Τετάρτη, 10 Φεβρουαρίου 2016

Στα'δωσα όλα κι έμεινα στην Άσσο (B-side)



Εδώ, στις δαντελωτές ακτές της αιολικής γης, ήλθαν γύρω στα 700 π.Χ. κι εγκαταστάθηκαν, Μηθυμναίοι της Λέσβου. Και ίδρυσαν την Άσσο. Χάρις τα πλούσια κοιτάσματα σιδήρου και αργύρου, η πόλη σύντομα απέκτησε κόσμο και πλούτο και σημασία. Και την επόθησαν καμπόσοι. 


Στις αρχές του 6ου αιώνα π.Χ., η Άσσος πέρασε στα χέρια των Περσών. Από τους οποίους απηλλάγη μετά από πολλές περιπέτειες και εντέλει τον 5ο αιώνα προσχώρησε στην Αθηναϊκή Συμμαχία, πληρώνοντας ως εισφορά, ένα τάλαντο. Που δεν το λες και λίγο, καθώς -για να σου δώκω μία αντιστοιχία να καταλάβεις- το τάλαντο επαρκούσε για τα μηνιαία μισθά διακοσίων τουλάχιστον ανδρών που στελέχωναν μία αθηναϊκή τριήρη.



Το 348 π.Χ. και για μία ιδιαίτερα ευημερούσα (αλλά δυστυχώς βραχεία) περίοδο, την εξουσία ανέλαβε ο Ερμείας, ο οποίος βρήκε αργότερα φριχτό θάνατο στα Σούσα. Όμως πρόλαβε να θέσει εδώ τις βάσεις για έναν βαθιά ελληνικό και φιλοσοφικά ανήσυχο τόπο. Έναν τόπο που φιλοξένησε για κάποια χρόνια τον Αριστοτέλη και τις ιδέες του. Και που απέκτησε το μόνο παράρτημα του ονομαστού του Λυκείου, εκτός Αθηνών.



Μετά το θάνατο του Ερμεία, η Άσσος πέρασε και πάλι υπό τον έλεγχο των Περσών και έπρεπε να περιμένει για δέκα ακόμη χρόνια μέχρι να έρθει ως εδώ ο Μέγας Αλέξανδρος με τους Μακεδόνες του για να την απελευθερώσει. Αλλά αν νομίζεις ότι τελείωσαν εδώ τα προβλήματά μας, πλανάσαι πλάνην οικτράν. Διότι βλέπεις, στις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ. πλάκωσαν κατά δω οι Γαλάτες! Και μην πάει το μυαλό σου σε τίποτις Αστερίξ, Οβελίξ και άλλες χαριτωμενιές, διότι οι ρίαλ Γαλάτες δεν είχαν την παραμικρή σχέση με τους ως άνω τριαλαρί τριαλαρώ. Ήταν μπρουτάλ, οξύθυμοι και τουτ-α-φε απολίτιστοι. Ένα θα σου πω: εξήντα μαύρα χρόνια περάσαμε υπό το ζυγό τους και μήτε που θέλω να τα ενθυμούμαι. Βλέπω Αστερίξ και μούρχεται τρέλα!



Αργότερα κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, η πόλη επανέκαμψε θεαματικά και επειδής απέδωσε τη νέα της ευημερία στους Ρωμαίους, επέδειξε μεγάλη προσήλωση στον Ιούλιο Καίσαρα Γερμανικό και στον γιο του τον Καλιγούλα (που προφανώς οι κάτοικοι δεν είχανε γνωρίσει προσωπικώς, διότι συμπαθητικό δεν τον έλεγες με την καμία!).



Όχι, δεν σου αραδιάζω σελίδες ιστορίας, άνευ λόγου και αιτίας. Στα λέω όλα ετούτα γιατί θέλω να σου δείξω κάτι. Να εδώ, στην πίσω πλευρά του λόφου της Ακρόπολης, δίπλα στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου.



Εδώ θα βρεις ένα κτίσμα. Που κανείς από τους όσους σκαρφαλώνουν κι αναζητούν την αρχαία Άσσο, δεν του δίνει ιδιαίτερη σημασία.



Για παλιό τζαμί θα σου το συστήσουνε οι λίγοι κάτοικοι του σημερινού χωριού Μπεχράμκαλέ. Χτισμένο τον 14ο αιώνα από τον Μουράτ τον Πρώτο.



Αλλά σαν κοιτάξεις προσεκτικά τις κολόνες που στηρίζουν τις αψίδες της εισόδου, θα το καταλάβεις. Πως πρόκειται για οικοδόμημα που σιάχτηκε με υλικό από τα ερείπια της αρχαίας Άσσου. Και από υλικό που προέρχεται από μία βυζαντινή εκκλησιά που βρισκόταν εδώ πριν το τζαμί. Μια εκκλησιά χριστιανική που δεν υπάρχει πια.



Η Άσσος ήταν μία από τις πρώτες πόλεις στις οποίες έφθασε ο χριστιανισμός. Βλέπεις, εδώ φιλοξενήθηκαν ο Απόστολος Παύλος με το Λουκά και κήρυξαν τη νέα πίστη, πριν περάσουν στη Λέσβο. Και με τα χρόνια οργανώθηκε στην πόλη μία ζωντανή χριστιανική κοινότητα.



Στα βυζαντινά τα χρόνια, η Άσσος έγινε έδρα επισκοπής και οι επικεφαλής της εκκλησίας της έλαβαν μέρος στις Συνόδους της Νίκαιας και της Εφέσου. Πολύ αργότερα, κατά την Τρίτη Σταυροφορία, η Άσσος λεηλατήθηκε από τον Φρειδερίκο τον Β', γνωστό και ως Μπαρμπαρόσσα (Πορφυρογένη ντε!) που ενσάρκωνε τάχα-μου το ιπποτικό ιδεώδες και βάλθηκε να ανακαταλάβει τους Αγίους Τόπους από τους Άραβες, αλλά μια χαρά τις έκαμε και τις κουτσουκέλες του σαν πέρασε από τα βυζαντινά εδάφη. Εντέλει, η Άσσος καταλήφθηκε από τους Τούρκους το 1288 και έκτοτε περιορίστηκε σε ένα μικρό οικισμό, σκιά του λαμπρού της παρελθόντος.



Πλησιάζω και περιεργάζομαι το υπέρθυρο στην είσοδο του τζαμιού. Κι αναγνωρίζω. Τις αισθητικές φόρμες, τα παιγνιώδες ύφος. Και βεβαίως τα γράμματα. Που συνεχίζουν να υπογράφουν με έναν τρόπο αναπόδραστα δηλωτικό, την ταυτότητά τους.



Μία ταυτότητα που παραμένει εδώ. Σχεδόν εννιά αιώνες μετά την τελευταία φορά που μίλησε και σκέφθηκε αυτός ο τόπος, ελληνικά.



Κοιτάζω από ψηλά τον μικρό οικισμό του Μπεχράμκαλέ. Που στέκει γαντζωμένος στην πίσω πλευρά της Ακρόπολης της αρχαίας Άσσου. Και σκέφτομαι εντυπωσιασμένος. Πως καίτοι έχουν αποθέσει εδώ το βάρος τους, τόσοι αιώνες ιστορίας, καταφέρνει ετούτο το τοπίο, να αλαφρώνει πάντα την ψυχή σου.


Με έναν τρόπο εύκολο, απλό και συνάμα δυσεξήγητο. Ίσως νάναι αυτό το μαγικό φως του ήλιου που ξορκίζει τις σκιές και ξεθωριάζει τα πάθη και τις μνήμες των ανθρώπων.


Ίσως πάλι νάναι αυτό το θεσπέσιο γαλάζιο. Που αφανίζει τους ορίζοντες, αλλά πάντα τους υπόσχεται. Παρηγορητικά και αισιόδοξα.


Σημείωση: Τα "B-Sides" του πτηνού περιλαμβάνουν σκόρπιες φωτογραφίες, σκέψεις, εντυπώσεις και παραλειπόμενα που δεν χώρεσαν στην ορίτζιναλ ανάρτηση. Και που κανονικά θα έμεναν στο συρτάρι του μπλογκ. Αλλά βρήκαν τρόπο να σκάσουν μύτη και να μοστραριστούν ως αυτοτελές ποστάκι μη-χειρότερα. Για να ιδείς την βασική ανάρτηση ετούτου του "B-Side", πατάς εδώ

4 σχόλια :

  1. το γαλάζιο είναι Πίγκου ,θα στο βεβαιώσουν όσοι ζουν εκεί και σε όλο το Αιγαίο!
    Αυτός ο ορίζοντας ,αυτή η άπλα έχουν κάτι μαγικό ,αλαφρωνουν -ημερώνουν την ψυχή σου !
    Καλημέρααααααααα Πίγκου!
    (εδω ειναι αργία σήμερα λόγω Αγιου Χαραλάμπους ,προστάτη της πόλης μας.Να και η συνέχεια της ιστορίας όσον αφορά την πορεία του χριστιανισμού....)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι πράγματι το γαλάζιο, Νάσια μου. Μαζί με το λαμπερό φως αυτού του ήλιου.

      Όσο για τον Άγιο Χαράλαμπο, είναι μεγάλη αδικία να μην τον τιμούμε κι εμείς καθ'όπως του πρέπει, με αργία! Ναι, ζηλεύω.

      Φιλιά πολλά!

      Διαγραφή
  2. Ε, όχι και B-side αυτές οι οι όμορφες εικόνες και οι σκέψεις που τις συνοδεύουν! :)
    Είναι σίγουρα το φως και το γαλάζιο αυτά που αδειάζουν το μυαλό και ξαλαφρώνουν την ψυχή, εμείς εδώ στην Ελλάδα το ξέρουμε από πρώτο χέρι αυτό! Η άπλα όσο βλέπει το μάτι είναι που μας κάνουν να συνεχίσουμε...
    Καλημέρα πτηνό :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έχουν και τα B-sides τη γλύκα τους, μάι ντίαρ Fri. Γιατί μου δίνεται η δυνατότητα να επιστρέψω σε ένα θέμα που έχω περίπου καλύψει, με μία δεύτερη, πιο χαλαρή και ενίοτε πιο στοχαστική, ματιά. Όσο για το φως και το γαλάζιο, είναι πράγματι σπουδαία και μεγαλειώδη. Και λειτουργούν -όπως λέω και στο τέλος- παρηγορητικά και αισιόδοξα. Ευτυχώς. :)

      Φιλιά πολλά!

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.