Πέμπτη, 29 Οκτωβρίου 2015

Bella urbo



Άχου, πολύ χαίρομαι που σε βλέπω! Έλληνας εδώ, είναι φαινόμενο καρασπάνιο και συλλεκτικό -που δεν το λες και περίεργο γιατί είμαστε και λίγο πιο πέρα από το τρεχαγύρευε και είναι αλήθεια πως δύσκολα σε βγάζει ο δρόμος σου σε ετούτο το μέρος. Όχι μόνο αν είσαι Έλληνας, αλλά γενικώς.


Αλλά άστα αυτά και έλα να πούμε τα νέα μας! Να κουτσομπολέψουμε, να χαζολογήσουμε, να σουρτουκέψουμε ολ-αράουντ δε πλέις! Τέλεια θα τα περάσουμε, σου λέω! Και για ψώνια θα πάμε και για καφέ και για σάιτ-σίινγκ, όλα θα τα κάμουμε! Τώρα που σε βρήκα, δεν σε αφήνω με την καμία. Διότι τελοσπάντων πότε θάχεις την ευκαιρία να ξαναδείς ετούτη την πόλη και να τη φχαριστηθείς; Σου είπα πόσο βέρι εξάιτεντ είμαι που τα κατάφερες και ήρθες;



Άσε που είσαι ζούπερ τυχερός: τέτοια λιακάδα και καλοκαιρία, δεν πετυχαίνει κανείς μήτε στο τζόκερ, σε ετούτα τα μέρη. Είκοσιτόσους βαθμούς Κελσίου, σκάει ο τζίτζικας λέμε. Και μπορεί εσύ να θες ένα μπουφανάκι ή τελοσπάντων ένα κατιτίς να ρίξεις απάνου σου, αλλά εδώ κυκλοφορούμε με το κοντομάνικο και το σορτσάκι διότι ήμαστε και άλλης ψυχολογίας άνθρωποι. Μην ξεγελιέσαι πάντως και ξεθαρρεύεις ενδυματολογικώς, γιατί όλοι ετούτοι θάναι και αύριο μες την καλή χαρά ενώ εσύ παίζει νάχεις αρπάξει πνευμονία.


Το λοιπόν, κάτσε να σε καλωσορίσω καθόπως σου πρέπει, γιατί φαγώθηκες πάλι με τα που και τα γιατί! Αγαπημένε αναγνώστα, γουέλκαμ στο Μπιάλιστοκ! (δεν ακούω ενθουσιασμό, αλλά σύντομα θα αλλάξεις γνώμη)



Τί; Δεν τόχεις ξανακούσει και δεν ξεύρεις κατά που πέφτει; Εντάξει, μην αισθάνεσαι άσχημα, δεν θα σου το καταλογίσουμε. Βρισκόμαστε στην Πολωνία και συγκεκριμένα στην ανατολική άκρη της, πολύ κοντά στα σύνορα με την Λευκορωσία. Μερικά χιλιόμετρα ανατολικότερα από το σημείο που βρισκόμαστε, τελειώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Και εισέρχεσαι σε έναν κόσμο που βρίσκεται σε εντελώς άλλο μήκος κύματος. Αλλά αυτό είναι ένα στόρι για κάποια άλλη στιγμή, φόκους στο εδώ και τώρα.



Ναι, θα σου αρχίσω με τα στατίστικς για να μην τρέχεις άδικα στη γουικιπίντια. Με περίπου τρακόσιες χιλιάδες πληθυσμό, τo Μπιάλιστοκ είναι η ενδέκατη μεγαλύτερη πόλη της χώρας. Αλλά λόγω θέσης, σπάνια μνημονεύεται και ακόμα πιο σπάνια δέχεται επισκέπτες από την αλλοδαπή. Για να σου δώκω ένα μέτρο σύγκρισης και μία αντιστοιχία, το Μπιάλιστοκ είναι κάτι σαν την Κομοτηνή ή την Αλεξανδρούπολη για τα ελληνικά δεδομένα. Ναι, δεν το επιλέγεις εύκολα για τουρισμό.



Τα κτήρια της πόλης, χωρίς να είναι τίποτις αριστουργήματα, διαθέτουν ωραιότατα χρωματάκια και φαντεζί διακοσμήσεις! Διώροφα και τριώροφα σπιτάκια, με μεγάλα παράθυρα και μπαλκονάκια, με σοφίτες και κεραμοσκεπές.



Αυτό είναι το κεντρικότερο σημείο της πόλης. Στη μέση μίας μεγάλης απλωσιάς, βρίσκεται το Δημαρχείο με το ρολόι του (το ορίτζιναλ κτήριο γκρεμίστηκε κατά τη διάρκεια της κομμουνιστικής περιόδου, αλλά το ξαναφτιάξαμε διότι είμαστε προκομμένοι). Δεξιά κι αριστερά του, εκτείνονται μεγάλοι πεζόδρομοι με παρτέρια και παγκάκια, με ωραία φανάρια και σιντριβάνια. 


Σε αυτούς τους πεζοδρόμους, ερχόμαστε και κάμουμε την περατζάδα μας. Με τα πόδια, με το πατίνι, με το ποδήλατο, με τα παιδιά, με τα σκυλιά, με το θείο Αριστείδη. Κατά μήκος, θα βρεις άπειρα καφέ και εστιατόρια, να κάτσεις να φχαριστηθείς ωραιότατα πιερόγκι, αλλά και μηλόπιτες και παγωτά και σέρνικ, να γλείφεις τα δάχτυλά σου.


Λίγο πιο πέρα, θα βρεις τον Καθεδρικό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Δεν είναι η μεγαλύτερη εκκλησία της πόλης, αλλά είναι μάλλον η πιο εντυπωσιακή. Με το κόκκινο τουβλάκι της και τα γκόθικ στοιχεία της αρχιτεκτονικής της. Εννοείται πως θα μπούμε.



Μην παραξενευθείς αν δεις κάμποσους Πολωνούς να προσεύχονται καθ'όλη τη διάρκεια της ημέρας. Το θρησκευτικό αίσθημα είναι πολύ δυνατό σε ολάκερη τη χώρα και θα εντυπωσιαστείς με τον αριθμό των νέων ανθρώπων που δεν περνάει μέρα χωρίς να περάσουν από κάποιον ναό για το εκκλησίασμά τους. Ναι, το σταυροκόπημα τόχουμε εύκολο. Και άνετα μας λες θεοσεβούμενους και θεοφοβούμενους.



Ο Καθολικισμός αποτελούσε -και συνεχίζει να αποτελεί- σημαντική διάσταση της εθνικής ταυτότητας της Πολωνίας. Μίας χώρας που βρίσκεται στριμωγμένη ανάμεσα στον προτεσταντισμό της Γερμανίας και την ορθοδοξία των Ρώσων. Ανάμεσα σε δύο κόσμους που τόχαν για συνήθειο να της επιτίθενται και να την καταστρέφουν. Που δηλαδής έλεος, φίλτατε Γερμανέ και Ρώσε: βρες ένα άλλο χόμπι, τύπου μάζευε πεταλούδες, άρχισε το μπριτζ, συνέλλεγε γραμματόσημα, μάθε κοπανέλι, άλλα άσε μας ήσυχους φορ Γκαντ'ς σέικ.



Η Καθολική πίστη παρέμεινε βασική σταθερά κατά τη διάρκεια της κομμουνιστικής περιόδου (ή μήπως να το πω "εποχής του υπαρκτού σοσιαλισμού" για να στο κάμω πιο σικ και πολίτικαλ κορέκτ; Όχι, δεν θα στην κάμω τη χάρη για πολλούς και ουσιαστικούς λόγους!). Τότες που οι ανελευθερίες ενός ολοκληρωτικού συστήματος επιβολής καταδίκασαν τη χώρα -μία σπουδαία και επί της ουσίας ευρωπαϊκή χώρα- σε μία οικονομική και κοινωνική καθήλωση.


Η προσήλωση στη θρησκεία είναι πράγματι εντυπωσιακή και λαμβάνει πολλές και διαφορετικές εκφράσεις στην καθημερινή ζωή. Για παράδειγμα, σε πολλές πόρτες σπιτιών θα βρεις γραμμένα με κιμωλία ετούτα τα γράμματα: Κ+Μ+Β. Που είναι τα αρχικά των τριών μάγων (Κασπάρ, Μελχιώρ και Βαλτασάρ ντε!). Και τα γράφουμε στην αρχή κάθε χρονιάς για να μας πάει γούρι. Όχι στο λέω να παίρνεις ιδέες, αν τυχόν δεν έχεις δει χαΐρι με τα ρόδια και τα πέταλα.


Αυτό είναι ένα από τα βασικά μας αξιοθέατα. Το λένε Branicki Palace και το έσιαξε τον 18ο αιώνα o Jan Klemens Branicki, μεγιστάνας της Κοινοπολιτείας Πολωνίας-Λιθουανίας. Ο οποίος διέθετε 12 πόλεις, 257 χωριά και 17 παλάτια. Έτσι για νάχει να συναλλάζει.


Και ήταν και μπερμπάντης. Όχι μία, ούτε δύο, αλλά τρεις φορές ανέβηκε τα σκαλιά της εκκλησίας! Σε μία εποχή που τα διαζύγια δεν ήταν βέρι αποδεκτά. Αλλά αν είσαι ζαμπλούτου και διαθέτεις ένα σκασμό χωριά, κάτι τέτοια θεματάκια τα χειρίζεσαι τελοσπάντων με μεγαλύτερη ευχέρεια. Διότι και ως γνωστόν, το πρώτο στεφάνι, βαθιά πληγή, το δεύτερο φτάνει σε άλλη γη, το τρίτο στεφάνι, μια συντροφιά, που ζήσαμε αυτή ειν' η ομορφιά.



Αν θαρρείς πάντως πως το Branicki Palace είναι το μοναδικό μνημειακό μας μπίλντιγκ, κάμεις τεράστιο λάθος. Διότι διαθέτουμε χιουτζ πληθώρα από υπέροχα αρχιτεκτονήματα διαφόρων εποχών. Με τις κολόνες τους, τα διακοσμητικά τους στοιχεία, τα μεγάλα τους παράθυρα.



Και όλα είναι καλοδιατηρημένα, καθαρά και -εάν παρουσιάζουν το ελάχιστο έστω ιστορικό ενδιαφέρον- είναι και επισκέψιμα. Διότι ασχέτως που δεν είμαστε καθόλου τουριστική πόλη, έχουμε φροντίσει να διαφυλάξουμε το παρελθόν μας και να αναδείξουμε την ιστορία μας.


Δεν σε πιστεύω! Λίγο σε άφησα ξέμπαρκο και ανακάλυψες ταβέρνα γκρέκα. Μα για όνομα, ήρθες μέχρις εδώ για να φας μουσακά και σουτζουκάκια;


Εντάξει, το μενού είναι λιγουλάκι όρτσα. Αλλά δεν μπορείς να πεις, διαθέτομεν επιλογές. Και bakaliaros έχουμε και ωραιότατο suvlaki me kotopoulo και ζουμερότατο biftek me feta. Αλλά το δυνατό μας πιάτο είναι το arni me brizola. Βέρι φανταστικός συνδυασμός. Εξού και στο τιμολογούμε λιγουλάκι πιο τσιμπιμένο. Σαράντα τέσσερα ζλότι. Δηλαδής περίπου δέκα ευρώ. Χελόου, μιλάμε για arni γαρνιρισμένο με brizola -είναι πιάτο βέρι ντελίσιους και ξεγυρισμένιους.



Καλά δεν υπάρχεις λέμε! Βρήκες και δεύτερο ριστοράντσια γκρέκ; Όχι θέλω να μου πεις πως το κάμεις!



Και τρίτο; Με κουτσίνα γκρέκα ι πίτσα; Εσύ δεν είσαι άνθρωπος, είσαι σίριαλ γκρικ!


Σε αγνοώ και προχωρούμε! Ναι, το ξεύρω: έχεις εντυπωσιαστεί με το πόσο καταπράσινη είναι η πόλη. To 32% της επιφάνειας του Μπιάλιστοκ καταλαμβάνεται από πάρκα, πλατείες, άλση και δασίλια. Που σημαίνει ότι η φύση είναι κομμάτι της καθημερινότητάς μας, αναπνέουμε οξυγόνο και τα περισσότερα σπίτια είναι πνιγμένα στα δέντρα.



Και βεβαίως, όλα είναι καλοφροντισμένα και περιποιημένα και δεν βλέπεις σκουπίδι κάτω. Και πες μου τώρα εσύ, αν ετούτη η γαλήνη και ηρεμία που απολαμβάνεις εν τω μέσω της πόλης, δεν είναι διάσταση της πχιότητας ζωής. Η καλαισθησία του τοπίου, ο σεβασμός στους πολίτες, η επαφή με τη φύση. Σε ένα μέρος που μήτε το ξεύρεις, μήτε θα σκεφτόσουν ποτέ να έρθεις για να επισκεφθείς ή να μείνεις.


Αυτό είναι ένα από τα θέατρα που διαθέτουμε. Διότι αν νομίζεις ότι επειδής είμαστε πόλη μικρή και ακριτική, δεν έχουμε πολιτιστική κίνηση, πλανάσαι πλάνην οικτράν. Και τα θέατρά μας τα έχουμε και τις εκθέσεις μας τις οργανώνουμε και τους πολιτιστικούς μας συλλόγους ενισχύουμε με μαζική συμμετοχή. Διότι είμαστε άνθρωποι καλλιεργημένοι και με ευαισθησίες.


Τον 19ο αιώνα, η πόλη διέθετε εντυπωσιακά μεγάλο αριθμό εργοστασίων και ελαφράς βιομηχανίας. Μετά τη διάλυση της Κοινοπολιτείας Πολωνίας και Λιθουανίας, η περιοχή πέρασε στην κυριαρχία της Πρωσίας. Αλλά μετά τους Ναπολεόντειους Πολέμους, αποδόθηκε στη Ρωσία, η οποία και διατήρησε τον έλεγχο ως τις αρχές του εικοστού αιώνα, όταν εντέλει αναγνωρίστηκε ως επαρχία της Πολωνίας.


Έλα μαζί μου, θέλω να σου δείξω κάτι πολύ ενδιαφέρον. Δεν είναι ακριβώς στο κέντρο της πόλης, αλλά αξίζει τον κόπο να το επισκεφθούμε. Ναι, πρόκειται για ακόμα μία εκκλησία. Αφιερωμένη στον Άγιο Adalbert, μεγάλη η χάρη του.


Παρότι ο ναός είναι καθολικός, θα ήθελα να ιδείς την εικονογράφησή του. Σου μοιάζει ελληνορθόδοξος και αναγνωρίζεις βεβαίως τις ελληνικές λέξεις. Δεν ξεύρω για σένα, αλλά εμένα με συγκινούν αυτές οι μικρές λεπτομέρειες που αποδεικνύουν το πάντρεμα στοιχείων, παραδόσεων και συμπεριφορών. Που υπογραμμίζουν πως η ιστορία ποτέ δεν υπήρξε γραμμική και μονοσήμαντη. 


Η οικονομική ανάπτυξη της πόλης κατά το 19ο αιώνα οδήγησε σε μεγάλη αύξηση του πληθυσμού της. Και στην απογραφή του 1897, βρεθήκαμε σχεδόν εξήντα έξι χιλιάδες κάτοικοι. Εκ των οποίων, το 63% ήσαν Εβραίοι. 


Νομίζω πως λίγο-πολύ μπορείς να φανταστείς τη συνέχεια του στόρι. Αλλά σε διαβεβαιώ ότι είναι χειρότερη από όσα τυχόν περιμένεις. Όταν ξέσπασε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, οι Σοβιετικοί κατέλαβαν την περιοχή ως αποτέλεσμα της συμφωνίας διαμοιρασμού των εδαφών της Πολωνίας μεταξύ των Ναζί και των Σοβιετικών. Επειδής οι διώξεις κατά των Εβραίων ξεκίνησαν άμεσα στις περιοχές που είχαν καταλάβει οι Γερμανοί, χιλιάδες Πολωνοεβραίοι κατέφυγαν εδώ για να γλιτώσουν. Μόνο που και οι Σοβιετικοί δεν ήταν πολύ καλύτεροι. Μαζικές μετακινήσεις πληθυσμού προς τη Σιβηρία και καταναγκαστική εργασία ήταν αυτό που τους περίμενε.


Και σαν να μην μας έφθαναν τα προβλήματά μας, το 1941 κατέφθασαν εδώ τα ναζιστικά στρατεύματα. Η μαζική εκτέλεση 5.000 Εβραίων μία ματωμένη Παρασκευή και ο εμπρησμός της Μεγάλης Συναγωγής με χίλιους περίπου Εβραίους κλειδωμένους εντός της, ήταν μόνο η αρχή του εφιάλτη. Ακολούθησε μία φρενήρης αιματοχυσία με τους Γερμανούς να εισβάλουν σε σπίτια και να κατακρεουργούν οικογένειες ολόκληρες. Τριάντα βαγόνια. Γιομάτα νεκρά σώματα. Προς έναν ομαδικό τάφο, λίγο έξω από το Μπιάλιστοκ.


Και βεβαίως, ο εφιάλτης συνεχίστηκε. Βρισκόμαστε στην περιοχή του γκέτο. Εδώ, εν τω μέσω της πόλης, οι Γερμανοί περιόρισαν τους Εβραίους εντός μίας γειτονιάς δέκα-δώδεκα τετραγώνων. Ύψωσαν έναν μεγάλο φράχτη και τοποθέτησαν οπλισμένη φρουρά τριγύρω. Εξήντα χιλιάδες ψυχές στριμώχτηκαν σε ετούτο εδώ το γκέτο. 


Δέκα χιλιάδες εξ αυτών εκτελέστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Τρεμπλίνκα. Αρκετές χιλιάδες ακόμα στάλθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μαϊντάνεκ και τουλάχιστον χίλια παιδιά κατέληξαν στο Άουσβιτς. Σε μία ύστατη προσπάθεια, οι εναπομείναντες αποσκελετωμένοι Εβραίοι του γκέτο προσπάθησαν να οργανώσουν μία εξέγερση το 1943. Απέτυχαν. Μόλις εκατό κατάφεραν να διαφύγουν και να ενωθούν με τις ομάδες των παρτιζάνων. Στο τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η πόλη ετούτη ήταν ερειπωμένη και νεκρή. Σκηνικό μίας τραγωδίας, ανείπωτης φρίκης και ολέθρου.


Κι ύστερα; Ύστερα ο πόλεμος τελείωσε και οι Πολωνοί ξανάχτισαν. Την πόλη τους, τη χώρα τους και τις ζωές τους. Σε μία νέα πραγματικότητα. Σε ένα νέο, θλιβερό κεφάλαιο της ιστορίας τους. 


Δεν σε έφερα τυχαία εδώ. Δεν έκαμες άδικα τόσες χιλιάδες χιλιόμετρα για να φθάσεις. Το Μπιάλιστοκ, αυτή η μικρή, ασήμαντη, επαρχιακή πόλη της ανατολικής Πολωνίας, έχει να σου αφηγηθεί με έναν τρόπο πολύ διδακτικό το παρελθόν και τους λογής λογής ολοκληρωτισμούς. Πολιτικούς, θρησκευτικούς ή και ιδεολογικούς. 


Βρισκόμαστε σε μία από τις κάμποσες γειτονιές με τα εργατικά μπλοκς. Κτήρια που χτίστηκαν κατά την κομουνιστική περίοδο. Για να στεγάσουν τη φτώχεια μας. Με κουπόνια και στερήσεις και ιδρυματισμό. 


Με μία παγερή ομοιομορφία. Που πρέπει να είσαι βέρι νοσηρός τύπος για να τη θεωρείς κοινωνική και πολιτική πρόοδο. Εσείς, πού μένετε; Απαρταμέντ νάμερ ντβα. Πενήντα δύο τετραγωνικά. Και δουλειά στο εργοστάσιο. Τρία πορτοκάλια την εβδομάδα και πέντε πατάτες. Αν είσαι τυχερός και δεν έχουν τελειώσει, όταν φθάσει η σειρά σου στην ουρά. 


Κεντρικά σχεδιασμένη οικονομία, ψέματα και ψευδαισθήσεις. Τις οποίες θα μου επιτρέψεις να πω ότι ουδέποτε κατάφερε να ξεπεράσει η Αριστερά -που συνεχίζει να επιλέγει την κακομοιριά ως άποψη, συνεχίζει να βαφτίζει την κοινωνική ισοπέδωση ως αλληλεγγύη και συνεχίζει να προσπαθεί να μοιράσει δίκαια τη φτώχεια αντί να μάθει να δημιουργεί πλούτο (ναι, ήταν μπηχτή!). Τσεντράλ. Το μεγάλο μας πολυκατάστημα στο κέντρο του Μπιάλιστοκ. Όλη τη δεκαετία του εβδομήντα και του ογδόντα, τα ράφια του ήσαν άδεια από προϊόντα. Αλλά δεν βαριέσαι, είχαμε χορτάσει επανάσταση.


Σήμερα παραμένει κι αυτό στη θέση του. Ως υπενθύμιση και ως φάντασμα ενός παρελθόντος που είναι πολύ πρόσφατο και πολύ τραυματικό για να ξεχάσουμε έτσι εύκολα. Και αν τυχόν τόχεις απορία, το Τσεντράλ έχει μετατραπεί σε παζάρι για φτηνιάρικα προϊόντα. Κυρίως κινέζικα. Η εκδίκηση της κακομοιριάς.


Άλλα η ιστορία δεν σταματά. Τουλάχιστον όχι για τους έξυπνους ανθρώπους και τις προκομμένες κοινωνίες. Που μπορούν να προχωρήσουν στο παρακάτω, να εξελιχθούν και να προοδεύουν. Ακόμα κι αν χρειαστεί να πέσουν και να ξανασηκωθούν. Ξανά και ξανά. 


Αυτό είναι ένα από τα καινούργια μας εμπορικά κέντρα. Γιομάτο με ωραιότατα καταστήματα και τις γνωστές διεθνείς φίρμες. Εδώ συχνάζουμε οι νεολαίοι και κάμουμε τις παρέες μας και φλερτάρουμε και ανταλλάσσουμε λάικ με τα κινητά και τα τάμπλετς μας. 


Και ονειρευόμαστε. Ένα μέλλον πιο ανοιχτό και ελεύθερο. Ένα μέλλον πιο αισιόδοξο. 


Θα μου πεις, αυτός πρέπει να είναι ο στόχος μίας κοινωνίας; Ο καταναλωτισμός και το μολ; Φυσικά και θα σου απαντήσω πως όχι. Ο στόχος μίας κοινωνίας θα πρέπει να είναι η εξασφάλιση ευκαιριών και δυνατοτήτων. Ώστε τα μέλη της να μπορούν να αισθάνονται και να είναι παραγωγικά, αναπτύσσοντας τις δεξιότητες και καλλιεργώντας τα ταλέντα τους. Σε ένα περιβάλλον που αγκαλιάζει την ατομικότητα, σέβεται τη διαφορετικότητα και δημιουργεί τις συνθήκες δημιουργικών (και όχι απλώς καταγγελτικών) συλλογικοτήτων. Ο στόχος θα πρέπει να είναι η ευημερία των πολλών, μέσα από τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών κοινωνικής ευταξίας και οικονομικής προόδου.


Καλά δεν ντρέπεσαι; Εγώ σου αναλύω τέτοιες στοχάστικ σκέψεις κι εσύ ψωνίζεις γλειφιτζούρια και ζαχαρωτά; Δηλαδής έλεος, συγκρατήσου! 


Για να ιδείς πάντως ότι δεν είμαστε τίποτις τυχαίοι και κακόγουστοι, αρκεί να παρατηρήσεις πως ακόμα και ετούτο το μολ είναι χτισμένο με μεράκι και σεβασμό στο αρχιτεκτονικό μας παρελθόν. Παλιές αποθήκες έχουν ενταχθεί με κριέτιβ τρόπο στο σύγχρονο κτίριο και έχουν επενδυθεί με τζάμι, μέταλλο και παρκέ δάπεδα. Το αποτέλεσμα είναι γουάου. 


Έλα που κουράστηκες! Και δεν σου έδειξα ακόμα το καλύτερο! Όχι τις αδελφές Άνια και Τζοάνα, μήτε τον Βαγγελάκη μη-χειρότερα.


Αλλά το υπέροχο υπερσύγχρονο κτίριο της νέας μας Όπερας που δεσπόζει σε κεντρικό λόφο της πόλης. Και για το οποίο είμαστε βέρι βέρι πράουντ.


Με δύο σκηνές, ένα αμφιθέατρο και ένα τεράστιο φουαγέ όπου διοργανώνουμε εκθέσεις, αυτό το πολιτιστικό κέντρο φιλοξενεί συνεχώς παραστάσεις και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Τις οποίες στηρίζουμε και παρακολουθούμε με πολύ αγάπη και συνέπεια.


Διότι δεν ξεύρω αν τόχεις καταλάβει, αλλά περιπατείς εδώ και τόσην ώρα σε μία δυναμικά εξελισσόμενη ευρωπαϊκή πόλη. Που την περίμενες περιθωριακή και ξεχασμένη, αδιάφορη και πληκτική, αλλά σου ξεδιπλώνεται πολυδύναμη και αποφασισμένη, με σεβασμό στο παρελθόν της και με προοπτική σκέψη για το μέλλον της.


Μία πόλη που λάμπει. Που σπάνια βρίσκεις γραμμένο τοίχο ή πεταμένο σκουπίδι. Που έχει κανόνες για την κίνηση και το παρκάρισμα των αυτοκινήτων. Που σέβεται παντού τον αντικαπνιστικό νόμο.


Που διαθέτει μεγάλα πεζοδρόμια και ποδηλατόδρομους. Που τα σπίτια -ακόμα και τα πιο φτωχά- διαθέτουν λουλούδια στα περβάζια των παραθύρων και στα μπαλκόνια τους. Και που οι άνθρωποι έχουν μάθει να δουλεύουν και να συνεργάζονται. Και να χαμογελούν.


Μία πόλη ανθρώπινη και καταγέλαστη και πάρα πολύ φιλική.


Βρισκόμαστε στην τελική ευθεία, σε λίγο θα σ' αφήσω. Αυτή είναι η πιο κεντρική, εμπορική μας οδός, η Lipowa. Ο ήλιος σιγά σιγά δύει πίσω από τη γιγάντια εκκλησία του St.Roch. Και όλα τυλίγονται στις χρυσές αποχρώσεις του απογεύματος.


Σε ένα μέρος που αν δεν ήξευρες την ιστορία του, θα έλεγες πως ουδέποτε πάσχισε. Και πως ουδείς δεν διατάραξε την μακαριότητά του. Ίσως αυτή του η θαυμάσια, χρυσαφένια ηρεμία είναι που ενέπνευσε τον Zamenhof, έναν άνθρωπο που γεννήθηκε και μεγάλωσε εδώ, να οραματιστεί έναν κόσμο χωρίς πολέμους, συγκρούσεις και παρερμηνείες. Και να δημιουργήσει την Εσπεράντο. Την παγκόσμια γλώσσα. Που κάποτε -καθόπως μου έλεγε ο πατέρας μου- διδασκόταν και στα ελληνικά σχολεία. 

Δεν ξεύρω αν θα ήμασταν καλύτεροι άνθρωποι αν τη μιλούσαμε. Εκείνο που ξεύρω είναι ότι θα ήμασταν στα σίγουρα καλύτεροι άνθρωποι αν διδασκόμασταν από ετούτο το μέρος. Και καταφέρναμε να κάμουμε το παρελθόν μας, γνώση και συνείδηση για το μέλλον μας.

18 σχόλια :

  1. από τα λίγα που ξέρω κάπως έτσι είναι και εξελίσσονται σχεδόν όλες οι χώρες στη βόρεια Ευρώπη!
    Ακόμη και η Γιουγκοσλαβία ,που πέρασε απο πρόσφατο πόλεμο αναστυλώνεται και ομορφαίνει κι εμείς αρχίζουμε να μοιάζουμε σαν τριτοκοσμική χώρα! Στην πόλη μου έχουμε τεράστιο θέμα με τα σκουπίδια ,σε αρκετές περιοχές ειναι αμάζευτα κοντά έναν χρόνο τώρα κι ένα σωρό άλλα προβλήματα!
    Καλημέραααααααααααα Πίγκου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δυστυχώς μοιάζουμε πράγματι με τριτοκοσμική χώρα, Νάσια μου. Σε πολλές παραμέτρους της καθημερινής μας ζωής πλέον. Θα ήθελα να σε έχω από μία μεριά, να δεις με τι προσοχή οδηγούν οι άνθρωποι στο Μπιάλιστοκ (και γενικά στην Πολωνία). Δεν διανοείσαι να παραβείς όριο ταχύτητας ή σήμα οδικής κυκλοφορίας. Δεν διανοείσαι να πετάξεις στο δρόμο σκουπιδάκι ή αποτσίγαρο (γιατί είναι θέμα αγωγής!). Και βεβαίως, δεν υπάρχει κλειστός χώρος στον οποίο να καπνίζει κανείς. Τόσο απλά και τόσο πολιτισμένα.

      Την καλημέρα μου!

      Διαγραφή
  2. Υπέροχο! Δεν ξέρω τι να πρωτοθαυμάσω στο Μπιάλιστοκ! Το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτό που με εντυπωσίασε πραγματικά είναι ότι αυτή η πόλη, παρά τα μύρια όσα προβλήματα που αντιμετώπισε, κατάφερε να προχωρήσει! Εμείς τι κάνουμε;
    Φιλιά πολλά!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλή μου Ραπουνζέλ, κάθε σύγκριση με τη δική μας πραγματικότητα, μας πληγώνει και μας απογοητεύει. Διότι ναι, ακόμα και στις τελευταίες εσχατιές της Πολωνίας, οι άνθρωποι έχουν μάθει να οργανώνονται και να ζουν πολύ πιο οργανωμένα και πολιτισμένα από ό,τι εμείς. Που συνεχίζουμε να μαλώνουμε κοντόφθαλμα για τα ναι και τα όχι μας. Και να μην μπορούμε να συμφωνήσουμε ούτε για τα στοιχειώδη.

      Πολλά φιλιά και καλημέρες!

      Διαγραφή
  3. Ένα γκραφίτι όμως από τοίχους δεν μας τράβηξες βρε Πιγκουίνε. Καλά αυτή η πόλη είναι τόσο πίσω πχια;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Άσε, ντίαρ cghera, εντελώς πίσω αυτή η πόλη. Ούτε ένα γκράφιτι, ούτε ένα σύνθημα, ούτε ένας καμμένος κάδος. Δηλαδής αίσχος και χάλι και βέρι μπόρινγκ κατάσταση. :)

      Την καλημέρα μου!

      Διαγραφή
  4. Επειδή δεν ξέρω τι να πρωτοσχολιάσω... θα γράψω μόνο πως το σημερινό ταξιδάκι ήταν μια αποκάλυψη για 'μένα... και πως τα λουλουδιασμένα μπαλκονάκια μιας από τις τελευταίες φωτο, μου έφεραν λίγο στο μυαλό την Πράγα.
    Καλημέρα, Πιγκού! ツ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ρούλα μου, η Πολωνία είναι εντυπωσιακά (και ανέλπιστα, για τους μη-υποψιασμένους) όμορφη. Και κρύβει θαυμάσιους θησαυρούς, μαγευτικά τοπία και υπέροχες πόλεις! Για να μην μιλήσω για τα χωριά της που είναι επιπέδου Ελβετίας και Αυστρίας. Ναι, όλα πολύ πολύ μακριά από την ελληνική μας πραγματικότητα.

      Την καλημέρα μου!

      Διαγραφή
  5. Εχω μεγαλη απορια, εαν δεν ειναι κατι προσωπικο πολυ, να μαθω πως αποφασισες εσυ να επισκεφτεις αυτο το μερος. Μεγαλη η τυχη μας να μοιραζεσαι μαζι μας τετοιες κρυφες γωνιες!!
    Θαυμασα τοσα πολλα! Το πρασινο, η καθαριοτητα, την Οπερα, τους αδειους ποδηλατοδρομους, τους λιθοστρωτους βορειοευρωπαικους δρομους, την πολιτιστικη τους και πολιτισμικη τους παιδεια..... δεν τελειωνει αυτη η λιστα. Κι επειδη εζησα 7 χρονια στο εξωτερικο γνωριζω οτι πουθενα δεν ειναι παραδεισος. Σιγουρα κι αυτο το ομορφο μερος θα εχει τις δυσκολιες του. Μα δεν ειναι παραδεισενιο να ζεις σε μια πολη με καποιες δυσκολιες, απο οτι σε μια χωρα με καποιες ευκολιες, οπως ειναι η ομορφη Ελλαδα μας; Ασε με, πολυ πληγωνομαι με τη νοοτροπια μας.

    Πολυ ομορφη η πολη που μας ξεναγησες πτηνουλι και σ'ευχαριστουμε!
    Μια ομορφη μερα σου ευχομαι

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Λοιπόν την ίδια απορία είχε και η πανέμορφη και χαμογελαστή υπάλληλος στη ρεσεψιόν κεντρικού ξενοδοχείου στο Μπιάλιστοκ. Σχεδόν σαστισμένη, με ρώτησε "μα πώς βρεθήκατε στην πόλη μας, από την Ελλάδα;"! Δεν είχε ματαδεί Έλληνα να επισκέπτεται την πόλη της (τα γκρικ εστιατόρια, τα έχουν ανοίξει Πολωνοί μπάι-δε-γουέι). Η αλήθεια είναι πως βρέθηκα εκεί σε μία από εκείνες τις διαδρομές μου με το αμάξι που βάζω πλώρη για το οπουδήποτε και λατρεύω να αναζητώ αφηγήσεις και λεπτομέρειες από ανθρώπους και τόπους που δεν γνωρίζω.

      Και ναι, παράδεισος δεν είναι πουθενά. Όλοι οι τόποι έχουν τα καλά τους και τα κακά τους. Αλλά πληγώνομαι κι εγώ πολύ με τη δική μας τη νοοτροπία.

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  6. Πτηνό μου λατρεμένο, μας επήγες άλλο ε΄να υπέροχο ταξίδι, πολύ σ ευχαριστώ απ την καρδιά μου που την εσυγκίνησες και σήμερα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Tremens μου, ελπίζω να μου συγχωρέσατε τη φλυαρία (μου βγήκε υπερβολικά μεγάλη η ανάρτηση), αλλά ήθελα να σας τα δείξω όλα και να σας κάμω ένα γκραν τουρ στην πόλη (που μεταξύ μας παρέλειψα και κάμποσα)!

      Τα φιλιά μου και τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή
  7. Πολύ χαίρομαι που έκανα αυτό το ταξίδι μαζί σου!
    Έμαθα πολλά για μια πόλη που δε γνώριζα, μα αυτό που θα σβήσω από τη μνήμη μου για πάντα είναι το αρνί με μπριζόλα!
    Τρώω κρέας, δεν είμαι ούτε βετζετέριαν ούτε βέγκαν, ούτε ζω με καρπούς μόνο σα σκίουρος, αλλά τούτα τα δυο μαζί μου έπεσαν βαριά!
    Φιλιά πολλά και καλό ξημέρωμα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Νομίζω ότι πράγματι θα πρέπει να διαγράψεις αυτό το πιάτο από τη μνήμη σου. Από όσο γνωρίζω, τα γκρικ εστιατόρια του Μπιάλιστοκ δεν ανήκουν σε Έλληνες (είπαμε, σπάνια φθάνει Έλληνας ως εδώ!) επομένως τα πιάτα είναι και προϊόν αυτοσχεδιασμού του σεφ! :)

      Τα φιλιά μου, Μαρία!

      Διαγραφή
  8. Καλαμιά στον Κάμπο30 Οκτ 2015, 11:39:00 π.μ.

    Πόσο οδυνηρή είναι η σύγκριση αυτής της ιστορικής, πανέμορφης, πεντακάθαρης, πολιτισμένης πόλης με τους δικούς μας σκουπιδότοπους,τις χωματερές ανθρώπων και σκουπιδιών, που ως φανατισμένοι χαρακτήρες τους χαρακτηρίζουμε "ωραιότερη χώρα του κόσμου".

    Εκτός των άλλων, πρόσεξα ιδιαίτερα τον Καθεδρικο Ναό, για μέγεθος και την επιβλητικότητά του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι όντως οδυνηρές αυτές οι συγκρίσεις. Προφανώς και κάθε τόπος έχει τα προβλήματά του και τα μειονεκτήματά του, αλλά και μόνο η συστηματική προσπάθεια αυτών των ανθρώπων να στήσουν (και παρά τα ιστορικά τους τραύματα) μία κοινωνία ευημερίας και ανάπτυξης, δεν μπορεί παρά να μας εντυπωσιάζει.

      Την καλημέρα μου, αγαπημένη Καλαμιά!

      Διαγραφή
  9. λατρεμενο μου πτηνο ,νομιζω οτι σε θαυμαζω πιοτερο απο αλλο εδω σε αυτον τον πλανητη!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Άσωτε, κάτι τέτοια του λες του πτηνού και κυκλοφορεί με ψηλά το ράμφος και τον αμανέ! :)
      Βέρι, βέρι χαρούμενες και γελαστές καλημέρες!

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts