Πέμπτη, 7 Αυγούστου 2014

Επιστροφή στο Λύκειο


Υπό κανονικάς συνθήκας, αν μου πεις να επιστρέψω στο Λύκειο, θα αρνηθώ ευγενικά και θα σου πω ότι προτιμώ να βουτήξω σε μία λίμνη γιομάτη κορκοδείλους, να παρακολουθήσω ολονύχτιο πανηγύρι με νταούλια και γκεστ τη Γωγώ Τσαμπά ή να διαβάσω τα άπαντα της Χρυσηίδας Δημουλίδου. Και αν έχω επιλογή, από τα τρία, ψηφίζω κορκοδείλους.


Κι όμως, μεγάλη μπουκιά φάε, μεγάλο λόγο μην πεις. Διότι ουχί μόνο επέστρεψα στο Λύκειο, αλλά χαίρομαι αφάνταστα που το έκαμα. Όχι, δεν έμεινα επανεξεταστέος στ'Αρχαία, μήτε εζήλεψα τη Λίζα Πετροβασίλη στο Χτυποκάρδια στα Θρανία ("Ναυσικαααά..."). Απλώς βρέθηκα σε ετούτο εδώ το μαγικό μέρος. Στο Λύκειο του Αριστοτέλη. 


Δεν ξεύρω αν τόχεις πολυκαταλάβει, αλλά ανάμεσα στο Βυζαντινό Μουσείο, στη Λέσχη Αξιωματικών, στο Ωδείο Αθηνών και στις πολυκατοικίες της οδού Ρηγίλλης, έχει αναδειχθεί ένας καινούργιος αρχαιολογικός χώρος. Ένας χώρος που εκ πρώτης μπορεί να μην σου φανεί ιδιαίτερα σημαντικός ή άξιος λόγου, αλλά που αν του δώκεις μία ευκαιρία, είμαι βέβαιος ότι θα αναθεωρήσεις τις απόψεις σου.



Διότι περπατώντας ανάμεσα στα απομεινάρια των κτηρίων, γύρω από την παλαίστρα που γυμνάζονταν οι αρχαίοι Αθηναίοι, δίπλα στα δωμάτια που ορίζονται από τα τειχία και που διέθεταν υπόκαυστες δεξαμενές με φρεάτια που κατέληγαν στο γειτονικό Ηριδανό, στα σίγουρα θα αρχίσεις να αντιλαμβάνεσαι πως δεν είναι τυχαίο αυτό εδώ το μέρος.  


Όπως δεν ήταν τυχαίος εκείνος. Ο πανμέγιστος, πολυεπιστήμων άνθρωπος. Που η διδασκαλία του όρισε τη φιλοσοφική και επιστημονική σκέψη. Που ασχολήθηκε με τη βιολογία, τη φυσική, την ψυχολογία, την ηθική, την πολιτική, τα χρώματα, τα ακούσματα, τα πάντα. Που η λογική σου υπάρχει γιατί εκείνος σε έμαθε να σκέφτεσαι λογικά. Που η ηθική σου υφίσταται γιατί εκείνος την όρισε αξιακά. Ναι, εδώ. Ανάμεσα στο Λυκαβηττό και τον Ιλισσό. Λίγο έξω από τα τείχη της αρχαίας Αθήνας, λίγα μέτρα από την πύλη του Διοχάρη.



Σύντομο ιστορικό φλασμπάκ. Το 335 π.Χ. και μετά από έξι χρόνια παραμονής στη μακεδονική αυλή (που πήραμε τον Αλέξανδρο πιτσιρικά και τον εκάμαμε Μέγα!), ο Αριστοτέλης φθάνει στην Αθήνα. Και με τα χρήματα που του έδωκε ο Αλέξανδρος, χτίζει μεγαλοπρεπή οικήματα, στοές που ονομάζονταν "περίπατοι", βιβλιοθήκες με χάρτες και όργανα χρήσιμα για τη διδασκαλία των φυσικών μαθημάτων. Τα πρωινά, το πρόγραμμα προέβλεπε μαθήματα για τους πιο προχωρημένους μαθητές (που μπορείς να τους πεις και πιο περπατημένους), ενώ το απόγευμα είχαμε τμήματα αρχαρίων.



Εδώ. Σε αυτά τα χώματα και ανάμεσα σε αυτές τις πέτρες, ο Αριστοτέλης μέσα σε μόλις δεκατρία χρόνια, πήρε από το χέρι ουχί τους μαθητές του, αλλά την ανθρωπότητα. Και την οδήγησε παραπέρα. Σε μία υπέροχη περιπέτεια στη γνώση.



 Κι άφησε σε εμένα και σε σένα, την τεράστια παρακαταθήκη. Και το δικαίωμα να ομιλούμε για ένα σπουδαίο κατόρθωμα: το κατόρθωμα της ελληνικής σκέψης.


Η ανασκαφή είναι σχετικά πρόσφατη. Μόλις το 1996, όταν είχαν αρχίσει να γίνονται οι εργασίες για την ανέγερση του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης Γουλανδρή. Το οποίο δεν έμελε ποτέ να χτιστεί εδώ, καθώς τα σκαπτικά μηχανήματα έπεσαν τότες πάνω στο Λύκειο. Σε μία από τις σπουδαιότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις. Έκτοτε έγιναν ήπιες παρεμβάσεις, τοποθετήθηκαν προστατευτικά στέγαστρα, ενημερωτικές πινακίδες και χαράκτηκαν διαδρομές. Περιπατητικές διαδρομές. Το μέρος μετατράπηκε σε αρχαιολογικό πάρκο και παραδώθηκε στο κοινό.


Ένα ιδανικό μέρος για να στοχαστείς και να απολαύσεις. Την ενδημική βλάστηση. Το θυμάρι, το δεντρολίβανο και τη λεβάντα. Τις ελιές και τις ροδιές. Τις κίτρινες καζάνιες. Που επέτρεψέ μου να δώκω τα πιο θερμά συγχαρητήρια σε εκείνους που σχεδίασαν και υλοποίησαν τα πέριξ του αρχαιολογικού χώρου.



Περιπατώ μεθυσμένος από τις μυρουδιές. Στο κέντρο της σύγχρονης Αθήνας, αλλά και εντελώς μακριά από αυτό. Κλείνω τα μάτια και νομίζω ότι ακούω.



Τους αθλητές να προπονούνται με δερμάτινους σάκους γεμισμένους με άμμο. Τους παλαιστές να κυλιούνται στο κονιστήριον. Τους μαθητές να χαράσουν σχήματα και φόρμες σε ετούτο το χώμα. Κι ανάμεσά τους, τον δάσκαλο. Να πλέκει τις πληροφορίες και να τις ποιεί γνώση. Να θέτει τα προβλήματα και να αναζητεί τις λύσεις.


Σήμερα, δεν θα συναντήσεις κόσμο στο χώρο του Λυκείου. Ίσως γιατί η είσοδος είναι λίγο "κρυμμένη" από την πλευρά της Ρηγίλλης. Ίσως γιατί δεν έχει ακόμα διαφημιστεί το μέρος όσο του έπρεπε και δεν έχει μπει στον τουριστικό χάρτη της Αθήνας. Ίσως γιατί το ανίδεο μάτι θα ιδεί εδώ μονάχα μερικές αραδιασμένες πέτρες και μία υποψία θεμελίων.


Όμως αγαπημένε αναγνώστα, ετούτες οι πέτρες δεν φέρουν μόνο τη σημασία τους ως οικοδομικά υλικά. Δεν αποτελούν απλά θεμέλια κτηρίων.



Αλλά θεμέλια της σκέψης και της ουσίας. Θεμέλια του νου και της επιστήμης. Θεμέλια δικά μου και δικά σου. Διότι σαν έρχεσαι εδώ, πράγματι επιστρέφεις σε ένα μέρος βαθιά σημαντικό. Στο Λύκειο. Στο σχολείο. Στον τόπο που συστηματοποίησε τη γνώση σου. 

15 σχόλια :

  1. ...........και να μας έβλεπε τωρα ο Αριστοτέλης , να διαπίστωνε πόσο σοφά ακολουθήσαμε όλα όσα μας κληροδότησε και πως εξελιχθήκαμε!!! Ειδικά για το σημερινό Λύκειο ,έμφραγμα από τη χαρά του θα πάθαινε ,όταν θα διαπίστωνε με πόση χαρά παρακολουθούν τα παιδιά ό,τι σχετικό διδάσκεται γι αυτόν ,τον τρόπο που διδάσκεται και με πόσες άλλες ουσιαστικές γνώσεις γεμίζουν τα κεφαλάκια τους......
    Μες την σκέψη και την ουσία τα έχουμε τα παιδάκια μας!
    Καλημέραααααααααα Πίγκου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αχ, καθόλου χαρούμενος δεν θα ήταν ο Αριστοτέλης με το κατάντημα. Ουχί μόνο του Λυκείου. Αλλά και της σκέψης. Και της γενικότερης κατάστασης.
      Η μελέτη των κλασικών πάντως, δυόμιση χιλιάδες χρόνια μετά, παραμένει το ίδιο ωφέλιμη και σημαντική. Και η επικοινωνία μας μαζί τους (μέσα από τη γλώσσα, τα κείμενα, τις ιδέες ή ακόμα και από τις διαδρομές στους χώρους που εκείνοι περιπάτησαν) η πιο σημαντική ιστορική μας κληρονομιά.

      Την καλημέρα μου, Νάσια!

      Διαγραφή
  2. Καλά που πετάς και ανακαλύπτεις, όσα θεωρούν ασήμαντα οι "πληροφοριοδότες" της ενημέρωσης!
    Με την άποψη της Nasia συμφωνώ και επικροτώ!
    Καλημέρα πτηνό μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α για κάτι τέτοια, έχω μύτη εγώ! (συγνώμη... ράμφος ήθελα να πω)
      Πέραν της πλάκας πάντως, παρακολουθούσα εδώ και καιρό τη διαμόρφωση του χώρου και τις σχετικές δημοσιεύσεις και αδημονούσα να περιπατήσω εντός του!
      Τώρα που γνωρίστηκα με το Λύκειο και τ'αγάπησα, θα με βρίσκεις συχνά εκεί να βολτάρω ή να ρεμβάζω με το βιβλιαράκι μου σε κάποιο από τα παγκάκια!
      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου, Γιαγιά Αντιγόνη!

      Διαγραφή
  3. Απλά υπέροχη βόλτα! Με κάτι τέτοια αισθάνομαι περήφανη που είμαι Ελληνίδα!
    Και δυστυχώς θα συμφωνήσω κι εγώ με τη Nasia.
    Είναι πραγματικά κρίμα που έχουμε ξεχάσει ποιοί ήταν οι προγονοί μας και τι πρόσφεραν σ' ολόκληρο τον κόσμο..
    Φιλιά πολλά και καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σοφία μου, ευτυχώς που υπάρχουν αυτά τα μέρη -οι αρχαιολογικοί τόποι και τα μουσεία- για να μας υπενθυμίζουν πόσο σημαντικός υπήρξε στο παρελθόν ο πολιτισμός που μας κληροδοτήθηκε.
      Βλέπεις μετά τη σημερινή κατάντια και σε πιάνει η απελπισία...

      Πολλά, πολλά φιλιά και καλημέρες!

      Διαγραφή
    2. Πιγκουινάκι μην απελπίζεσαι! Διάβαζα σ'ένα βιβλίο του Paulo Coelho ότι "όταν ένας καθορισμένος αρθμός ατόμων εξελίσσεται, καταλήγει να εξελιχθεί όλο το είδος". Αν ισχύει αυτό τότε υπάρχει ακόμα ελπίδα!

      Διαγραφή
    3. Μακάρι να βγει αληθινός εδώ, ο Πάολο, διότι στο άλλο που λέει ότι αν κάποιος θέλει πάρα πολύ κάτι, το σύμπαν συνομωτεί υπέρ του, τζίφος! :)

      Διαγραφή
    4. Χαχαχα! Γίνεσαι κακός τώρα! Καλή θέληση να υπάρχει κι όλα γίνινται!
      Είμαι σε φάση που βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο όπως κατάλαβες!
      Πολλά φιλιά!

      Διαγραφή
  4. Καλαμιά στον Κάμπο7 Αυγ 2014, 2:16:00 μ.μ.

    Επειδή εμείς εδώ στην Ελλάδα έχουμε φάει με το κουτάλι τα αρχαία γιατί όπου κι αν γυρίσεις αρχαία βλέπεις, αν και στην αρχή εντυπωσιάστηκα από το Λύκειο- ως χορτασμένη από αρχαία, όπως προείπα- μετά σκέφτηκα πρακτικά και λογικά, ότι δηλαδή αυτοί που μένουν γύρω- τριγύρω από εκεί που θα άνοιγαν τα παντζούρια τους και θα έβλεπαν ένα ακόμα τσιμεντένιο κτίριο (έστω και μουσείο) βρέθηκαν να απολαμβάνουν μια όμορφη, περιποιημένη, πράσινη και λουλουδιασμένη έκταση αλλά κυρίως να ατενίζουν το παρελθόν και την ιστορία.
    Και μάλιστα ποιο παρελθόν και ποια ιστορία!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλαμιά μου, ήδη αυτή η περιοχή (Ρηγίλλης) είναι από τις πιο ακριβές και ζούπερ γειτονιές της Αθήνας -μη σου πω και της Ελλάδας. Από τη μια βλέπεις τον Λυκαβηττό, από την άλλη την Ακρόπολη, ο Εθνικός Κήπος στα πόδια σου και σε φυλάνε και δεκαπέντε διμοιρίες αστυνομικών (διότι παραδίπλα είναι το Προεδρικό Μέγαρο). Έγινε κι αυτό το αρχαιολογικό πάρκο, θα προστεθούν και μερικά στρέμματα πρασίνου ακόμα με τη διαμόρφωση της πίσω αυλής του Βυζαντινού Μουσείου, ε θέλω να μου χαρίσουν ένα διαμερισματάκι (ρετιρέ περικαλώ, αλλά ας είναι και λίγα τετραγωνικά -είμαι εύκολος εγώ και πολύ βολικός) να πάω να μείνω εκεί να ρεμβάζω.

      Πολλά πολλά φιλιά και καλημέρες!

      Διαγραφή
  5. Τί υπέροχη βόλτα ήταν αυτή, Πιγκουίνε, τί υπέροχη βόλτα! Πόση μαγεία....! Πόσο τυχερή νιώθω που σε ανακάλυψα και σε διαβάζω. Ένα ευχαριστώ είναι αρκετό?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μα πάρα πολύ χαίρομαι!!! Που απολαμβάνεις τις βόλτες και σου αρέσουν οι αναρτήσεις!
      Πολλές φορές βαριέμαι να γράψω και γκρινιάζω πως μου παίρνει ώρα μια ανάρτηση. Αλλά ύστερα διαβάζω σχόλια σαν το δικό σου και παίρνω χαρά. Και συνεχίζω.

      Πολλά, πολλά φιλιά, Αφροδίτη μου!

      Διαγραφή
  6. Ουτε ακουστα δεν τον ειχα τον συγκεκριμενο χωρο. Αν αντιληφθει κανεις το μεγαλειο του Αριστοτελη, δεν μπορει παρα να νιωσει δεος, βαδιζοντας πανω στα ιδια χωματα. Μπραβο Πιγκουινε μου. Εισαι θυσαυρος :)

    Ενα ομορφο Σαββατοκυριακο να εχεις!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι πραγματικά σημαντικός αυτός ο χώρος, Dee Dee. Ως υπενθύμιση αυτού του σημαντικού επιτεύγματος που επέτυχε η ελληνική σκέψη. Που πάντοτε θα με εντυπωσιάζει και θα με κάμει να στέκομαι έκπληκτος και θαμπωμένος. Από την υπέρβαση που έγινε στη γνώση, την επιστήμη, τον κόσμο των ιδεών.

      Γι'αυτό και προτείνω μία επίσκεψη στο Λύκειο. Γιατί προσφέρει στον καθέναν μας μία ευκαιρία να συνειδητοποιήσουμε αυτό το επίτευγμα.

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου! :)

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.