Παρασκευή, 16 Μαΐου 2014

Κι αν είσαι και θεούσα, να πας στο Νέμπι Μούσα


Περίεργο μέρος η έρημος. Σκιαχτικό. Μην είναι η απουσία πολυχρωμίας και η παράδοση στα κίτρινα και τις ώχρες; Μην είναι η απουσία ήχων και η κυριαρχία τ' ανέμου ως της μόνης υπόσχεσης για κίνηση; Δεν το είχα συνειδητοποιήσει μέχρις που βρέθηκα εκεί: η γοητεία της ερήμου είναι η μοναξιά της. 


Βρισκόμαστε στην έρημο της Ιουδαίας. Πέρα μακριά, πίσω από αυτούς τους άνυδρους λόφους βρίσκεται η πανάρχαια Ιεριχώ. Και ξοπίσω της, οι απλωσιές της Ιορδανίας. Εδώ και χιλιετίες, καραβάνια περνάνε από ετούτο το μέρος με κατεύθυνση τη Μεσοποταμία από τη μία και τα ηλιόλουστα παράλια της Μεσογείου από την άλλη. Τι εννοείς πως ξέχασες το παγούρι σου;   


Για καλή σου τύχη, φθάσαμε. Σε έναν προορισμό, εντελώς άγνωστο και δύσκολο. Που δεν υπάρχει στα πλάνα των τουριστών. Που δεν ενδιαφέρει τους περισσότερους. Στη μέση του πουθενά. Στο Νέμπι Μούσα.  


Θα με ρωτήξεις εύλογα τί είναι πάλι ετούτο, ω ρε πτηνό και γιατί μας τρέχεις μέσα στο λιοπύρι της ερήμου. Η απάντηση βρίσκεται κρυμμένη σε μία από τις αίθουσες αυτού του σχεδόν ξεχασμένου τζαμιού. Που είχε χτιστεί αρχικώς από τον Μαμελούκο Σουλτάνο Μπαϊμπάρς αλ-Μπουντουκνταρι (και να σκεφτείς ότι αυτό είναι το καλλιτεχνικό του!) υπό μορφή βωμού. Κι ύστερα από τους Οθωμανούς που του ρίξανε επεκτάσεις και το κάμανε ολάκερο συγκρότημα.   


Όξω από την κεντρική πύλη, κάτου από μία ταλαιπωρημένη τέντα, ένας βεδουίνος πουλάει καλάθια και άλλες λόκαλ χειροτεχνίες. Παραδίπλα, θα βρεις το χώρο στάθμευσης για τις καμήλες. Έλα να ξεπεζέψουμε, γιατί θα μου πάθεις και καμία αφυδάτωση.  


Μην περιμένεις τίποτις επισημότητες και πολυκοσμίες -είπαμε η περιοχή είναι αχαρτογράφητη για τον τουρίστα, οι δυο μας θάμαστε.


Με το που μπαίνεις δεξιά, υπάρχουν οι γνωστές βρύσες που συναντάς σε κάθε τζαμί. Για να πλύνεις τα πόδια σου ντε. Που θεωρούνται για το Ισλάμ, το πιο ακάθαρτο μέρος του σώματος. Βγάζεις παπούτσια / κάλτσες, φέρνω το σαπούνι.


Να και η κεντρική αυλή. Τα δύο πηγάδια, σε υποψιάζουν ότι το μέρος αυτό έγινε σημαντικό λόγω της ύπαρξης νερού. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μία όαση, ντε. Μία ευχάριστη στάση για να ξεδιψάσουν τα καραβάνια. Τουλάχιστον, έτσι ξεκίνησε.



Διότι κατά τη διάρκεια των αιώνων, το Νέμπι Μούσα απέκτησε μία νέα, πιο μυσταγωγική σημασία. Βλέπεις, ακριβώς απέναντί του, βρίσκεται το Όρος Νεβώ. Όπου σύμφωνα με τη Βίβλο, πέθανε ο Μωυσής. Από εκεί ο Θεός, του έδειξε τη Γη της Επαγγελίας, δηλαδή όλη τη χώρα της Χαναάν, την οποία υποσχέθηκε να δώσει στους απογόνους του (και χωρίς να υπολογίσει τους Παλαιστίνιους). Ικανοποιημένος ο Μωυσής έκλεισε τα μάτια του και ο Θεός τον έθαψε σε μία κοιλάδα της Μωάβ, όπου οι Ισραηλίτες τον έκλαψαν για τριάντα μέρες.



Γιες, το έπιασες το υπονοούμενο: βρισκόμαστε στον τάφο του Μωυσή. Ή τουλάχιστον σε αυτό που οι μουσουλμάνοι θεωρούν ως μέρος που ετάφη ο Μωυσής. Ναι, είναι κομπλικέ! Θα σου το ξεμπερδέψω.


Το Νέμπι Μούσα βρισκόταν πάνω στη διαδρομή που έκαμαν οι μουσουλμάνοι προσκυνητές στην Παλαιστίνη. Αλλά όπου υπάρχει θρησκευτικός τουρισμός, κυκλοφορεί και παραδάκι. Έτσι, πριν εξακόσια περίπου χρόνια, άρχισε το μέρος να αποκτά χάνια για τους επισκέπτες και γύρω από το βωμό που είχαν στήσει οι Μαμελούκοι, σιάχτηκαν και κάναδυο μαγαζάκια -διότι αν δεν σου προσφέρει ο Θεός σου το πολυπόθητο θέραπι, υπάρχει πάντα και το σόπινγκ θέραπι. 


Αργότερα, ήρθαν οι Οθωμανοί και αναγνωρίζοντας το ποτεντσιάλιτι, έχτισαν αυτό που βλέπεις σήμερα, χωρίς καμία απολύτως απόδειξη περί τάφου του Μωυσή. Και επιπροσθέτως, προμοτάρισαν ένα ετήσιο προσκύνημα που -καθόλου τυχαία- συνέπιπτε με το Ορθόδοξο Πάσχα. Διότι σου λέει, αφού είναι οι χριστιανοί σε φεστίβιτι μουντ, δεν οργανώνουμε κι εμείς το κατιτίς μας, να συντονιστούμε βρε παιδιά; Αυτό το λέμε "Εφευρημένη Παράδοση" και επειδής λατρεύω τα ρέφερενσες στη βιβλιογραφία, σε παραπέμπω στο κλάσικ ανάγνωσμα "The Invention of Tradition" των Hobsbawm και Ranger, όπου αναφέρονται πολλές παρόμοιες περιπτώσεις. Που από το τίποτα, σου έστισαν εξτραβαγκάντσα.


Ανεξαρτήτως της αυθεντικότητας ή της εγκυρότητας των παραδόσεων, το μέρος αυτό καταφέρνει νάναι γοητευτικό. Με τις αψίδες του και τις αυλές του. Με τα φροντισμένα παρτέρια, τους διαδρόμους και τα μυστικά περάσματα.


Είναι και αυτή η ησυχία της ερήμου. Που τρυπώνει από παντού, αγκαλιάζει και συνθλίβει τους ήχους των βημάτων σου. Ακόμα κι αν η ιστορική αλήθεια χάνεται μέσα στους μύθους και τις δοξασίες, υπάρχει η δικιά σου αλήθεια που μπορεί να νοηματοδοτήσει τα πάντα. Η αλήθεια της στιγμής και της εμπειρίας. Η αλήθεια της αναζήτησης.


Αυτό είναι το κενοτάφιο του εντελώς ισραηλινού Μωυσή. Που έχουν λατρέψει για αιώνες, δεκάδες γενιές εντελώς μουσουλμάνων προσκυνητών. Καλυμμένο με πράσινο ύφασμα. Το χρώμα του Ισλάμ. Το χρώμα που λείπει από την έρημο. Στάθηκα για λίγο σιωπηλός και προσπάθησα να αφουγκραστώ τις αφηγήσεις του χώρου.   


Κι ύστερα βγήκα και πάλι από την κεντρική είσοδο και περπάτησα δίπλα στην εξωτερική περίβολο.


Κι αντίκρισα πάλι την έρημο. Ολούθε στους λόφους, αραδιασμένοι τάφοι μουσουλμάνων. Που θέλησαν να σκεπαστούν με το ίδιο χώμα που αγκάλιασε το Μωυσή. Διεκδικώντας μία δόση από την αιωνιότητά του. Τι κι αν δεν θάφτηκε εδώ εκείνος; Τι κι αν δεν υπάρχουν καν αποδείξεις για την ιστορικότητα του προσώπου του; Έχει αλήθεια καμία σημασία; Όχι, δεν έχει εντέλει καμία σημασία. 


Περίεργο μέρος η έρημος. Σκιαχτικό. Δεν είναι μήτε η απουσία πολυχρωμίας, μήτε η απουσία ήχων. Είναι η υπαρξιακή της αγωνία που την κάμει τρομαχτική. Είναι η αίσθηση του κενού που πασχίζεις να γιομίσεις με κάτι. Έστω κι αν αυτό το κάτι παραμένει φαντασιακό. Σαν μία ψευδαίσθηση. Σαν έναν αντικατοπτρισμό.

25 σχόλια :

  1. Καλά, πώς βρέθηκες εκεί; Τι πήγες να κάνεις; Τουλάχιστον σε πληρώσανε, γιατί εμένα και να με πληρώνανε εκεί δε θα πήγαινα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χριστίνα, η γνωστή και αδάμαστος περιέργειά μου με οδήγησε στα τρίσβαθα της ερήμου! Και στ'ομολογώ πως ήταν μία σημαντική εμπειρία. Το Νέμπι Μούσα είναι ένα άδειο μέρος (κυριολεκτικά και μεταφορικά) που σε κάμει να αναστοχαστείς επί των υπαρξιακών σου!

      Διαγραφή
    2. Αν είναι έτσι πάω πάσο τότε. Πολλές φορές η απουσία της ανθρώπινης παρουσίας είναι πολύ θεραπευτική. Εμένα μου αρκεί να ξαπλώσω κάτω από ένα πλατάνι και να ακούσω το κελάρυσμα του νερού και το κελάηδημα των πουλιών, αλλά αυτές είναι απλές κοριτσίστικες ανάγκες, καθότι σπανίως θα συναντήσεις γυναίκα να θέλει να πάει στην άκρη του κόσμου, σε άγονα μέρη για να βρει τον εαυτό της. Ίσως η συναισθηματική νοημοσύνη που θεωρητικά έχουμε να μας βοηθά να επιβιώνουμε μέσα στην πολυπλοκότητα του κόσμου και των ανθρωπίνων σχέσεων. Κοινώς είμαστε πολύ γουρουνόπετσες κι ας παριστάνουμε τις απροστάτευτες...

      Διαγραφή
  2. Για άλλη μια φορά εξαιρετικός, μια φορά βρέθηκα για λίγο σε έρημο, εκείνη στη Μέμφιδα και μαγεύτηκα πραγματικά, σήμερα μαγεύτηκα από την υπέροχη περιγραφή σου, μαγεύτηκα και αναρωτήθηκα αν πραγματικά χρειαζόμαστε αυτά τα συμβολικά σημεία λατρείας για να είμαστε ήρεμοι ότι κάτι ανώτερο υπάρχει.

    Νομίζω πως ναι, αν όχι για μένα για το 99% της ανθρωπότητας, και ξέρεις, υποψιάζομαι ότι όπως αυτό, έτσι και όλα τα σημεία που έχουν επιλεγεί δεν έχουν επιλεγεί τυχαία. Κρύβουν ένα μυστήριο, μια μαγεία, κάτι... Δελφοί, Δήλος, Ιερουσαλήμ και χιλιάδες άλλα μέρη υπέροχη, ναι πτηνό, τίποτα δεν είναι τυχαίο και για να είμαι ειλικρινής, δεν είναι επίσης τυχαίο ότι μας έλειψες τόσο πολύ. Σε όλους μας. Να σαι καλά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φοβούμαι πως έχεις δίκιο -είναι συντριπτικά μεγάλος ο αριθμός των ανθρώπων που νιώθουν την ανάγκη να γιομίσουν το τίποτα με κάτι. Είναι -φαντάζομαι- εγγενές χαρακτηριστικό μας. Μπαίνουμε όμως βαθιά σε μία δύσκολη συζήτηση για τα υπαρξιακά μας και τη θρησκεία. Την άποψή μου την υπαινίχτηκα στην ανάρτηση, αλλά θα επανέλθω. Με βόλτες σε μέρη πιο αρχετυπικά και πιο πλούσια σε συμβολισμούς.

      Μία μεγάλη, λαμπερή καλημέρα!

      Διαγραφή
  3. υπέροχο το ταξίδι που μας πήγες πάλι.
    ωραιότατη η ξενάγησή σου και βαθείς οι στοχασμοί σου.
    εκεί πάντως δε θα πήγαινα, γιαυτό και σε ευχαριστώ διπλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαίρομαι πολύ που σου άρεσε η βόλτα! Είναι πράγματι αναπάντεχο το μέρος και αποτέλεσε καλή αφορμή για στοχασμό. Αφού δεν θα πήγαινες, σε περιπάτησα εγώ προς τα εκεί, για να έχεις εικόνα.

      Μία μεγάλη, γελαστερή καλημέρα! Και τα φιλιά μου!

      Διαγραφή
  4. Ανάρτηση σαν ανατολίτικο παραμύθι!!! Ζηλεύω πιο πολύ αυτό παρά τα άλλα δυτικά-πολιτισμένα ταξίδια σου...
    Καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι όντως πιο ενδιαφέρουσες οι βόλτες σε τέτοια μέρη, απ΄'ο,τι οι επισκέψεις στις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις. Ίσως γιατί μέρη σαν το Νέμπι Μούσα, μας συζητούν πιο στοχαστικά πράγματα και φέρουν αναφορές σε κοινωνικά και πολιτιστικά αρχέτυπα που'χουν να κάμουν με την ταυτότητά μας.

      Σε γλυκοφιλώ και σε καλημερίζω!

      Διαγραφή
  5. Περιεργα είναι εκεί... Σε πιάνει ένα "μα που πήγαν όλοι..."

    Δεν ήξερα ότι ο Μωυσης θεωρείτει προφήτης/ αγιος(?) από το Ισλαμ.. Θεωρούσα ότι ήταν μόνο στη δική μας θρησκεία...

    Εχω πολλά κενά! Μάλλον για το μάθημα των θρησκευτικών θα ξαναρθω τον Σεπτέμβρη...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Βεβαίως και θεωρείται προφήτης για το Ισλάμ. Όπως και πολλοί άλλοι της Παλαιάς Διαθήκης (π.χ. ο Αβραάμ είναι πολύ σημαντικός και για τους μουσουλμάνους).

      Πτηνό θα σου κάμει εντατικά μαθήματα θρησκευτικών και θα αριστεύσεις στις εξετάσεις, δεν σε φοβάμαι! :)

      Πολλά, πολλά φιλιά και καλημέρες!

      Διαγραφή
  6. Φαντάζομαι η ησυχία της ερήμου είναι εκκωφαντική και οξύνει όλες σου τις αισθήσεις. Πρέπει να ήταν υπέροχο το συναίσθημα να βρίσκεσαι εκεί! Ολομόναχη δεν θα πήγαινα με τίποτα και χαίρομαι που μου έδωσες τη δυνατότητα να πάρω μία γεύση μέσα από τις φωτογραφίες σου και τις περιγραφές σου.
    Καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η αλήθεια είναι ότι η ησυχία της ερήμου, το γεγονός πως δεν υπήρχαν άλλοι επισκέπτες και το κάπως σκοτεινό (βασικά ταλαιπωρημένο) βλέμμα των βεδουίνων, δεν σε προδιαθέτουν για σόλο επίσκεψη στο Νέμπι Μούσα. Εντούτοις, εγώ το τόλμησα (στο σημείο αυτό με-λες και ριψοκίνδυνο) και ομολογώ πως δεν το μετάνιωσα. Χαίρομαι πάρα πολύ που σου άρεσε αυτή η ανάρτηση!

      Τις καλημέρες μου και τα φιλιά μου!

      Διαγραφή
  7. το έχω ξαναπεί ,τρελαίνομαι για τέτοια μέρη ! Ειδικά τώρα που με τραβολογούν διάφοροι συγγενείς για δικές τους δουλειές ,μου φαντάζει Παράδεισος!Τη ζέστη μόνο δεν αντέχω.....
    καλό Σαββατοκύριακο Πίγκου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ήμουν βέβαιος ότι θα σου άρεσε αυτό το μέρος, Νάσια! Βέβαια θα έπρεπε να σε κουκουλώσουμε με μαντίλα για να έρθεις, καθώς βρίσκεται στη Δυτική Όχθη και δεν θα το ρίσκαρα να σε κυκλοφορήσω με το μονδέρνο μαλλί σου!

      Ζούπερ φιλιά και πολλές, πολλές καλημέρες! (ή μήπως καλησπέρες;)

      Διαγραφή
  8. Ε άμα σου λεω εγώ ότι δεν γίνεται χωρίς πτηνό να ζήσουμε!
    Πες μου σε παρακαλώ ποιος άλλος θα πήγαινε σε ένα τέτοιο μέρος και θα μας το μάθαινε και εμάς;;;
    Απαντάω.
    Κανείς!!!
    Που το βρήκες παιδί μου;;;
    Είναι τέλειο!
    Μπορεί να σου προκαλεί δέος τόση ησυχία που έχει η έρημος αλλά είναι και τόσο μαγική!
    Μοναδική εμπειρία, θα ήθελα πολύ να την ζήσω.
    Σε ευχαριστούμε πτηνό, πολλά φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαχαχα, πτηνούλι είναι μανούλα στο να ανακαλύπτει τέτοια μέρη, να τα περιπατεί και να τα αναστοχάζεται. Χαίρομαι πολύ που σου άρεσε αυτή η ανάρτηση. Διότι ήταν λιγουλάκι πιο δύσκολη και στοχαστική. Και φοβόμουν πως δεν θα ενδιαφέρει πολλούς.

      Και ναι, η έρημος είναι πράγματι μαγική.

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου, καλή μου Έλενα!

      Διαγραφή
  9. Τα δύο πηγάδια έχουν νερό ; Αν έχουν, γιατί δεν τα κάνανε ένα κονβέρσιον, ένα μέρτζερ κι ένα εξτένσιον αντάμα (κι άμα λάχει ας τα ονόμαζαν και Τρία Πέντε Πηγάδια που είναι και τρέντυ - απ' όσο ξέρω δεν έχουμε κάνει αίτηση για ΠΟΠ) να τα σιάξουν σε μια ωραία πισίνα να πηγαίνει ο κουρασμένος κι ερημοσκονισμένος ταξιδιώτης να ρίχνει την βουτιά του ;;; Λεφτά με την σέσουλα θα κερδίζανε !!!

    Αναρωτιέμαι ... ... ... αν η θρησκεία είναι τελικά μια από τις εξυπνότερες ή τις βλακωδέστερες ανακαλύψεις του ανθρώπου ... ... ... (είπε χαϊδεύοντας σκεφτικά το πηγούνι της)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τα δύο πηγάδια έχουνε νερό, αλλά επειδής είμαστε και στον εικοστό πρώτο αιώνα, το κόμπλεξ διαθέτει και έναν ψύκτη διότι ποτέ δεν ξεύρεις τί γίνεται! Η ιδέα σου για τουρίστικ αξιοποίηση είναι πάρα πολύ καλή, θα την προωθήσω στον λόκαλ μουφτή με τη διεύθυνσή σου και βρείτε-τα.

      Όσο για το τελευταίο σου ερώτημα, την απάντησή μου την υποψιάζεσαι.

      Πολλά, πολλά φιλιά, μάι ντίαρ Αγγελική!

      Διαγραφή
  10. ....καλά, ούτε λόγος να πήγαινα εκδρομή στο Νέμπι Μούσα.
    Με σένα για παρέα όμως απόλαυσα την εκκωφαντική σιωπή που σ΄ αναγκάζει να κάνεις εσωτερικές βουτιές... Η τελευταία φωτογραφία σου είναι εξωπραγματικά όμορφη!!
    Να΄ σαι καλά, να ταξιδεύεις ...
    Καλό Σαββατοκύριακο!
    **Αννιώ**

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ακριβώς επειδής δεν θα πήγαινες, σε πήρα μαζί μου να το βολτάρουμε παρέα!
      Όσο για την τελευταία φωτογραφία, μου άρεσε κι εμένα πολύ. Αυτές οι ώχρες της ερήμου, στο κοντράστ τους με το γαλάζιο ουρανό, είναι ως και πολύ γοητευτικές.

      Τα φιλιά μου και τις ζούπερ καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  11. Καλαμιά στον Κάμπο16 Μαΐ 2014, 4:23:00 μ.μ.

    Το βρίσκω τρομαχτικό από κάθε άποψη.Γιατί η αυθεντική απέραντη έρημος σου προκαλεί δέος και σεβασμό ενώ αυτό που βλέπω είναι μάλλον απωθητικό και δίνει την αίσθηση της προχειρότητας και της αρπαχτής.

    Κι αν είναι όαση, πώς και δεν έχει δέντρα και πρασινάδες γύρω-γύρω;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι πράγματι και τρομαχτικό το μέρος. Αυτή η ερημιά του σε σκιάζει. Είναι από τις φορές εκείνες που σκέφτομαι ότι αν πάθω κάτι (τύπου με απαγάγει ο βεδουίνος ή πέσει η γκαμήλα πάνω μου), δεν θα με βρει ο κανένας ποτές. Αλλά ακόμα και με αυτό το ρίσκο, αξίζει νομίζω τον κόπο να δει κανείς τέτοια μέρη. Ακόμα κι αν όντως είναι κάπως προχειροφτιαγμένα και καθόλου ιμπρέσιβ αρχιτεκτονικά (τι να σου κάμουν και οι Μαμελούκοι, ως εκεί έφθανε η αισθητική τους!).

      Και ναι, είναι όαση (μικρή), αλλά δεν διαθέτει πολλές πρασινάδες. Μόνο μερικούς φοίνικες κοντά στα πηγάδια, οι οποίοι έχουν περικλειστεί στην αυλή του κόμπλεξ.

      Ζούπερ καλημέρες, Καλαμιά μου!

      Διαγραφή
  12. Πάντα σ' έναν προορισμό αναζητώ μέρη που δεν πατούν το πόδι τους οι πολλοί, που δεν τα έχει ακούσει το αυτί τους ή που δεν τα έπιασε το βλέμμα τους. Το ξέρω ότι κι εσύ αυτούς τους προορισμούς αναζητάς, τα ψιλά γράμματα στο χάρτη...., αλλά αυτή η περιήγησή σου πραγματικά με ξεπέρασε! Με συνεπαίρνει ο λόγος σου, είναι τόσο λυρικός, Πιγκουίνε....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαίρομαι που σε εξέπληξα (ελπίζω ευχάριστα)! Είναι όντως αναπάντεχος προορισμός το Νέμπι Μούσα! Είναι από εκείνες τις περιπτώσεις αναρτήσεων, που γράφω κάτι και φοβούμαι ότι θα ενδιαφέρει / αφορά απειροελάχιστους. Αλλά ακόμα κι έτσι, φχαριστημένος είμαι.

      Ευχαριστώ θερμά για τα καλά σου λόγια! Πολλές, λαμπερές καλημέρες, καλή μου Αφροδίτη!

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.