Τρίτη, 28 Ιανουαρίου 2014

Το Τείχος του Βερολίνου



Εκείνο το απόγευμα, εκατοντάδες άνθρωποι κατευθύνθηκαν προς το τείχος, κραδαίνοντας φτυάρια, κασμάδες και κομπρεσέρ. Και κυρίως, βαστώντας ψηλά την ελπίδα τους και την πεποίθηση ότι αλλάζουν το ρου της ιστορίας. Άνθρωποι που ζούσαν πίσω από το παραπέτασμα. Και τώρα διεκδικούσαν το δικαίωμά τους για ελευθερία. Ήταν 9 Νοεμβρίου του 1989. Και ναι, βρισκόμαστε στο Βερολίνο.


Κάποια κομμάτια του τείχους παραμένουν ακόμα και σήμερα όρθια, εις ανάμνηση εκείνης της διαίρεσης. Να, όπως ας πούμε ετούτο εδώ το τμήμα των 1.300 μέτρων, που είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα. Λέγεται "πινακοθήκη της ανατολικής πλευράς" και αποτελεί μία υπαίθρια έκθεση γκράφιτι 118 καλλιτεχνών από περίπου είκοσι χώρες.



Κάποια από τα έργα είναι εξυπνούλικα, κάποια άλλα σκοπίμως προβοκατόρικα. Όπως ο συνδυασμός της σημαίας της Γερμανίας με τη σημαία του Ισραήλ!



Σιγά που θα το γλιτώσεις το ιστορικό φλασμπάκ: το 1961, οι ανατολικογερμανικές αρχές ζοχαδιασμένες με το μαγνητισμό που ασκούσε το δυτικό λάιφστάιλ στους πολίτες του Ανατολικού Βερολίνου (που δηλαδής κι εγώ αν μου στερούσες την κοκακόλα, θα αφηνίαζα στα σίγουρα!), έστησαν ένα συρματόπλεγμα για να χωρίσουν το εμείς από το εσείς. Σύντομα το συρματόπλεγμα αντικαταστάθηκε από ένα τείχος ύψους 4 μέτρων που το φρουρούσαν νυχθημερών με περιπολίες και σκοπιές κι αν σε βλέπαμε να σκαρφαλώνεις, σε πυροβολούσαμε εν ψυχρώ. Στα περίπου τριάντα χρόνια ύπαρξής του, πέντε χιλιάδες άνθρωποι κατάφεραν να δραπετεύσουν, 192 σκοτώθηκαν προσπαθώντας.



Αν το τείχος περνούσε από κατοικημένες περιοχές, τότε οι πολίτες ήταν αναγκασμένοι να μετακομίσουν, ενώ και όλα τα παράθυρα των κτηρίων που έβλεπαν προς το δυτικό Βερολίνο, χτίστηκαν με τούβλα. Μήτε να σας βλέπουμε δεν θέλουμε, βρωμοκαπιταλιστές! Και κάπως έτσι περνούσαν τα χρόνια, σε μία πόλη που ο Ψυχρός Πόλεμος δεν ήταν μία θεωρητική απειλή αλλά διέσχιζε το πεζοδρόμιο.



Το καπιταλιστικό μονδέλο αποδείχθηκε πολύ πιο ανθεκτικό κι αποτελεσματικό, σε όρους ανάπτυξης και οικονομικής προόδου. Και πίσω από το παραπέτασμα, η γκρίνια άρχισε να γιγαντώνεται και να απειλεί τη βιωσιμότητα των καθεστώτων. Κι ύστερα ήλθε ο Γκορμπατσόφ. Και προσπάθησε να γυρίσει λίγο το τιμόνι, μπας και ξεκολλήσει το πλοίο του υπαρκτού σοσιαλισμού από τον ύφαλο στον οποίο είχε σκαλώσει. Τζίφος. Η πορεία της ιστορίας ήταν αναπόδραστη. Το τείχος έπεσε. Τα καθεστώτα κατέρρευσαν. Ο Γκορμπατσόφ διαφήμισε την Πίτσα Χατ. Και μπουκώσαμε όλοι με τρανς λιπαρά.


Καλά το κατάλαβες, δεν σε έφερα εδώ για να χαζέψουμε απλώς τα γκράφιτι. Σε έφερα εδώ για να συζητήσουμε. Το εικοσιπέντε χρόνια αργότερα. 


Τι θαυμάσια ιδέα να ρίξουμε το τείχος! Έβλεπες το 1989, το σφιχταγκάλιασμα των Ανατολικογερμανών με τα αδέλφια τους από τη Δύση και σε πλημμύριζε αισιοδοξία για το μέλλον. Για την προοπτική μίας ελεύθερης, δημοκρατικής πραγματικότητας. Με εκλογές και επιλογές και δικαιοσύνη και οικονομική πρόοδο. Α ναι, και με κόκα κόλα!



Εντός μίας Ευρώπης που έσπευσε να υπογράψει την περαιτέρω ενοποίησή της στο Μάαστριχτ και να υιοθετήσει το Ευρώ ως επισφράγισμα της βούλησής της για υπέρβαση των εθνικών περιχαρακώσεων. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος επιτέλους τελείωσε οριστικά. Και νίκησαν οι λαοί. Σωστά;


Λάθος. Γιατί όπως αποδείχθηκε κάμποσα χρόνια αργότερα, νικητές ήσαν οι αγορές και οι ισχυροί οικονομικοί παίκτες. Και το παιχνίδι δεν τελείωσε. Άλλαξε απλώς πίστα. Μήτε το τείχος έπεσε. Άλλαξε απλώς θέση. 


Η Ανατολική Ευρώπη δεν ξεπέρασε ποτέ το ιστορικό τραύμα του πολύχρονου ιδρυματισμού της, ο Νότος μετατρέπεται σε μία ζώνη χαμηλού κόστους και ασθενικής ανάπτυξης και ο Βορράς συσσωρεύει και κεφαλαιοποιεί την υπεραξία της νέας κατανομής πόρων και επιχειρηματικών δυνατοτήτων. Δηλαδής αν δεν είχα ράμφος, ως και θα νόμιζες ότι είμαι η Παπαρήγα.


Ετούτο το τείχος είναι μία υπενθύμιση. Της διαίρεσης. Αλλά είναι ταυτόχρονα και μία επιβεβαίωση. Της αποτυχίας. Όλων ημών σε ετούτη την ταλαιπωρημένη ήπειρο. Που δεν καταφέραμε να σιάξουμε γέφυρες πάνω από τα μπάζα του. 


Που δεν χτίσαμε δρόμους για να συναντιόμαστε. Που δεν στήσαμε καλύτερα το οικοδόμημα. Που δεν βάλαμε ικανές δικλείδες ασφαλείας. Που δεν διεκδικήσαμε το καλύτερο. Που σπεύσαμε να οχυρωθούμε πίσω από τις ευκολίες και τα στερεότυπά μας. Που δεν είχαμε όραμα για το παρακάτω. Που αφήσαμε την κυρία Μέρκελ -την όποια κυρία Μέρκελ- ν' απεφασίζει το συλλογικό μας μέλλον χωρίς καμία δημοκρατική νομιμοποίηση.


Περπατώ παράλληλα με την πικανοθήκη της ανατολικής πλευράς. Και χαζεύω τις πολύχρωμες εικονογραφήσεις. Ο καιρός είναι μουντός. Κάμει τσουχτερό κρύο. Και φοβούμαι πως η πρόγνωση είναι βαρυχειμωνιά.


Διότι η επανένωση της Γερμανίας μπορεί να έγινε (τουλάχιστον τυπικά), αλλά η Ευρώπη παραμένει διαιρεμένη. Οικονομικά, πολιτικά και ουσιαστικά. Και κάπως έτσι, η ιστορία πορεύεται στο επόμενο κεφάλαιο. Για να χτίσει τα νέα τείχη. Για να βρει τις νέες ισορροπίες. Για να αποφασίσει εδώ στο Βερολίνο, την τύχη τη δικιά σου και τη δικιά μου. Και να διαμορφώσει τα όρια εντός των οποίων θα μας επιτραπεί να ζήσουμε τις ζωές μας. Με πλαφόν την ελάχιστη αξιοπρέπειά μας. Τουλάχιστον, μπορούμε να πνίξουμε τα βάσανά μας στην κόκα κόλα.

13 σχόλια :

  1. Μα πόση κόκα κόλα να πιούμε βρε πτηνό; Δεν καταπίνεται το χάλι μας ούτε με αυτήν... Καλημέρα παρόλα αυτά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Κλαπ,κλαπ,κλαπ,κλαπ (χειροκρότημα) :)

    Καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. εγώ όταν το σκέφτομαι το βλέπω λίγο ουτοπικά.Δεν ήταν ευκολο να πέσει και μας δείχνει τη δύναμη που έχουμε οι άνθρωποι όταν προσπαθούμε κάτι συλλογικά.Όταν καταφέρνουμε κάτι δυνατό όμως ,οι άνθρωποι επαναπαυόμαστε ,ξαπλώνουμε στις πολυθρόνες μας και δε σκεφτόμαστε το μετά!
    Άσε που μας ψεκάζουν...τι μπορούμε να κάνουμε;

    Καλημέρα Πίγκου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Τι μας λες και εσύ τώρα άσε μας να πιούμε την κοκα κόλα μας ήσυχοι!
    Ωχου!
    Να ρωτήσω κάτι, εμείς που δεν πίνουμε κοκα κόλα τι θα κάνουμε;;
    Φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Από τείχος σε τείχος μας πας! Η αυριανή ανάρτηση θα αφορά το Σινικό?
    Αν δεν αλλάξουν οι όροι του παιχνιδιού, τείχη θα υπάρχουν πάντα.
    Τι άλλο να πω. Κόκα κόλα! Πάει με όλα!!
    Πολλά, πολλά φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Και πότε - στην παγκόσμια ιστορία - νίκησαν οι λαοί, βρε Πίγκου μου ;;; Ποτέ !!! Όλα για τον έλεγχο, την εξουσία, την επιρροή και εν τέλει το καταραμένο το χρήμα γίνονται. Σε όποια έκφανση της ανθρώπινης ζωής - και ίσως και της φύσης, αν θέλεις - κι αν κοιτάξουμε ... ... ... money makes the world go round ! Απλά επιχρυσώνονται οι επαναστάσεις (οι οποίες έχουν όμως υποκινηθεί και υποστηρίζονται από αυτούς που θέλουν τον έλεγχο, την εξουσία, την επιρροή και εν τέλει το καταραμένο το χρήμα) ως "λαϊκές", πετάγονται και 2-3 "δημοκρατικές" πινελιές για το θεαθήναι ... κι από δω παν κι οι άλλοι. Και το ΨΩΜΙ-ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ γίνεται πανεύκολα ΨΩΜΙ, ΜΑΚΝΤΟΝΑΛΝΤ ΚΑΙ ΚΟΚΑ-ΚΟΛΑ.

    Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Πόσο όμορφα τα λες! Κρέμομαι απ΄το ράμφος σου... Αλλά να συγκρίνεις την ομορφιά σου, τη λάμψη σου και τη γοητεία σου με την Παπαρήγα αυτό ήταν ατόπημα!!
    Φιλιά :))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Καλαμιά στον κάμπο28 Ιαν 2014, 2:43:00 μ.μ.

    Εμείς, οι λαοί, φταίμε που δεν χτίσαμε σωστές γέφυρες, δρόμους και οικοδομήματα για να στηριζόμαστε και να συνεργαζόμαστε ή οι αποτυχημένοι και χωρίς οράματα και εμπνεύσεις μικρόνοες ηγέτες των τελευταίων δεκαετιών; Που έχουν αποδειχθεί λιγότερο από "ολίγοι" στις προκλήσεις.
    Και μην μου πεις ότι φταίμε εμείς που ως αποτυχημένοι που είμαστε εκλέγουμε αποτυχημένους (μήπως όμως καταντήσαμε αποτυχημένοι γιατί μας κυβερνούν μόνο αποτυχημένοι), γιατί δείξε μου, όχι μόνο εδώ αλλά σε όλον τον κόσμο, τις τελευταίες δεκαετίες, πού υπάρχει και ποιος είναι καλύτερος, εμπνευσμένος, διορατικός και επιτυχημένος ηγέτης.
    Κατά τα άλλα συμφωνώ απολύτως μαζί σου.

    Υ.Γ.Να δεις που κάποτε η Μέρκελ θα θεωρηθεί πολύ επιτυχημένη, όπως ακριβώς θεωρήθηκε και η Θάτσερ.

    (Μου άρεσε πολύ η δεύτερη τοιχογραφία που φέρνει λίγο σε εικόνες από το Κάμα Σούτρα καθώς και οι τελευταίες με τα ανθρωπάκια που έχουν μεγάλα δόντια και χείλη).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Παιχνίδια των ισχυρών ...κι εμείς όπως πάντα πιόνια!
    Α κι 192 άφησαν την τελευταία τους ανάσα προσπαθώντας! Δεν ξέρω ..εμένα αυτό μου μένει!
    Φιλάκια πτηνούλι !

    Σινικό έχεις πάει αλήθεια;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Καταπληκτικό κείμενο! Και καταπληκτική ματιά στην πραγματικότητα που βιώνουμε! Συγχαρητήρια!

    Σε ποιο σημείο βρισκόμαστε λοιπόν; Σε αυτό που χτίζουμε τα τείχη μάλλον... Και ωσότου να τα αποτελειώσουμε, να περάσουν τα χρόνια και να προσπαθούμε να αποδράσουμε, να λιγουρευτεί κάποιος ξανά τα τρανς λιπαρά, και να τα γκρεμίσουμε μετά πανυγηρικά, πόσα χρόνια θέλουμε ως τότε; Πόσο κόπο; Πόσες θυσίες;

    Την καλησπέρα μου πτηνό...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Διαιρετή Ζωή, Αδιαίρετο Τέλος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.