασα και το ρούφηξα μεμιάς.


Το πρώτο ρισπέκτ, το δίνω δικαιωματικά στον άρτιστ Andrew C. Robinson. Διότι η εικονογράφηση είναι απλώς καταπληκτική. Ο Robinson, ουχί μόνον έχει πετύχει το φιζίκ των Beatles, αλλά έχει κάμει άψογη δουλειά στα μπαγκράουντς, τα τοπία, τα ρούχα, τις κινήσεις, την κινηματογραφική αφήγηση.


Το δεύτερο ρισπέκτ πηγαίνει στον Vivek Tiwary, που είναι ο σεναριογράφος. Και ο οποίος έστησε ένα καλογραμμένο στόρι που κρατάει τον αναγνώστα και τον ξεναγεί στον κόσμο της σόου μπιζ της δεκαετίας του εξήντα.


Αντικείμενο του κόμικ είναι η ζωή ενός τύπου που λέγεται Brian Epstein. Και ο οποίος ουσιαστικά ανακάλυψε και δημιούργησε του Beatles. Θα μου πεις, και τί με νοιάζει εμένα βρε πτηνό η ιστορία ενός ιμπρεσάριου, δεν διαβάζω καλύτερα την αυτοβιογραφία του Ψινάκη που τελοσπάντων θα'χει και μεγαλύτερο σασπένς;


Η απάντηση είναι πως αξίζει να το διαβάσεις γιατί αυτός ο Brian τάδε, υπήρξε σχεδόν μυθιστορηματική φιγούρα. Διότι (α) το είχε βάλει αμέτι μουχαμέτι να πάρει αυτά τα παιδαρέλια από το Λίβερπουλ και να τα κάμει ζούπερστάρς, (β) είχε μπουρδουκλωμένη ψυχολογία διότι ήταν γκέι σε μία εποχή που δεν τα σήκωνε κάτι τέτοια και (γ) τον χάσαμε στα τριανταδύο του.

Ο Epstein κατάφερε -μετά από πολλές κλειστές πόρτες- να βρει χρηματοδότηση για τα Σκαθάρια του, διαμόρφωσε την αισθητική τους, επιμελήθηκε των ενδυματολογικών επιλογών τους και -σύμφωνα με τον ίδιο τον Τζον Λένον- "υπήρξε ο πέμπτος Beatle".



Και για να σου λύσω την απορία, πέθανε από υπερβολική δόση χαπιών. Μετά από μία ταραχώδη προσωπική ζωή και αφού φέρεται να είχε κάμει κατάσταση -έστω πλατωνική- ως και με τον Τζον Λένον. Πράγμα που τελοσπάντων η Γιόκο Τσόκο (τι εννοείς "όνο"; Σιγά μην την πω και γαϊδάρα!) διαψεύδει κατηγορηματικά!



Δεν είμαι υπέρ της μυθοποίησης των τραγουδιστών ή εν γένει των καλλιτεχνών (πόσο μάλλον των ιμπρεσάριών τους). Μήτε τρελαίνομαι για τους Beatles. Εντούτοις παραδέχομαι ότι είναι σπουδαίοι για την εξέλιξη της σύγχρονης μουσικής διεθνώς. Και όσο μεγαλώνω -περίεργο θα το πεις- ακούω με μεγαλύτερη συμπάθεια τη μουσική τους. 


Η εξιστόρηση της ιστορίας τους λοιπόν υπό το πρίσμα ενός ανθρώπου που δεν έμελε να γίνει ποτές πρωταγωνιστής, έχει ως και μεγάλο ενδιαφέρον. Γιατί μεταξύ άλλων εξηγεί τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς τους, την αντίληψη τους περί μουσικής, ενώ επίσης περιγράφει το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσαν και ανέπτυξαν τα ακούσματά τους.


Και όλα αυτά σε ένα κόμικ; Ναι, σε ένα κόμικ. Το οποίο ακόμα δεν κυκλοφόρησε καλά καλά και ήδη ακούγεται πως θα γίνει ταινία με πολύ γκράντε ηθοποιούς -φαντάζομαι και με πολύ αβανταδόρικο σάουντρακ. Στο μεταξύ, ακόμα κι αν δεν προτίθεσαι να διαβάσεις το κόμικ ή να ιδείς την ταινία, σου προτείνω να ρίξεις μία ματιά στο προμόσιοναλ τρέιλερ του γκράφικ νόβελ. Για να διαπιστώσεις και μόνος σου ότι πλέον τα κόμικς είναι πολύ παραπάνω από μίκυμάους. Καθώς χρησιμοποιούν τα εικαστικά και αφηγηματικά τους εργαλεία με πρωτοποριακούς τρόπους. Και πηγαίνουν το πράμα, παρακάτω.

Τρίτη, 26 Νοεμβρίου 2013

Τέχνη στο Κόκκινο



Αγαπημένε αναγνώστα, πριν μερικές ημέρες σε είχα πάει μία βόλτα στη Σαγκάη, στο μεγαλύτερο μουσείο τέχνης της Ασίας (εσύ ο αδιάβαστος, εδώ!). Και παρότι πήρες μία ιδέα από τα εκθέματα, άφησα ανολοκλήρωτη την εμπειρία! Εξού και σου έχω συμπληρωματικό περίπατο για να θαυμάσεις κι εσύ μικρά μάστερπίσες από καλλιτέχνες που βεβαίως είναι άγνωστοι σε εμάς τους δυτικούς, αλλά νομίζω αξίζει να τους δώκεις μία ευκαιρία. Ναι, έχεις να δεις πολύ Μάο.



Το μουσείο διαθέτει κάμποσους κλάσικ πίνακες του 18ου και 19ου αιώνα με μανδαρίνους, αυτοκράτορες και διαπολιτισμικά ιντεράξιονς με εκπροσώπους της Δύσης, τύπου ανταλλάζουμε μπαχαρικά με κοκα κόλα, μετάξια με μακ-μενού και βάζα της δυναστείας των μινγκ με άι-φόουνς.



Επίσης θα συναντήσεις εφιαλτικές αναφορές από μογγολική βαρβατίλα. Μάλιστα, είναι τέτοια η φρικαλεότητα που συνοδεύει τις ιστορικές αυτές μνήμες, που βλέπει ο Κινέζος στέπα και τρέχει μακριά. Και να σκεφτείς πως κοτζαμάν σινικό τείχος κάτσαμε και χτίσαμε για να αποκρούσουμε τους λογής λογής μπαρμπάριανς, αλλά εντέλει αυτοί είχαν τον ασυμμάζευτο και ήρθαν και μας κατσικώθηκαν.


Το μεγαλύτερο κομμάτι της συλλογής πάντως αναφέρεται στην κομμουνιστική επανάσταση. Όπου ναι, το καθεστώς αυτοθαυμάζεται επί σειρά απεικονίσεων. Χαρακτηριστικός ο πίνακας που δείχνει την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κινήματος της Κίνας (οι φίλοι, μας λένε ΚΚΚ) στη Σαγκάη το 1921.


Και όπως κάθε καθεστώς που σέβεται τον εαυτό του, έχουμε μπόλικες αναφορές σε ένδοξες (ή και δραματικές) στιγμές από το μιλιτέρ παρελθόν. Τύπου μάχες με τους μισητούς γιαπωνέζους (κάθε μουσείο στην Κίνα έχει ειδικό υπενθυμιστικό σέξιον "μισούμε τη Γιαπωνία" -έτσι για να μην ξεχνιόμαστε!) ή στιγμές από τον εμφύλιο μεταξύ του Εθνικιστικού Κόμματος και του ΚΚΚ. 




Προφανώς όλες αυτές οι καλλιτεχνικές απεικονίσεις λειτουργούν ενισχυτικά σε σχέση με την κυρίαρχη ιστορική αφήγηση περί του θριάμβου του κομμουνισμού. Τώρα το πώς συνδυάζεται όλο αυτό με τον καπιταλιστικό οργασμό που συναντάει κανείς στη Σαγκάη, είναι άξιον απορίας.


Πάντως στους πίνακες, βλέπεις κάμποσες κόκκινες σημαίες να ανεμίζουν και γελαστά πρόσωπα να ζητωκραυγάζουν. Σήμερις οι απόγονοι των εικονιζόμενων πίνουν καφέ στα Σταρμπακς και στέλνουν ες-εμ-ες με τα σμαρτ φόουνς τους. Μην σε ξανακούσω λοιπόν να πεις ότι χύθηκε το αίμα εις μάτειν!


Οι πίνακες είναι τεράστιοι σε μέγεθος. Που σημαίνει ότι ετούτος ας πούμε -που έχει και ένα αμήχανο κοντράστ ανάμεσα στα θερμά χρώματα των στρατιωτών και τα ψυχρά χρώματα του τοπίου- στο σαλόνι σου δεν χωράει με την καμία κι ας πηγαίνει με τον καναπέ σου.


Κι αν το προηγούμενο δεν ήταν του γούστου μου, αυτό το έργο, μού αρέσει πολύ. Μοιάζει να έχουν ποζάρει όλοι με βλέμμα προς το φακό, αλλά αυτή η μουντή μονοχρωμία είναι αρκετά τολμηρή επιλογή για πίνακα ζωγραφικής.


Και περνάμε στο τόπικ "Μάο". Όπου έχουμε μία ατελείωτη σειρά από τρυφερά ενσταντανέ με τον Μεγάλο Τιμονιέρη και τριγύρω του, διάφορους εκστασιασμένους φανς.


Παραδίπλα, ηθοπλαστικές σκηνές από την καθημερινότητα. Όπου ο καταχαρούμενος εργάτης χτίζει το μπίλντινγκ, τη χώρα και το μέλλον του.


Ενώ άλλοι καταχαρούμενοι αγρότες μελετούν το Κόκκινο Βιβλίο του Μάο και ετοιμάζονται για την Πολιτιστική Επανάσταση. Εκεί να ιδείς πχιότητα -όχι σαν εδώ που βγαίνει η κάθε ψωνάρα και καμώνεται την αρτίστα! Θέλετε να ασχοληθείτε κυρία μου με την καλλιτεχνία; Θα περάσετε από ενδελεχή έλεγχο να αποφανθούμε αν πληρείτε τα στάνταρντς μας.


Άλλοι Κινέζοι πηγαίνουν αποφασισμένοι για δουλειά! Θα τον μεθύσουμε τον (κόκκινο) ήλιο, σίγουρα ναι!


Και μιας και πιάσαμε το επαναστατικό τραγούδι: είμαστε δυο, είμαστε τρεις, είμαστε χίλιοι δεκατρείς, καβάλα πάμε στον καιρό, με τον καιρό, με την βροχή, το αίμα πήζει στην πληγή. Δύσκολα διαβάζεις τη διακήρυξη μεν, αλλά νομίζω κάτι αντιλαμβάνεσαι από το χρωματάκι της.


Εντάξει, έρχεται και το σημείο που λες έλεος, φτάνει, το έπιασα το υπονοούμενο, δεν χρειάζεται να βάψουμε κόκκινα και τα χωράφια, τους ουρανούς και τις θάλασσες. Αλλά απ'ό,τι φαίνεται, σε ετούτο το Μουσείο όλα φλέγονται από την ιδεολογία.


Και μην νομίζεις ότι έχουμε ν'αναπολούμε μόνο δόξες από το αντιπροχθές μας. Και οι πολιτικοί της χώρας, οι Γενικοί Γραμματείς του ΚΚΚ είναι κι αυτοί, ήρωές μας. Διότι εγκαινιάζουν εκθέσεις και εκδηλώσεις. 


Συνάπτουν ζούπερ επιτυχημένες συμφωνίες με τους Γιάνκηδες (οι οποίοι είναι και καταχρεωμένοι σε εμάς τους Κινέζους -μπροστά τους θα το βρουν!).


Οι πολιτικοί μας συχνωτίζονται και συνομιλούν με τους ανθρώπους της βιοπάλης. Στα καταστήματα, στις λαϊκές αγορές, στους δρόμους. Και όλοι, τους υποδέχονται με χαμόγελα και με αγάπες. Εσύ να τα βλέπεις, που δεν τολμάει να σκάσει μύτη ο Πάγκαλος και ο Μεϊμαράκης σε λαϊκή αγορά και αμέσως αρχίζεις το μπινελίκι!


Και βεβαίως, οι Κινέζοι πολιτικοί θεμελιώνουν λαμπρά κατασκευαστικά έργα. Σαν αυτά που κοσμούν το χώρο της Expo 2010 εδώ στη Σαγκάη και πιο συγκεκριμένα, σαν αυτό το λαμπρό κτήριο στο οποίο βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή. Όλα βουτηγμένα στο επαναστατικό κόκκινο.


Αλλά εσύ το ξεύρεις καλά, αναγνώστα. Πως οι μονοχρωμίες είναι μεν ενδιαφέρουσες και μπορεί προς στιγμήν να σου φαίνονται λυτρωτικές, αλλά η ζωή οφείλει να είναι πολύχρωμη. Για να έχεις τη δυνατότητα κάθε μέρα που ξυπνάς, να τη βάφεις εσύ με τα χρώματα που επιλέγεις.

Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2013

Θα πέσω μέσα στο φαράγγι!


Να σου πω: επειδής έχω κάτι πραματάκια να πάρω, ψήνεσαι να έρθεις μαζί μου για ψώνια; Δεν θα μας πάρει πολύ ώρα, κάνα τρίωρο μάξιμουμ. Έλα, θα σε κεράσω και μία γκαζόζα, μία τσιτσιμπίρα, ένα σαλέπ. Θα σου αγοράσω και σιμίτ να μασουλάς καθώς θα συναλλάζω εγώ τα τι-σερτς και τα πανταλόν.


Μήτε στο γκόλντεν χολ, μήτε στο μεντιτεράνεαν κόσμος! Σιγά μην πάμε στο τριτοτέταρτο συνοικιακό μολ! Α όλα κι όλα, εγώ και η Πάρις Χίλτον, το ζήτημα σόπινγκ το παίρνουμε πολύ στα σοβαρά. Που σημαίνει πως θα σε πάω στα καλυτερότερα, ελπίζω να πήρες τις πιστωτικές σου μαζί.


Αμάν πια η περιέργειά σου, "πού είμαστε" και "πού είμαστε"! Στο Μπεσίκτας είμαστε! Στην Πόλη, ντε. Και αυτό που βλέπεις τριγύρω σου είναι η τουρκική εκδοχή του Μανχάταν.


Αψηλά γυάλινα μπίλντινγκς που καθρεφτίζουν (α) τους φθινοπωρινούς ουρανούς που αγκαλιάζουνε το Βόσπορο και (β) τους ρυθμούς ανάπτυξης της τουρκικής οικονομίας. Που παλλινδρομεί ανάμεσα στο φρένο και το γκάζι. Κι αν τελευταία το έχει σανιδώσει, σε τίποτα δεν το'χει να τραβήξει και κάνα χειρόφρενο εκεί που τρέχουμε και να κολλήσουν οι μούρες μας στο παρμπριζ!


Ο οικοδομικός οργασμός σε αυτή την περιοχή είναι εντελώς ιμπρέσιβ και μπορεί να συγκριθεί μόνο με τα τεράστια κατασκευαστικά πρότζεκτς που συναντά κανείς στο Κατάρ ή στην Καντόνα και τη Σαγκάη. Αν είσαι αρχιτέκτονας, πολιτικός μηχανικός ή ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ με το πηλοφόρι, δις ιζ δε πλέις του μπι.


Μία από τις μεγαλύτερες υπερπαραγωγές είναι ετούτη. Το λένε Zorlu Center και η αλήθεια είναι ότι ζορλένεσαι! Αποτελεί ένα κόμπλεξ τεσσάρων βασικών κτηρίων που βρίσκονται δομημένα πάνω σε έναν "τεχνητό λόφο". 


Ο οποίος έχει από κάτω ορόφους και από πάνω ένα αλσίλιο. Άσε που πετάγονται και κάτι δέντρα σε διάφορα ύψη. Κάτι σαν τους κρεμαστούς κήπους της Βαβυλώνας στο πιο φουτουριστίκ. Δεν ξεύρω πώς αλλιώς να στο περιγράψω, δες και μόνος σου τις δύο προμόσιοναλ φωτό μπας και καταλάβεις καλύτερα.


Όπως το ψιλιάζεσαι, τα διαμερίσματα εδώ είναι επιπέδου Γιάννα Αγγελοπούλου Δασκαλάκη, καθώς το κόμπλεξ διαθέτει σπα, πισίνες, γυμναστήρια, αίθουσες δεξιώσεων, όπερες και γήπεδα. Αλλά μην μου τρομάζεις, δεν σε έφερα για να μου αγοράσεις λοφτ (αν σώνει και ντε θέλεις, εγώ πάντως ακατάδεκτος δεν είμαι!): είπαμε θα πάμε για ψώνια.


Και νάμαστε που φθάσαμε: αυτό είναι το Sapphire! Ο υψηλότερος ουρανοξύστης στην Πόλη και ένα από τα πιο γουάου μπίλντινγκς της περιοχής. Ολοκληρώθηκε προσφάτως, διαθέτει εξήντα-τόσους ορόφους (εκ των οποίων οι δέκα υπόγειοι) και 238 μέτρα ύψος.


Όχι, το όνομα "sapphire" δεν προέρχεται από το μουσαφίρ (αν και εγώ κάμω κάτι αρμένικες βίζιτες στο εμπορικό του κέντρο), αλλά από την ελληνική λέξη "σάπφειρος". Που πα να πει "ζαφείρι" (πόσο είχες στ'αρχαία είπαμε;)! Που είναι μπλε! Και αστράφτει! Χελόου, όλον τον συνειρμό πρέπει να σου εξηγήσω;


Έλα, δεν θα σε καθυστερήσω πολύ. Έτσι κι αλλιώς τα μαγαζιά εδώ είναι μεταξύ του πανάκριβου και του βάζω τις φωνές. Εκτός αν θέλεις να μου πάρεις μαργαριταρένια μανικετόκουμπα ή ένα μαντήλι μπέρμπερις να στο κουνάω από το μπαλκόνι μου στο Zorlu Center.


Πάμε απευθείας στο σουπερμάρκετ στο τρίτο υπόγειο. Θέλω να ψωνίσω μερικά ζαρζαβατικά και τίποτις φρούτα. Ναι, η αισθητική είναι υποδειγματική. Και ναι, τα muz τσικίτα έχουν 4,49 τουρκικές λίρες το κιλό. 


Πάρε και ένα σαλέπι. Τώρα που χειμωνιάζει, βάζω λιγουλάκι στο ζεστό γάλα μου, πασπαλίζω κανελίτσα από πάνου και το φχαριστιέμαι τ' απογευματάκι μαζί με κανένα μπισκότο ή λίγο κέικ. Ανακουφίζει τ'αναπνευστικό και μαλακώνει τα λαιμά, θαυματουργό σου λέω!


Λίγες εκατοντάδες μέτρα παρακάτω βρίσκεται το ΜέτροΣίτι. 


Άλλη χλιδή από δω. Πολυόροφο, με διάφορα καλούδια και όλες τις μεγάλες φίρμες που ξεύρεις και εμπιστεύεσαι. Είναι νωρίς και δεν έχει ακόμα πολύ κόσμο. Περίμενε εδώ, πετάγομαι στο Κοτον ν' αλλάξω ένα πουκάμισο που με στενεύει η λαιμόκοψη στο ράμφος και φύγαμε. 


Διότι αγαπημένε αναγνώστα, ο τελικός μας προορισμός δεν είναι άλλος παρά το περίφημο Κάνιον. 


Όχι το Γκραν Κάνιον μη-χειρότερα, αλλά το Κάνιον δε μολ! Που όπως καταλαβαίνεις, το βαφτίσαμε έτσι διότι μοιάζει με φαράγγι.



Και αλήθεια στο λέω, αποτελεί ένα από τα πιο καταπληκτικά εμπορικά κέντρα του κόσμου. Ουχί μονάχα για τα μαγαζιά που φιλοξενεί, αλλά κυρίως για την αρχιτεκτονική του. Για τις καμπύλες και τα τόξα του, για το φιδωτό του εσωτερικό.



Με αρκετά βραβεία και κάμποσες διεθνείς διακρίσεις, ετούτο το μεγαθήριο είναι πολύ περισσότερα από ένα ακόμα εμπορικό κέντρο.



Βλέπεις, εκτός από τα 160 περίπου καταστήματα που στεγάζει εντός του "φαραγγιού" που σχηματίζεται από τα διάφορα αρχιτεκτονικά του μέρη, το Κάνιον καταλήγει ψηλά σε έναν ουρανοξύστη τριάντα ορόφων με γραφεία και ακόμα έναν, είκοσι δύο ορόφων, με απάρτμεντς πέντε αστέρων.



Στο κεντρικό του άνοιγμα, υπάρχει υπαίθριος χώρος για συναυλίες και εκδηλώσεις.


Αλλά και μπόλικα καφέ να κάτσεις με το παρεάκι και να κουτσομπολέψεις.


Όσο για τα μαγαζιά, είναι έτσι στημένα που ειδικά η φίλη αναγνώστρια θα νιώσει την Κάρι Μπράτσο να ξυπνάει μέσα της (και να της δίνει ένα μπάτσο).


Σε παπούτσια, τσάντες, αξεσουάρ, είδη σπιτιού, κοσμέτικς και ρούχα, εδώ θα βρεις τη χαρά σου και ο τραπεζικός σου λογαριασμός τη νέμεσή του. Είναι όλα τόσο καλοσχεδιασμένα και αισθητικώς άρτια, που και την Αλέκα Παπαρήγα να έφερνες εδώ, θα έβγαινε με δώδεκα σακούλες. Και το μαλλί της περμανάντ.



Μία από τις πιο αγαπημένες μου στάσεις είναι ετούτο το σούπερ μάρκετ. Που παίζει και να'ναι το πιο φαντάστικ σούπερ μάρκετ που έχω δει (και έχω δει πολλά).


Πρώτον, έχει τα πάντα γυαλισμένα και φροντισμένα και καλά τοποθετημένα.


Δεύτερον, βρίσκεις από μεσογειακές γεύσεις ως τις πιο εξότικ ακρότητες που μπορείς να φανταστείς.



Και τρίτον, διαθέτει μοσχοφουρνιστά ψωμάκια, μυριάδες τυριά και κάμποσες γκουρμέ επιλογές που μπορείς να κάτσεις και να απολαύσεις με τον καφέ σου στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο του εστιατορίου του.



Και επειδής με ξεύρεις πόσο ευαίσθητος είμαι σε θέματα αισθητικής, μα πε-μου ειλικρινά: είναι δυνατόν να προσπεράσεις τα προβατάκια και τον κύριο Μπισκοτούλη, χωρίς να ψωνίσεις το κατιτίς σου έτσι για το καλό;



Με ετούτα και με κείνα, μπαίνεις για τρία-τέσσερα πράματα (τυρί / ρύζι / γάλα / καμπά) και φεύγεις με δύο τιγκαρισμένα καρότσια, έτοιμος ν'αντιμετωπίσεις τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Να ιδώ πότε θα τα φάμε όλα αυτά που πήρες πάλι!



Κι αν όλα ετούτα, σου μοιάζουν ματαιόδοξα και υπερφύαλα, ένα πράμα οφείλεις να παραδεχθείς: πως η Τουρκία αλλάζει. Ακόμα και μέσα από επικίνδυνους κοινωνικούς και πολιτικούς ατραπούς, παραδίπλα σου αναδύεται μία νέα οικονομική υπερδύναμη.


Το οξύμωρο όμως είναι άλλο: Η Τουρκία αποτελεί τη χώρα στην οποία αποδίδουμε (και ίσως όχι αναίτια) πολλές από τις σύγχρονες κακοδαιμονίες μας. Λέγοντας ότι για το τάδε ή το δείνα στραβό μας φταίει το οθωμανικό παρελθόν και τα τετρακόσια χρόνια σκλαβιά και φυλακή.


Εντούτοις, εδώ τα λουλουδάκια είναι καλοφυτεμένα, τα συντριβανάκια λειτουργούν, τα πεζοδρόμια είναι μεγάλα, οι τοίχοι δεν είναι γραμμένοι, τα πάρκα είναι καθαρά, οι επιχειρήσεις αναπτύσσονται, οι άνθρωποι βρίσκουν δουλειές, η πολιτιστική κίνηση ανεβαίνει, το βιοτικό επίπεδο το ίδιο και πράγματα όπως η αισθητική και η αρχιτεκτονική φαίνεται πως τους απασχολούν και τους ενδιαφέρουν.


Όχι, δεν παραγνωρίζω τα ντισαβαντάζ της τουρκικής κοινωνίας. Μήτε τις τεράστιες ανισότητες. Μήτε τις καθηλώσεις της πολιτικής τους ζωής.


Απλώς κάμω μερικές διαπιστώσεις. Και καταλήγω στο ότι άλλοι χτίζουνε φαράγγια και άλλοι απλώς πέφτουνε μέσα.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts