Δευτέρα, 22 Σεπτεμβρίου 2014

Με βάρκα την ελπίδα


Εμένα τα ινσταλέισονς δεν μου πολυγιομίζουν το μάτι. Αλλά προημερών πέρασα -για άσχετο λόγο και ουχί επί τούτου- το κατώφλι του Χριστιανικού και Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών. Και βρέθηκα αντάμα με μία βάρκα. Όχι τη βάρκα λεν Μαρίτσα, τη σκούνα Βαγγελί. Ούτε την άλλην, τη βάρκα στο γιαλό, βάρκα στο γιαλό, γλάστρα με ζουμπούλι και βασιλικό.


Αλλά μία βάρκα πλουμιστή. Και απαστράπτουσσα. Που όταν την εβλέπεις από μακριά, την ελές και ντίσκο, με τόσα στρας πούχει απάνου της. Τύπου Τραβόλτα και Πυρετός το Σαββατόβραδο.


Μα που σαν την πλησιάζεις, έρχεται το "Staying Alive" και αποκτά άλλο νόημα. Διότι συνειδητοποιείς ότι η βάρκα είναι ολάκερη ντυμένη με μικρά μεταλλικά τάματα. Που αναγράφουν ονόματα. Μεταναστών. Που ξεκίνησαν από την απόγνωση, πορεύθηκαν με την ελπίδα και απέθαναν με την αγωνία. Τ'ανθρώπου τ'άτυχου. Του κακοζωισμένου.


Καθώς εκοίταζα από κοντά τα ονόματα και τις πατρίδες που χάθηκαν στα πέλαγα, άρχισε να ταξιδεύει ο λογισμός μου. Σε όλα εκείνα τα δημοσιεύματα. Και τα ρεπορτάζ. Διακόσιοι δώδεκα περισυνελλέγησαν ανοιχτά της Κω. Τριάντα πέντε πνίγηκαν νοτίως της Κρήτης. Πεντακόσιοι επτά εξαφανίστηκαν μέσα στα κύμματα του Λιβυκού. Νούμερα μέσα στη θάλασσα. Και θα στ'ομολογήσω! Περνάνε ετούτες οι ειδήσεις πια μπροστά από τα μάτια μου, αδιάφορα. Είναι ίδιες, ενοχλητικές, στενάχωρες. Τους κάμω ιγκνόρ και πάω παρακάτω.   Και να που τώρα εδώ, σ'αυτό το αναπάντεχο συναπάντημα με την πλουμιστή βάρκα, κάθισα κι αναλογίστηκα. Το μέτρο τ'ανθρωπισμού μου.


Και πήγε η σκέψη μου πιο πέρα. Σκέψη είναι αυτή, δεν τιθασεύεται, μην μου ζητάς και εξηγήσεις. Έφερα στο μυαλό μου εκείνο τον πίνακα. Του Ζερικώ. Με το ναυάγιο της Μέδουσας ντε. Θα το ξεύρεις, δεν μπορεί! Το χίλια οχτακόσια δεκάξι (εμείς δεν ήμασταν κράτος ακόμα -όχι ότι είμαστε σήμερα, αλλά δεν είναι της παρούσης), ένας μικρός στολίσκος ξεκίνησε από τη Γαλλία με προορισμό το Πορτ Λουί της Σενεγάλης. Διότι βλέπεις, είχε υπογραφεί συμφωνία να περάσουν τα κλειδιά της αποικίας από την Αγγλία στη Γαλλία (γιατί η Αγγλία είχε βαρεθεί να πληρώνει κοινόχρηστα και ένφια) και έπρεπε να πάνε μερικές εκατοντάδες Γάλλοι να αναλάβουν το νέο πρόπερτι.


Έλα όμως που η φρεγάτα του στόλου, ονόματι "Μεντούσα" ανατέθηκε σε ατζαμή και άσχετο καπετάνιο, ο οποίος είχε μέσον τον αδελφό του βασιλιά! Και ο οποίος δεν ξεχώριζε την πρύμνη από την πλώρη, το κουπί από το πανί και τον μούτσο από τον (έλα, σταμάτα!) λοστρόμο. Δεν σου κάμει εντύπωση λοιπόν που πήγε και κόλλησε το πλεούμενο απάνου σε έναν ύφαλο. "Τον ναύαρχο Γελεβουρδέζο πούχε τρακάρει στον Ισθμό, τι τον έχετε;" "Υπερβολές του κιτρίνου τύπου!"


Εκείνη την εποχή, δεν υπήρχαν ρανταρς, ασύρματοι και άι-φοουνς, επομένως δεν υπήρχε και ελπίδα να ειδοποιήσεις κάποιον νάρθει να σε μαζέψει. Και επειδής οι βάρκες δεν έφταναν ούτε για ζήτω, ο κάπτεν Τζιμάνης απεφάσισε να σιάξουν εκ του προχείρου μία σχεδία, νανέβουν όλοι απάνου και να προσπαθήσουν να βγουν στη στεριά. Έλα που η σχεδία αποκόπηκε σύντομα από τις βάρκες και οι εκατόν πενήντα νοματέοι που βρίσκονταν σε αυτήν, ξανοίχτηκαν στα πελάγη. Κι εδώ αρχίζει το γκραν γκινιόλ. Χωρίς τρόφιμα και νερό και στριμωγμένοι ασφυκτικά απάνου στη σχεδία, οι ναυαγοί άρχισαν να τρώγωνται μεταξύ τους. Αρχικώς μεταφορικά (έγινε εξέγερση, έπεσαν μερικές ξανάστροφες, βούτηξαν και κάμποσοι στα νερά και γίναν μπουρμπουλήθρες) κι ύστερα κυριολεκτικά: ουί, κανιμπαλίζμ! Όταν εντέλει τους προσέγγισε ένα άλλο πλοίο του αρχικού στολίσκου, είχαν περάσει δεκατρεις ημέρες και είχαν μείνει δέκα από τους εκατόν τόσους. 


Η είδηση του ναυαγίου και του κανιβαλισμού σόκαρε το Παρίσι, πυροδότησε συζητήσεις περί ηθικής και απανθρωπιάς (ένα τέρας κρύβεις μέσα σου!) και βεβαίως, εξιτάρισε τον Ζερικώ, ο οποίος μετά από μία πολυετή έρευνα με συνεντεύξεις στους επιζώντες, σχολαστική καταγραφή των γεγονότων και πλήθος προσχεδίων, έσιαξε αυτόν τον μεγαλειώδη πίνακα που καταλαμβάνει έναν ολάκερο τοίχο στο Λούβρο.


Τώρα θα μου πεις, πού κολλάνε όλα αυτά με τη βάρκα της εικαστικού Καλλιόπης Λεμού; Και τελοσπάντων, πώς βρεθήκαμε από το Βυζαντινό Μουσείο στο Λούβρο και από τη Σενεγάλη στη Μεσόγειο; Ξεύρεις, σκεφτόμουν ότι αν ζούσε σήμερα ο Ζερικώ κι αν ήθελε να καταγράψει με τα πινέλα του μία αντίστοιχη φρικαλεότητα με τη σχεδία της Μέδουσας, είμαι βέβαιος ότι ετούτοι οι δύσμοιροι μετανάστες της Μεσογείου θάταν το θέμα του πίνακά του. Η απόγνωση στα πρόσωπά τους, η στέρηση και η κακουχία στις όψεις τους, η εγκαρτέρηση για μία κάποια σωτηρία στα βλέμματά τους. Γιατί αν το καλοσκεφτείς, όπως και τότες, έτσι και σήμερα, είναι η θάλασσα σκληρή και αδυσώπητη για εκείνους που για τον έναν ή τον άλλον λόγο, έχουν βρεθεί χωρίς σωσίβιο. 

17 σχόλια :

  1. χτες διάβαζα για το 17μηνών κοριτσάκι που επέζησε μετά απο 4 μέρες και 3 νύχτες στη θάλασσα και αφού της έδωσε το σωσίβιό της μια 19χρονη για να τη σώσει!
    Υπάρχει ελπίδα Πτηνό,αλλά μέσα απο τι φρίκη ;
    Καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η αλήθεια είναι ότι αυτό αποτέλεσε την αφορμή για ετούτη την ανάρτηση. Η σκέψη όλων αυτών των μεταναστών που ξαφνικά βρίσκονται μεσοπέλαγα να παλεύουν με τα κύματα, χωρίς κανένας να νοιάζεται πραγματικά για το αν θα ζήσουν ή θα πεθάνουν. Τρομαχτική αίσθηση.

      Την καλημέρα μου, Νάσια!

      Διαγραφή
  2. Oυδέν σχόλιο σήμερα πτηνό.
    Είναι πολύ λίγα τα λόγια μου.
    Την καλημέρα μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Την καλημέρα μου, Έλενα!
      Είναι και τα λόγια λίγα μπροστά στη φρίκη της σκληρής πραγματικότητας.

      Διαγραφή
  3. Πόσοι και πόσοι ξεκινάνε καθημερινά ταξίδια ελπίζοντας σε ένα καλύτερο αύριο και καταλήγουν να παλεύουν με τα κύματα χωρίς σωσίβιο κυριολεκτικά και μεταφορικά! Κι όμως παρά τους κινδύνους και την αβέβαιη συνήθως κατάληξη του ταξιδιού δε σταματούν. Ξεκινάνε το ταξίδι τους με οδηγό την ελπιδα και προχωράνε.
    Καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καμιά φορά σκέφτομαι πως όλοι αυτοί οι άνθρωποι θα μπορούσαν υπό άλλες συνθήκες να καλλιεργήσουν δεξιότητες, να γίνουν επιστήμονες, καλλιτέχνες, έμποροι. Αλλά η κακούργα τύχη τούς έχει καταδικάσει σε μία ζωή αγέλαστη, σχεδόν καταναγκαστική και σπαταλημένη.

      Αλλά η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, έτσι δεν λένε; Έτσι είναι.

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  4. Όπως ακριβώς τα λες...


    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. "... η θάλασσα σκληρή και αδυσώπητη για εκείνους που για τον έναν ή τον άλλον λόγο, έχουν βρεθεί χωρίς σωσίβιο." Αμ γιατί, η στεριά - για όσους καταφέρουν να πατήσουν το πόδι τους τελικά κάπου - τι είναι ;;; Αχ, Πτηνό μου !!! Αχ, Πτηνό μου !!! :-(

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αχ και βαχ, Αγγελική μου. Είναι ένας δύσκολος κι απάνθρωπος κόσμος αυτός που ζούμε. Και πρέπει να καταβάλουμε μεγάλη προσπάθεια για να εξανθρωπίσουμε τουλάχιστον αυτή, την καθημερινότητά μας. Όσο για το παραπέρα... ωκεανός η θλίψη και η δυστυχία των πολλών. Όσο μπορούμε, ας πετάμε σωσίβια, μπας και σώσουμε κανέναν....

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  6. Καλαμιά στον Κάμπο22 Σεπ 2014, 6:43:00 μ.μ.

    Στην αρχή, όταν είδα το καραβάκι είπα, τι χαζομάρα είναι αυτή που γυαλίζει. Αλλά μετά όταν διάβασα παρακάτω και κατάλαβα, ανατρίχιασα και συγκλονίστηκα, γιατί δεν ξέρω ούτε και μπορώ να φανταστώ τον εφιάλτη που ζουν αυτοί οι δυστυχισμένοι άνθρωποι που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, ταξιδεύοντας με σαπιοκάραβα υπό άθλιες συνθήκες για να φτάσουν κάπου, που τις περισσότερες φορές είναι το πουθενά και το τίποτε.

    (Συζητήσεις περί ηθικής και απανθρωπιάς που ξεκίνησαν επί εποχής Ζερικώ συνεχίζονται... αδιαλείπτως μέχρι σήμερα.)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μήτε εγώ μπορώ να φανταστώ την αίσθηση του να είσαι μεσοπέλαγα, χωρίς κανείς να νοιάζεται για σένα, έχοντας πληρώσει αδρά τον "μεσολαβητή" και προσπαθώντας να επιβιώσεις και να φτάσεις στο άγνωστο. Με κανένα εφόδιο, καμία βεβαιότητα και καμία βοήθεια.

      Η συζήτηση περί ηθικής και απανθρωπιάς συνεχίζεται και θα συνεχίζεται, φοβούμαι στον αιώνα τον άπαντα.

      Τις καλημέρες μου και τα φιλιά μου, καλή μου Καλαμιά!

      Διαγραφή
  7. Αχ βρε Πιγκουινάκι, πόσο μου έλειψε να σε διαβάζω. Έχεις έναν απίστευτο τρόπο να εξιστορείς ακόμη και τα πιο άσχημα γεγονότα με ένα μοναδικό χιούμορ. Γιατί πέρα από τη σοβαρότητα που σε χαρακτηρίζει και είναι εμφανέστατη, έχεις αυθεντικό πηγαίο χιούμορ. Πέρασα να πω καλό φθινόπωρο καθώς τώρα μαζεύτηκα στη βάση μου, και τώρα που γύρισα θα σου χτυπάω το κουδούνι πολύ συχνά, όταν με αφήνουν βέβαια η μπέμπα και η "Σταχτοπούτα" να ξεμυτίσω στην μπλογκογειτονιά. Τα φιλιά μου! <3

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Να μου χτυπάς το κουδούνι, όσο συχνά θέλεις, το κονάκι μου είναι πάντοτε ανοιχτό και καταγέλαστο. Ακόμα και όταν συζητάει πιο στενάχωρα θέματα. Και σευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια! Πτηνό θεωρεί πως δεν χρειάζεται νάναι κανείς βαρύγδουπος για νάναι σοβαρός. Εξού και προσπαθεί να πασπαλίζει με αλέγκρα διάθεση, ακόμα και τα πιο δύσκολα θέματα. Όλα χρειάζονται στη ζωή.

      Πολλά, πολλά φιλιά και καλημέρες!

      Διαγραφή
  8. Υπέροχο.Απλά υπέροχο, με ένα πικρό μαύρο χιούμορ που σε κάνει να θέλεις να βάλεις τα κλάματα.Εντυπωσιακή η βάρκα.Η εικόνα της με συγκλόνισε!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαίρομαι πολύ που σου άρεσε, μάι ντίαρ KaPaworld! Είναι ένα δύσκολο και βαρύ θέμα.
      Που περνάει παραδίπλα μας. Και στριμώχνεται στα δελτία ειδήσεων, μετά τον ένφια, το φόρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, τις δηλώσεις του πρωθυπουργού και άλλες άρες-μάρες. Είναι πιο ασήμαντη καθόπως φαίνεται η ανθρώπινη ζωή...

      Τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  9. "είναι η θάλασσα σκληρή και αδυσώπητη για εκείνους που για τον έναν ή τον άλλον λόγο, έχουν βρεθεί χωρίς σωσίβιο"... σκληρή είναι η πραγματικότητα, αλλά πιο σκληροί οι άνθρωποι.. η θάλασσα ίσως προσπαθεί να ξεπλύνει τα αίσχη και μαζί της παρασύρει και αθώες ψυχές... όσο για το καραβάκι πραγμταικό έργο τέχνης... στο αντίκρυσμα και μόνο παγώνεις, πόσο μάλλον όταν αρχίσεις να το επεξεργάζεσαι..

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts