Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου 2015

Καθόλου μέτρια, δεν είναι η Ερέτρια!



Τι εννοείς καλαμαράκια; Και μαριδούλα; Και καμιά πατάτα τηγανιτή; Α όχι, αγαπητέ μου, δεν ήρθαμε για να ντερλικώσεις. Που ακούς παραθάλασσιο θέρετρο και ο νους σου αμέσως στη μάσα και την καλοπέραση. Επειδής σε ξεύρω όμως καλά, σε έφερα εδώ στην Ερέτρια, χειμώνα! Που δεν κινδυνεύω να μου χυθείς με το φραπόγαλα κάτω από τη λιακάδα ή να μου τσαλαβουτάς ωσάν το δελφινάκι γύρω από το Νησί των Ονείρων. Πτηνό, βέρι δαιμόνιο!


Ο σκοπός μας είναι εκπαιδευτικός, τύπου φιλολογικές συζητήσεις, απαγγελία Πίνδαρου, προβολή ντοκιμαντέρ, παρακολούθηση εκπομπών του Άδωνι Γεωργιάδη και τέτοια. Για την ακρίβεια, θα ασχοληθούμε με την αρχαία Ερέτρια, που δυστυχώς οι περισσότεροι διερχόμενοι, ονόματα δεν λέμε / υπολήψεις δεν θίγομεν (ναι, εσένα κοιτάω!), σπανίως στέκονται να ανακαλύψουν.


Η ιστορία της πόλης ξεκινά περίπου τον 9ο αιώνα π.Χ., όταν οι κάτοικοι από το γειτονικό Λευκαντί απεφάσισαν να σιάξουν εδώ το επίνειό τους, νάρχονται να ψαρεύουν, να παρκάρουν τα σκάφη τους, να ξεφορτώνουν κοντέινερς. Όμως το 825 π.Χ. το Λευκαντί έγινε φλαμπέ και η Ερέτρια πήρε τα πάνω της. Έλα να μπούμε στο μουσείο.


Μην περιμένεις μεγάλες πολυτέλειες και μοντέρνες αισθητικές -το μπίλντινγκ μυρίζει ναφθαλίνη. Και είναι μεγάλο κρίμα, γιατί στις δυοτρείς αίθουσές του, κρύβει βέρι βέρι ίντρεστινγκ εκθέματα. Βλέπεις η Ερέτρια στα ντουζένια της, ήταν από τις ισχυρότερες πόλεις κράτη της αρχαίας Ελλάδας, μοιραζόταν μαζί με τη Χαλκίδα την Εύβοια, κατείχε εδάφη της Βοιωτίας, διαφέντευε το νότιο Ευβοϊκό (περιλαμβανομένου του φέρι-μπόουτ προς τον Ωρωπό), ήλεγχε την Άνδρο, την Τήνο και την Τζια και είχε ιδρύσει κάμποσες αποικίες στη Νότια Ιταλία.


Μία από τις αποφάσεις που έμελε να σημαδέψουν την ιστορία της πόλης, ήταν η υποστήριξη που έδωκε η Ερέτρια στις Ιωνικές πόλεις όταν εκείνες εξεγέρθηκαν κατά των Περσών το 499 π.Χ. Ο Δαρείος που ήταν τζαναμπέτης και δεν τις σήκωνε τέτοιες προσβολές, πολιόρκησε και κατέστρεψε την πόλη το 490 π.Χ., καταστρέφοντας ακόμα και το μεγαλοπρεπή ναό του Απόλλωνα, που ήταν πολιούχος της Ερέτριας και τον είχαμε περί πολλού.


Η πόλη όμως επανέκαμψε και τον 5ο αιώνα έγινε μέρος της Α' Αθηναϊκής Συμμαχίας. Κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, οι Ερετριείς άλλαξαν καναδυο φορές στρατόπεδο και εντέλει μετά τη Μάχη της Χαιρώνειας, όπου ο Φίλιππος υπέταξε τις πόλεις-κράτη της νότιας Ελλάδας, άρχισε να παρακμάζει. Τον 1ο αιώνα π.Χ. είχε ήδη ερημώσει. Και παρέμεινε σχεδόν ξεχασμένη για αιώνες. Έως το 1824 όταν κατέφθασαν σε ετούτο το μέρος οι κάτοικοι των Ψαρών μετά την καταστροφή από τους Τούρκους και ίδρυσαν τη σύγχρονη κωμόπολη.


Ετούτο δω είναι από τα ελάχιστα που μας απέμειναν από το δυτικό αέτωμα εκείνου του περίφημου ναού του Απόλλωνα. Πρόκειται για την αρπαγή της Αντιόπης, της βασίλισσας των Αμαζόνων, από τον Θησέα. Ο οποίος, τη νυμφέφθηκε κι ύστερα άρχισε να τσιλιμπουρδίζει με τη Φαίδρα (καλό γύναιο και του λόγου της). Κι αφού η Αντιόπη δοκίμασε τα πάντα (σύμβουλο γάμου, βουντού, απειλές για διαζύγιο), εκάλεσε τις Αμαζόνες (γκερλς πάουερ) και επιτέθηκαν στην Αθήνα, εκτοξεύοντας άι λάινερς και κραγιον κατά των δύσμοιρων κατοίκων.


Όχι δεν είναι διαφήμιση του Τζόνι Γουόκερ ("κιπ γουόκινγκ"), αλλά το κάτω μέρος ανάγλυφης στήλης με παράσταση νέου.



Εδώ στο μουσείο της Ερέτριας, μπορείς να βρεις κάμποσες τέτοιες στήλες, τόσο εντός των αιθουσών, όσο και στον προαύλιο χώρο.


Αλλά και μικροαντικείμενα: γουρουνάκια, αλογατάκια, χελωνάκια, παπάκια, σκυλάκια, χελωνονιντζάκια. Οι Ερετριείς διέθεταν μεγάλες φάρμες και μεταξύ άλλων ήταν ονομαστοί για την εκτροφή των αλόγων τους.



Αλλά αν κρίνω και από αυτή τη στήλη, ήσαν γενικά πολύ φιλόζωοι. Εδώ ο Αφροδίσιος που βγάζει βόλτα το σκύλο του, τον Τζακ.



Και εδώ ένα από τα σπουδαιότερα εκθέματα του μουσείου: ο Κένταυρος από το Λευκαντί. Που είναι και η πρωιμότερη παράσταση Κενταύρου που έχουμε στον ελλαδικό χώρο. Ιμπρέσιβ; Το αριστούργημα αυτό της πρωτογεωμετρικής περιόδου που σώζεται σχεδόν ακέραιο, βρέθηκε σπασμένο σε δύο κομμάτια που είχαν μοιραστεί σε δύο διαφορετικούς τάφους. Προφανώς ανήκε σε δύο κατόχους και το εκ διαιρέτου, το εννοούσανε τότες κυριολεκτικά.


Από τα αγαπημένα μου εκθέματα όμως είναι ετούτο το κοριτσάκι. Που κάθεται σε οκλάζουσα στάση και στα κανονικά του διέθετε κεφάλι και κρατούσε τόπι. Μάλλον ήταν ανάθημα σε ναό του Ασκληπιού, επομένως καταλαβαίνεις ότι το κοριτσάκι αντιμετώπιζε κάποιο θέμα με την υγεία του, το καψερό.


Το σκέφτομαι κάθε φορά: ιστορία δεν είναι οι μάχες, οι σημαντικές ημερομηνίες και οι εκστρατείες. Ιστορία είναι το διάνυσμα των ανθρώπινων ζωών. Πούναι κεντημένες με μόχθους, με χαμόγελα και δάκρυα και αισθήματα. Και αυτός είναι ο λόγος που ήρθαμε σήμερις ως εδώ, αυτός είναι ο λόγος που σου προτείνω να περάσεις από το μικρό ετούτο μουσείο. Γιατί ακόμα και σήμερα που σου συμβαίνουν τόσα και έχεις να σκεφτείς ένα σκασμό προβλήματα, μπορεί και να σου γίνει σημαντική μία τέτοια επίσκεψη. Συνομιλώντας με την αφοπλιστική ειλικρίνεια των μορφών. Που μπορούν να σε καθησυχάσουν, προσφέροντάς σου ένα χαμόγελο χαραγμένο στο μάρμαρο εδώ και δυόμιση χιλιάδες χρόνια.



Ή να σου βγάλουν τη γλώσσα και να χλευάσουν τις λογής λογής σοβαρότητες που απειλούν τις ζωές μας. Διότι άσε με να επιμένω ότι τα μουσεία δεν είναι νεκροί χώροι που αφορούν το αντιπροχθές, αλλά εντελώς σημαντικές ευκαιρίες για να ανακαλύψεις τις διαχρονικές σου αλήθειες.

Ε λοιπόν ναι, τώρα μπορούμε να πάμε για εκείνα τα καλαμαράκια και την πατατούλα την τηγανιτή. 

14 σχόλια :

  1. Τώρα άμα σου πω ότι δεν έχω πάει ποτέ στην Ερέτρια ούτε καν για καφέ στην λιακάδα και για ουζάκι θα το πιστέψεις;;
    Δεν έχω πάει ποτέ.
    Δεν ξέρω, δεν έτυχε, αλλά τώρα μετά από αυτή την ανάρτηση, έχω ακόμα ένα σπουδαίο λόγο για να πάω.
    Αυτή την στιγμή η κόρη μου στο σχολείο μαθαίνει για τους Ερετριείς και τις Συμμαχίες και τώρα που τα ξαναμαθαίνω (σιγά να μην θυμόμουν τίποτα από το σχολείο) είναι μία πάρα πολύ καλή ευκαιρία να το επισκεφθώ αυτό το μουσείο μαζί με την μικρή.
    Εντάξει τώρα μετά θα πιούμε και ένα καφεδάκι στην λιακάδα!
    Χαχαχα!
    Την καλημέρα μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α να πας οπωσδήποτε, Έλενα! Και να επισκεφθείς και το μουσείο και το αρχαίο θέατρο! Άσε που είναι και απίθανα κοντά στην Αθήνα και προσφέρεται για ωραιότατη μονοήμερη εκδρομή!
      Το καλοκαίρι δε, βρίσκεις τριγύρω και μερικές αρκετά συμπαθητικές παραλίες για να κάμεις τις βουτιές σου, πριν καταλήξεις στα εστιατόρια με τα καλαμαράκια που λέγαμε...
      Νομίζω ότι και η κόρη σου θα εκτιμήσει εξαιρετικά πολύ, τη βόλτα!

      Πολλά, πολλά φιλιά και καλημέρες!

      Διαγραφή
  2. Λατρεύω τον τρόπο που γράφεις! Τόσο παραστατικός και με υπέροχο χιούμορ! Έχεις έναν μοναδικό τρόπο να μας δίνεις πληροφορίες για έναν τόπο, να συνδιάζεις το σήμερα με το χθες..
    Νομίζω πως ναι, ήρθε η ώρα να περάσω (επιτέλους!) τα κατώφλι του μουσείου!
    Φιλιά πολλά και καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ό,τι μπορώ κάμω ο καψερός, για να σας σιάχνω τη διάθεση! Με εκπαιδευτικές εκδρομές, με βόλτες ανά τον κόσμο, με κάνα καλαμπούρι και δυοτρεις τσαχπινιές!
      Και ναι, να το περάσεις ντε το κατώφλι του μουσείου! Μικρούλι είναι το καημένο, δεν θα σου πάρει ώρα! Νομίζω όμως ότι θα σου αρέσει.

      Τα φιλιά και τις καλημέρες μου, μάι ντίαρ Ραπουνζέλ!

      Διαγραφή
  3. Αγαπω την Ερετρια! Κυριως το καλοκαιρι. Την εχω κοντα και την απολαμβανω τακτικα! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ωραιότατο σημείο είναι χτισμένη και σπουδαία ιστορία έχει ξωπίσω της. Δυστυχώς, είναι κι αυτή τραυματισμένη από τις πολεοδομικές και κατασκευαστικές βαρβαρότητες που έχουν πλήξει τις περισσότερες ελληνικές κωμοπόλεις. Και να φανταστείς ότι στα μέσα του 19ου αιώνα, είχε σχεδιαστεί να γίνει νεοκλασική πόλη. Ακόμα μια χαμένη ευκαιρία....

      Πολλά φιλιά και καλημέρες!

      Διαγραφή
  4. καθολου μετρια δεν ειναι η ερετρεια
    μα και η αθηνα ειναι φινα
    μα το βραβειο παντα θ ανηκει
    στην ομορφη θεσσαλονικη
    εεε? πως με βρισκεις
    ποιητης σου λεει παιδι μου βγηκε ο συριζα
    (ασχετο)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πέφτω κάτω, προσκυνώ
      το ταλέντο σου αυτό,
      συμφωνώ και επαυξάνω,
      το βραβείο πάει πάνω,
      απ'όλα τα πλάτη και τα μήκη
      γλυκύτερη είν' η Σαλονίκη!

      Ολέ!

      Διαγραφή
  5. Αχ, Πιγκουινούλη μου, σε ευχαριστώ πολύ για αυτήν την ανάρτηση, θέλω εδώ και καιρό να επισκεφτώ την Ερέτρια και δεν το έχω καταφέρει. Πολύ όμορφη ανάρτηση, για άλλη μια φορά, και τα συμπεράσματά σου γεμάτα ευαισθησία, όπως πάντα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πολύ χαίρομαι που σου άρεσε ετούτη η ανάρτηση, Pippi μου! Διότι δεν σου κρύβω ότι φοβόμουν πως δεν θα ενδιαφέρει και πολλούς.

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
    2. Είναι ποτέ δυνατόν; Δική σου ανάρτηση και να μην ενδιαφέρει;

      Διαγραφή
  6. Καλέ, τι μέτρια, έκτακτη είναι η Ερέτρια, μια κούκλα! Εύγε πτηνό για άλλη μια φορά.
    ΥΓ Χτες έβλεπα ντοκιμαντέρ με πιγκουίνους και σε σκεφτόμουν!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ωραιότατη εκδρομή είναι η Ερέτρια, Τρεμενς μου. Και έχω περάσει και καναδυο καλοκαίρια στην ευρύτερη περιοχή, όταν ήμουν μικρότερος. Καθόλου άσχημα δεν είχα περάσει!

      Υ.Γ. Ήταν καλό το ντοκιμαντέρ; Διότι εντάξει, εγώ βγαίνω πάντα υπέροχος, αλλά είναι και θέμα σκηνοθέτη. :)

      Διαγραφή
    2. Ήτο έξοχο, σε έπαιρνε μόνον απ το καλό προφίλ!

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.