Δευτέρα, 1 Δεκεμβρίου 2014

Πιερ Λοτί


Είσαι βέρι βέρι λάκι. Διότι μας κάμει σχετικά καλό καιρό και μπορείς να απολαύσεις τη θέα σε όλο της το μεγαλείο. Κι είναι πράγματι καταπληκτικό τούτο το μέρος. Σαν είχα σκαρφαλώσει για πρώτη φορά, εδώ απάνου, είχα την περίεργη αίσθηση ότι δώθε τελειώνει ο κόσμος. Ή ίσως και δώθε να ξεκινά.


Ακριβώς στο σημείο που στεκόμαστε, καθόταν ο Λουί Μαρί Ζιλιέν Βιό. Κι αγνάντευε φχαριστημένος την Πόλη του. Την Πόλη π'αγάπησε όσο καμία άλλη στην πολυταξιδεμένη ζωή του. Διότι μην τον εβλέπεις έτσι ρετρό και μιλιτέρ και νομίζεις ότι πέρασε τη ζωή του σε τίποτις σκοπιές και χαρακώματα. Ως αξιωματικός του πολεμικού ναυτικού, ταξίδεψε από τη Γιαπωνία και την Αστραλία ως τις Αφρικές και τις Σενεγάλες μη-χειρότερα. Αλλά την καρδιά του, την έκλεψε ετούτο δω το μέρος. Η οθωμανική Ισταμπούλ. 


Καταγοητευμένος από τους μιναρέδες, τα παζάρια και τους ναργιλέδες, ο Λουί Μαρί Ζιλιέν Βιό, με το που έφθασε στην Πόλη το 1876, παραδόθηκε σε έναν παράφορο οριενταλισμό και δεν ξεύραμε τί να τον εκάμουμε. Απαρνήθηκε την πατρίδα του τη Γαλλία, άρχισε να ντύνεται σαν Οθωμανός και εγκαταστάθηκε μερικές εκατοντάδες μέτρα από το σημείο που βρισκόμαστε. 


Τώρα βέβαια εσύ θ'αρχίσεις να με ρωτάς ποιος είναι αυτός ο Λουί Μαρί Ζιλιέν Βιό και γιατί μας νοιάζει εμάς αν ντυνόταν Οθωμανός, Κινέζος ή κολομπίνα. Ε λοιπόν πρόκειται για έναν από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς του ρομαντισμού, αλλά θα τον ξεύρεις με το καλλιτεχνικό του: πρόκειται για τον διάσημο Πιέρ Λοτί. Και αν τυχόν έχεις διαβάσει βιβλία του και ειδικότερα το μυθιστόρημα με τίτλο "Αζιγιαντέ", τότε στα σίγουρα θα αισθανθείς μία γλυκιά συγκίνηση σαν βρεθείς σε αυτό το μέρος.


Εδώ από κάτου, τελειώνει ο Κεράτιος -ο στενόμακρος εκείνος κόλπος που χωρίζει την παλαιά πόλη της Κωνσταντινούπολης από τις περιοχές του Πέρα και του Γαλατά και θεωρείται ένα από τα πιο μεγάλα φυσικά λιμάνια του κόσμου. Στο βάθος, διακρίνεις πλέον μία ατελείωτη σειρά από χιούτζ ουρανοξύστες. Και κάθε φορά που τους μετράς, τους βρίσκεις περισσότερους.


Στην κορφή αυτού του λόφου με το ματζέστικ βιου, υπήρχε ένα καφέ. Που ερχόταν ο Πιέρ Λοτί κι απολάμβανε τον τούρκικο καφέ του. Μερακλίδικο, πολλά βαρύ και όχι. Κι αφού ανέπνεε το βλέμμα του, τις απεραντωσιές της Πόλης, έβγαζε τα χαρτιά του και συνέγραφε ιστορίες της Ανατολής.

Ναι, εκείνο το καφέ υπάρχει ακόμα και σήμερα. Και ονομάζεται Πιέρ Λοτί.


Δεν είναι τίποτις το ιδιαίτερο, μην φανταστείς πολυτέλειες. Αλλά και μόνο τα έπιπλα του 19ου αιώνα και οι καδραρισμένες φωτογραφίες που σε ταξιδεύουν στο αντιπροχθές, φθάνουν για να σου δημιουργήσουν μία μυθιστορηματική ατμόσφαιρα, να σου συνοδεύσουν βρε αδελφέ τον καφέ με κάμποση αχλή παρελθόντος και δύο κουταλιές νοσταλγίας.


Το "Αζιγιαντέ" είναι ένα μυθιστόρημα αυτοβιογραφικό. Που αναφέρεται σε έναν αδιέξοδο έρωτα. Βλέπεις ο Πιέρ Λοτί δεν ξελογιάστηκε μόνο από την Πόλη, αλλά και από τα τσακίρικα μάτια μίας παντρεμένης τουρκάλας. Κι έζησε μαζί της ένα παράνομο λαβ-στόρι, τύπου συναντιόμαστε στο ζαχαροπλαστείο της πέρα γειτονιάς για να μην μας δει κανένα μάτι, παραγγέλνω προφιτερόλ, σου πιάνω το χέρι και σου λέω στίχους του Σααντί. "Αγάπη μου, Αγάπη μου..."


Για να κατέβουμε από εδώ απάνου, υπάρχουν δύο τρόποι: ο εύκολος είναι να πάρουμε το τελεφερίκ.


Ο άλλος είναι να κατηφορίσουμε το μονοπάτι. Που διασχίζει ένα από τα πιο παλιά και ενδιαφέροντα μουσουλμανικά κοιμητήρια της Πόλης. Σταμάτα να γκρινιάζεις, θα πάμε ποδαράτο!


Αν είσαι ανυποψίαστος, θα σου κάμει εντύπωση πόσο φροντισμένοι και καθαροί είναι οι τάφοι. Βλέπεις, οι Τούρκοι τιμούν ιδιαιτέρως τους νεκρούς τους. Αν τυχόν τόχεις απορία, όταν κάποιος απεθάνει, τον εκλαίμε στο σπίτι, τον ετοιμάζουμε και φωνάζουμε τον Χότζα να τον διαβάσει. Όταν ολοκληρώσει τον προσευχή, ο Χότζας ρωτά τους παρευρισκόμενους, αν είχαν καλή γνώμη για τον μακαρίτη. Όπου πρέπει να είσαι μεγάλος παλιοχαρακτήρας και τζαναμπέτης, για να πεις κακό λόγο.


Στη συνέχεια, οι άντρες πάνε το φέρετρο στο νεκροταφείο και γίνεται η ταφή. Οι γυναίκες θάβονται πιο βαθιά από τους άντρες, διότι -χελόου- έχουν περισσότερες αμαρτίες! Μετά την κηδεία, μαζεύεται ο κόσμος στη σπίτι του νεκρού και αφού πηγαίνουν όλοι στο μπάνιο για να πλυθούν και να εξαγνιστούν, πίνουν τον καφέ της παρηγοριάς και τρώνε τσουρέκι. Ναι, στα τριήμερα φτιάνουν επίσης τσουρέκι για το συγχώριο και στα σαράντα, ξαναμαζεύονται για μία τελευταία ανάμνηση του νεκρού.


Σταμάτα να σταυροκοπιέσαι και να φτύνεις στον κόρφο σου. Ναι, ο θάνατος δεν είναι ιδιαιτέρως ευχάριστο τόπικ. Ειδικά αν τον έχεις συναντήσει στη ζωή σου και σου έχει πάρει ανθρώπους που αγαπάς.


Αυτός ο περίπατος όμως ανάμεσα στα μνήματα, αυτή η σχεδόν ειδυλλιακή κατηφοριά ανάμεσα στην πυκνή βλάστηση και τα λουλούδια, μου δημιουργεί μία αίσθηση απολύτως καθησυχαστική.


Και μου έχει γίνει με έναν τρόπο, σημαντική αυτή η κατηφοριά. Περιπατώ τις ησυχίες της, περιπλανιέμαι στις ζωές που έληξαν εδώ, ψάχνω τις αλληγορίες της.


Γιατί μπορείς να την κατέβεις τρέχοντας, τούτη την κατηφόρα. Αγχωτικά και φοβισμένα. Προσπαθώντας να την προσπεράσεις. Ή μπορείς να την κατέβεις σκυμμένος, σκυθρωπός, θλιμμένος. Με παράπονο για την κλίση της. Με θυμό για την κατρακύλα της.


Μπορείς όμως και να την κατέβεις, ήρεμος. Και κάθε βήμα σου νάναι πιο σίγουρο και πιο συνειδητό από το προηγούμενο. Μπορείς να την κατέβεις και φχαριστημένος. Να την απολαύσεις την κατηφόρα. Να συμφιλιωθείς μαζί της και να την αφήκεις να σε οδηγήσει εκείνη.


Αυτήν την κατηφόρα, ανάμεσα στις χορταριασμένες ταφόπλακες, περιπατούσε τότες και ο Πιερ Λοτί. Και ίσως -λέγω ίσως- να έκαμε παρόμοιες σκέψεις. Διότι τελοσπάντων ήταν και ρομαντικός συγγραφέας και τα συνηθίζανε κάτι τέτοια οι ρομαντικοί!


Αλλά μ΄έπιασε ο οίστρος και το θεωρητικό μου και μήτε κατάλαβα για πότε φθάσαμε. Τι εννοείς πού φθάσαμε;



Μα στον τελικό μας προορισμό. Σε ένα μέρος εξαιρετικά ιδιαίτερο. Σε ένα μέρος βέρι ιμπρόρταντ. Σε ένα μέρος που ήθελα εδώ και καιρό να σε φέρω. Σε ένα μέρος που δεν φθάνει ο τουρίστας, δεν γράφουν οι οδηγοί, δεν αναφέρουν τ'αφιερώματα στην Πόλη. Σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μέρη του μουσουλμανικού κόσμου.


Ανασκουμπώσου και χαμήλωσε το βλέμμα. Κι εσύ αναγνώστρια, κάλυψε τα μαλλιά σου και απέφυγε τις πολλές-πολλές διαχυτικότητες. Γιατί μόλις φθάσαμε σε έναν τόπο με ειδικό βάρος για τον μουσουλμανικό κόσμο. Στο ιερότερο ισλαμικό τέμενος της Πόλης.


Καλωσήρθες στο Εγιούπ.

(συνεχίζεται)

12 σχόλια :

  1. και δεν του Πιέρ ,βλέποντάς τον στη φωτο! Είδες όμως πως μας ρίχνει ο ρομαντισμός εμάς τις γυναίκες!
    Ωραία η βόλτα ,ειδικα η τοποθεσία του νεκροταφείου,που κι εμένα μου αρεσει η ησυχία του και να διαβαζω τις επιγραφες στις πλάκες ,τις ηλικίες και το πώς πέθαναν....ο καθείς και τα χούγια του!
    Καλημέραααααα Πίγκου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ''δεν του το'χα''εννοούσα στην αρχη ,αλλά του κακοφάνηκε του Πιέρ και μου 'φαγε τα γράμματα...

      Διαγραφή
    2. Η τοποθεσία είναι εξαιρετική, Νάσια! Με θέα τον Κεράτιο και ορίζοντα τις γειτονιές της Πόλης. Κάτι ήξευρε ο Πιερ Λοτί που ερχόταν εδώ απάνου και έβρισκε τις εμπνεύσεις του. Όσο για τις επιγραφές, κάποιες είναι θεόπαλιες και χρησιμοποιούν αραβικούς χαρακτήρες, αλλά υπάρχουν και αρκετές πιο σύγχρονες (μετά-κεμαλικής εποχής) με λατινικό αλφάβητο που μπορείς να διαβάσεις ονόματα.

      Τις καλημέρες μου και τα φιλιά μου!

      Διαγραφή
  2. Aρχισα να διαβάζω και με πήγαινες πολύ καλά.
    Δεν τον ξέρω βέβαια τον Λοτί να σου πω την αλήθεια μου αλλά δεν πειράζει μου τον έμαθες εσύ!
    Και ξαφνικά μου αρχίζεις πρωί πρωί τα μνήματα και τους τάφους.
    Ακου οι γυναίκες έχουν πιο πολλές αμαρτίες!
    Τα πείρα τώρα!
    Χαχαχαχα!
    Λοιπόν περιμένω την συνέχεια γιατί μου φαίνεται θα είναι πολύ συναρπαστική!
    Καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μην μου ανησυχείς και μην μου σκιάζεσαι με τους τάφους και τα μνήματα! Η συνέχεια νομίζω είναι πολύ ενδιαφέρουσα, διότι εκεί, κάτω από τον λόφο που καθόταν ο Πιερ Λοτί, βρίσκεται η πιο φανατικά μουσουλμανική γειτονιά της Πόλης: το Εγιούπ!

      Την καλημέρα μου και τα φιλιά μου, καλή μου Έλενα!

      Διαγραφή
  3. Κι εκεί που ξεκίνησα να διαβάζω και να πίνω το καφεδάκι μου απολαμβάνοντας τη θέα, με κατηφορίζεις ανάμεσα σε μνήματα και σκιάχτηκα!
    Ομολογώ πάντως ότι η βόλτα σ' ένα νεκροταφείο κατά έναν περίεργο τρόπο με ηρεμεί, ιδίως σ' ένα τόσο φροντισμένο όπως αυτό, αλλά δεν ξέρω αν έχω φτάσει στο σημείο όπου θα μπορούσα να συμφιλιωθώ με την κατηφόρα. Εσύ το έχεις καταφέρει;
    Πολλά φιλιά, καλημέρα και καλό μήνα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το προσπαθώ, Ραπουνζέλ μου. Δεν θα έλεγα ότι έχω συμφιλιωθεί με την ιδέα, αλλά υπάρχουν στιγμές που τα καταφέρνω να "κατηφορίσω" τον περίπατο της ζωής μου, γαλήνιος και φχαριστημένος. Και ελπίζοντας πάντα ότι η κλίση δεν θα είναι πολύ απότομη. :)

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  4. ωραία η περιηγησή σου. μπράβο του πιερ, που βρήκε την ιθάκη του στην πόλη...
    περιμένουμε περισσότερα για το εγιούπ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ρία μου, ο Πιερ στην Πόλη και εμπνεύστηκε και ερωτεύθηκε και φεσώθηκε (δεν τον κυνηγούσαν τα χρέη μη-χειρότερα: απλώς φόρεσε το φέσι!). Και παραδόθηκε σε ένα ρομαντικό οριενταλισμό που εντέλει μετέφερε και πίσω στη Γαλλία, όπου διακόσμησε το σπίτι του με οθωμανικά στοιχεία, έσιαξε οντάδες και κάπνιζε ναργιλέ.

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου, ria!

      Διαγραφή
  5. Οι γυναίκες θάβονται βαθύτερα γιατί έχουν περισσότερες αμαρτίες?....
    Κοίτα να δεις εκεί που κατηφόριζα ήρεμη σα να τσαντίστηκα ξαφνικά...αλλά κάτι μου λέει (κι επειδή πρέπει να καλύψω και τα μαλλιά μου δηλαδή) ό, τι πρέπει να ξαναηρεμήσω για να περιμένω την ξενάγηση στο Εγιούπ!
    Καταπληκτική βόλτα κι ενδιαφέρουσες οι πληροφορίες!
    Καλό ξημέρωμα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μαρία μου, φοβούμαι πως στις περισσότερες θρησκείες, οι γυναίκες αντιμετωπίζονται με συμπλεγματικά σύνδρομα. Και τον 21ο αιώνα συνεχίζουν να τις θεωρούν κατώτερες, βουτηγμένες στην αμαρτία ή ανάξιες για μία σειρά από λατρευτικές πρακτικές σε σχέση με τους άντρες πιστούς (με πλέον συνήθη τον αποκλεισμό τους από το ρόλο του ιερέα).

      Την καλημέρα μου και τα φιλιά μου!

      Διαγραφή
  6. Αχ τι μου θύμισες, το χειμώνα του 2004 που χα ανέβει με το τελεφερίκ σ εκείνο το λόφο και τον εκατέβηκα με τα πόδια! Βέβαια το χρειαζόμουν γιατί ήμουν 100 κιλά τότενες οπότε όσο να ναι 1-2 γραμμάρια θα τα χασα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.