Παρασκευή, 12 Φεβρουαρίου 2016

Σκάνσε μου ένα χαμόγελο!



Αυτή τη φορά θα το προλάβω το ερώτημά σου για το πού βρισκόμαστε και θα στο απαντήσω ευθύς εξαρχής! Η απάντηση είναι λοιπόν απλή: στη Σουηδία του 19ου αιώνα.



Άχου τι πάθαμε οι καψεροί, θα σκεφτείς τώρα εσύ από μέσα σου. Διότι δεν φθάνει που το πτηνό σε τραβολογάει σε διάφορα μήκη και πλάτη του πλανήτη και δεν ξεύρεις κάθε φορά πού θα βρεθείς να σκαρφαλώνεις και τί θα σου πεταχθεί από τη γωνία, τώρα αρχίσαμε και τα σούρτα φέρτα στο χρόνο! Έλα και μη χειρότερα, αρχίζει το πράμα να γίνεται βέρι κομπλικέιτεντ, χάλια τα νεύρα σου, χάλια! -άσε που το χωροχρονικό τράβελινγκ, κάμει και ρυτίδες!



Και τελοσπάντων καλά, στη Σουηδία πες βρεθήκαμε. Στον 19ο αιώνα, πώς διαολοφθάσαμε; Αν με αφήσεις ντε να σου εξηγήσω, θα ιδείς που όλα θα τα καταλάβεις.



Αποκλειστικός υπεύθυνος είναι ο Άρτουρ Χαζέλιους. Όχι το ξεκαθαρίζω για να μην μου επιρρίπτεις εμένα αδίκως την ευθύνη. Ο Άρτουρ Χαζέλιους λοιπόν ήταν ένας Σουηδός δάσκαλος και μελετητής που γεννήθηκε στη Στοκχόλμη το 1833 και πέθανε το 1901. Ναι, πάνε πολλά χρόνια από τότες.



Κατά τη διάρκεια της ζωής του, ο Άρτουρ είδε την πατρίδα του να αλλάζει δραματικά: από την παραδοσιακή αγροτική οικονομία, η Σουηδία μέσα σε μερικές μόνο γενιές, πέρασε στη βιομηχανική εποχή και τη ραγδαία ανάπτυξη των αστικών της κέντρων. Οι ρυθμοί της ζωής εντατικοποιήθηκαν, τα παραδοσιακά επαγγέλματα άρχισαν να φθίνουν, τα φουγάρα των εργοστασίων και τα αψηλά μονδέρνα κτήρια άλλαξαν άρδην την εικόνα της Στοκχόλμης και του Γκέτενμποργκ και της Ουψάλας.



Στη θέα αυτής της κοσμογονικής αλλαγής, ο Άρτουρ ήταν σχεδόν σοκαρισμένος. Και πάλι καλά να λες που δεν έζησε ως το 1974 και δεν πρόλαβε να ιδεί τους Άμπα ντυμένους ό,τι-νάναι να κερδίζουν τη Γιουροβίζιον, γιατί θα τον εκρατάγαμε πεντέξι για να μην πάει να αποσυρθεί σε τίποτις Λαπωνίες παρέα με τους Εσκιμώους, τις πολικές αρκούδες και τον Νιλς Χόλγκερσον.



Ναι, ο Άρτουρ ήταν ευαίσθητος άνθρωπος και λάτρης της λαογραφίας. Και επειδής λοιπόν, πολύ τον απασχολούσε ο κίνδυνος να χαθεί η κοινωνική μνήμη και οι συνήθειες της παραδοσιακής σουηδικής ζωής, απεφάσισε να σιάξει ένα υπαίθριο μουσείο. Που εσύ θα το πεις κακή ιδέα, δεδομένου ότι στη Σουηδία η μέση θερμοκρασία από Οκτώβρη μέχρι Μάη είναι μεταξύ του ξεπαγιάζω και του πέφτουν τ'αυτιά μου απ'το κρύο. Αλλά που όπως σύντομα θα καταλάβεις, ήταν εντέλει μία εξαιρετικά ευφάνταστη ιδέα!



Το μέρος λέγεται Σκάνσεν και βρίσκεται εν τω μέσω της Στοκχόλμης. Απάνου σε ένα από τα πάμπολλα νησιά που απαρτίζουν τη σουηδική πρωτεύουσα και που δημιουργούν μία από τις πιο συναρπαστικές γεωγραφίες πόλεως σε ολάκερο τον κόσμο.



Το υπαίθριο μουσείο του Σκάνσεν προσελκύει πλήθη επισκεπτών καθ'ολη τη διάρκεια του χρόνου. Οικογένειες Σουηδών με τα παιδιά τους, ηλικιωμένοι που θέλουν να περπατήσουν,  παρέες νεαρών που κάμουν εδώ μπάρμπεκιου, τουρίστες από άλλες χώρες.



Το καλοκαίρι διοργανώνονται συναυλίες και εκδηλώσεις. Το φθινόπωρο, εκθέσεις κι εκδηλώσεις. Και τα Χριστούγεννα, μία υπέροχη αγορά με στολίδια και μπισκότα και παραδοσιακά προϊόντα. Τη δε Πρωτοχρονιά, μαζευόμαστε εδώ για τη μεγάλη εορταστική συναυλία με τα πυροτεχνήματα. Που είναι πολύ ζούπερ εμπειρία κι ας μην αισθάνεσαι τα πόδια σου από το κρύο!



Αλλά το Σκάνσεν είναι πολύ περισσότερα πράγματα από ένα ευχάριστο πάρκο αναψυχής. Είναι μία ζωντανή κοινότητα. Και κυρίως, είναι μια σπάνια ευκαιρία να ταξιδέψεις στο παρελθόν και να αποκτήσεις μία πολύ πραγματική εικόνα του το πώς ζούσαμε στη Σουηδία πριν εκατόν πενήντα χρόνια και βάλε.



Βλέπεις ο Άρτουρ Χαζέλιους φρόντισε να στήσει εδώ μία υπερπαραγωγή. Τα σπίτια που βλέπεις τριγύρω δεν είναι απλές αναπαραστάσεις ή ρέπλικες παραδοσιακών κατοικιών και χωριατόσπιτων. Είναι αυθεντικά οικήματα που εντόπισε ο Χαζέλιους απ'άκρη σ'άκρη της Σουηδίας. Και τα οποία αγόρασε και μετέφερε εδώ στο Σκάνσεν, για να τα διασώσει.



Έσιαξε έτσι μία συλλογή από εκατόν πενήντα περίπου σπίτια του 17ου, του 18ου και του 19ου αιώνα. Που με κόπο και προσπάθεια συγκέντρωσε και εξέθεσε στο υπέροχο υπαίθριο μουσείο του.



Κι αν νομίζεις πως το Σκάνσεν είναι ένα άψυχο σκηνικό με μερικά πεταμένα σπίτια στο τυχαίο και στο περίπου, κάμεις χιουτζ μιστέικ και ντροπή σου που υποτιμάς έτσι τον Άρτουρ! Διότι το υπαίθριο μουσείο μας, διαθέτει και τους κατοίκους του! Την Χέλγκα που πηγαίνει να ψωνίσει κάνα χοιρομέρι να το πετάξει στη χύτρα με το ζαρζαβάτι να κάμει καμιά σούπα.



Την Ουλρίκα. Που ταΐζει σπόρια τις χήνες της. Για να τις μοσχαναθρέψει και να τις πουλήσει στην αγορά δυο κορώνες το κεφάλι.



Την Ανίτα και την Έλσα. Που έζεψαν το άτι τους και πάνε στα κτήματα να βοηθήσουν τον αδελφό τους τον Λαρς στις αγροτικές εργασίες. Με έξτρα δείκτη δυσκολίας λόγω πάγου.


Και κάμποσα μαγαζιά διαθέτομεν. Φούρνους και εστιατόρια και καταστήματα με χειροτεχνίες και είδη δώρων και παιχνίδια.



Όπου μπορείς να ψωνίσεις ωραιότατα σουηδικά μπισκότα και γλυκίσματα και καραμέλες. Και ξύλινες κουτάλες και επιφάνειες κοπής και ένα σκασμό συμπράγκαλα για την κουζίνα. Και σαπούνια αρωματικά και πετσέτες και υφαντά.


Που τα πουλάει η Χάνα, ενδεδυμένη με την παραδοσιακή της φορεσιά. Αλλά μην κοιτάς που το στυλ μας είναι ρουστίκ και θεόπαλιο: και αποδείξεις σου κόβουμε πάντα και πιστωτικές κάρτες δεχόμαστε ανυπερθέτως. Διότι εδώ υποδυόμαστε τον δέκατο ένατο αιώνα, αλλά ζούμε στον εικοστό πρώτο. Το αντίθετο δηλαδής με κάτι άλλες χώρες που καμώνονται τον εικοστό πρώτο αιώνα και ζουν στον δέκατο ένατο.


Στα μαγαζιά, θα ιδείς παραδίπλα σου να ψωνίζουν και οι κάτοικοι του Σκάνσεν. Οι υπάλληλοι δηλαδής που δίνουν ζωντάνια και καθιστούν το μέρος ακόμα πιο αληθοφανές και διαδραστικό. Και τους οποίους μπορείς να παρακολουθήσεις να διαβιούν μία εντελώς πιστευτή καθημερινότητα.



Σε κάποια από τα σπίτια μπορείς να μπεις και να ιδείς με τα μάτια σου τον τρόπο ζωής. Τη διακόσμηση στα σαλόνια και τις κάμαρες. Τα κουζινικά και την τραπεζαρία. Σουηδικό ντεκορασιόν από την προ-IKEA εποχή.



Το Σκάνσεν διαθέτει επίσης έναν αξιόλογο ζωολογικό κήπο. Με διάφορα πολύ συμπαθητικά ζούδια που ενδημούν στη Σκανδιναβία. Βίσονες κι ελάφια κι αλεπούδες και πολλών ειδών πτηνά (μακρινοί συγγενείς μου) και κόκκινες αλεπούδες και λύκοι και κουνάβια.



Και βεβαίως τα ζώα της φάρμας. Αγελάδες και κατσικάκια. Και κοτούλες και γαλοπούλες και κουνέλια. Που τάχουμε φροντισμένα και καθαρά νάρχονται οι επισκέπτες και να τα χαίρονται.



Διότι -επιβεβαιώνοντας απόλυτα τους φόβους του Άρτουρ- από εκεί που ζούσουμε πριν εκατό χρόνια αγκαλιά με το αιγοπρόβατο, φθάσαμε σήμερις να θεωρούμε την κατσικούλα ως κατιτίς εξότικ και την κοτούλα ως ζούπερ ατράξιον. Άλλαξε ο κόσμος αναγνώστα και μήτε που συνειδητοποιήσαμε πόσο πολύ γρήγορα.



Κι είναι το Σκάνσεν μία σπάνια ευκαιρία. Για να αναλογιστείς όλα αυτά που κερδίσαμε. Και όλα όσα αφήσαμε πίσω.



Διότι στα σίγουρα κερδίσαμε. Τις ανέσεις μας, τις τεχνολογικές μας ευκολίες. Αλλά χάσαμε κιόλας. Την επαφή μας. Με τη φύση, με τους άλλους, με τα χέρια μας, με τις στιγμές. Με τα πιο απλά πράγματα στη ζωή, που σήμερα έχουν γίνει σύνθετα και βιώνονται σχεδόν αποκλειστικά μέσα από την ψηφιακή τους αποτύπωση.



Το Σκάνσεν δεν είναι απλώς ένα πάρκο αναψυχής, αλλά μία υπενθύμιση εδώ στη Σουηδία. Του από πού ερχόμαστε και ποιοι ήμασταν. Του από που ξεκινήσαμε.


Και είναι στ'αλήθεια μία χρήσιμη υπενθύμιση. Γιατί τοποθετεί τα πράγματα σε μία προοπτική και σε κάμει να καταλάβεις πόσο γρήγορα περνούν κι αλλάζουν οι εποχές. Και βρίσκεσαι από το χειμώνα στο καλοκαίρι. Και από την ξύλινη καλύβα στο μίνιμαλ απάρτμεντ.


Αλλά η ώρα πέρασε και ο ήλιος ετοιμάζεται να δύσει.


Ναι, το ξεύρω πως είναι μόλις δυο το μεσημέρι, αλλά θα πρέπει κάποια στιγμή να το συνηθίσεις. Πως εδώ τον χειμώνα, η μέρα είναι ένα σύντομο διάλειμμα ανάμεσα στις νύχτες.


Το δειλινό χρωματίζει τον ορίζοντα και το φως δίνει στα τοπία μία αίσθηση απόκοσμη, εδώ στη Σουηδία. Το πάρκο σε λίγο θα κλείσει, πρέπει να φύγουμε. Καθώς περνώ δίπλα από τον ανεμόμυλο στο μονοπάτι προς την έξοδο, ένα ερώτημα στριφογυρίζει στο νου μου.


Πώς είναι δυνατόν, σε χώρες σαν και τούτη πούναι μεν μαγευτικά όμορφες, αλλά που παραμένουν αντικειμενικά δύσκολες και σκληρές και αφιλόξενες για τους ανθρώπους, να κατάφεραν οι κοινωνίες να αναπτυχθούν και να προοδεύσουν. Με τόσο θεαματικό τρόπο και με τέτοια προσήλωση στις αρχές και τις αξίες που διαμορφώθηκαν κατά την ιστορική τους πορεία. Όχι, τέλεια κοινωνία δεν υπάρχει προφανώς. Ούτε όλα είναι ρόδινα και εύκολα κι απλά (ρώτα και την Ουλρίκα που κυνηγάει ολημερίς τις χήνες της ή τον Λαρς που σκάβει το χωράφι μέσα στο χιόνι!). Και από την άλλη, να υπάρχουν μέρη και λαοί που τους χαρίστηκαν πιο εύκολες τύχες, αλλά τις σκόρπισαν με απρονοησία στον άνεμο. 

Ίσως εντέλει νάναι αυτή η διαφορά. Πως στη Σουηδία, τους ανεμόμυλους τους αξιοποιούνε για τη χρηστική τους σημασία, με πραγματισμό και σοβαρότητα. Ενώ σε κάποιες άλλες χώρες, νοτιότερες και πιο ζεστές, τους ανεμόμυλους τους βλέπουμε ως γίγαντες απειλητικούς. Και ξιφουλκούμε με τις χίμαιρές μας. 

12 σχόλια :

  1. Όταν χρειάζεται μόχθος για να τα καταφέρεις και τίποτα δε σου χαρίζεται, σοβαρεύεις. Άσε που, ό,τι με πολύ κόπο φτιάχνεις, το πονάς περισσότερο. Συνδέεσαι μαζί του. Εκεί που οι άνθρωποι τα βρίσκουν εύκολα, ελαφρά τη καρδία τα καταστρέφουν κιόλας. Ή, δεν το νιώθουν να τα υπερασπιστούν. Δεν είναι "δικά τους" με τον ίδιο τρόπο.
    Ωραίο το Σκάνσεν - πολύ διορατικός ο Χαζέλιους (που μου πήρε κάμποση ώρα να πειστώ πως αυτό ήταν πραγματικά το επίθετο του ανθρώπου και δεν έκανες πλάκα)! Πόσα χρήματα έδωσε για να δημιουργήσει το πάρκο του;!
    Καλημέρα, Πιγκουίνε!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. σε διάβασα το πουρνό πτηνό ,αλλά ήθελα να σε ξαναδιαβασω με την ησυχία μου ,αφού διώξω τους ταλιμπάν...να απολαύω το χειμωνα της Σουηδίας ,τα ξύλινα σπίτια ,τη ''λόξα'' του Χαζέλιους ,τους ανεμόμυλους....
    Μάλλον φταίει και το κλίμα που αυτές οι χώρες προσπάθησαν πολύ και προοδευσαν. Εμάς μας αποκούτιανε ο ήλιος πτηνό ,δε φταίμε εμείς, η θέση μας στο σύμπαν φταίει!
    Καλημέρααααααααααααααα Πίγκου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ηρθα με αχνιστο καφε οταν ειδα οτι εχουμε ταξιδι στα μερη που αγαπω σημερα :)
    Τι υπεροχη ιδεα αυτο το υπαιθριο μουσειο!! Με μονιμους κατοικους για την καλυτερη συντηρηση του, με οικονομικο κερδος απο την αναδειξη της παραδοσης, με σεβασμο στον τουριστα και στον ντοπιο. Μονο λιγακι ο ζωολογικος κηπος με τα αγρια ζωακια μου κακοφανηκε. Μια τετοια χωρα να επιτρεπει ακομη τους ζωολογικους κηπους;;! Anyway, δε θα σταθω εκει.
    Υπεροχες οι εικονες, τα σπιτακια και οι φιλοσοφικες ανησυχιες σου πτηνουλι. Μεσα σε δυο γενιες φτασαμε απο τις κοτες και τις ξυλινες καλυβες στις μεζονετες και στη μινιμαλ διαρρυθμιση. Σιγουρα κερδισαμε, σιγουρα χασαμε. Που γερνει η ζυγαρια δεν εχω αποφασισει ακομη :)

    Ενα ομορφο Σ-Κ να εχεις!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Εγώ πάλι ήρθα με ένα ποτήρι κόκκινο κρασί πτηνούλι μου! Ναι το ξέρω ότι είναι μεσημέρι, μα μόλις έφαγα! Και μου κράτησες υπέροχη συντροφιά.
    Εγώ πτηνούλι μου, δεν έχω αλλάξει πολύ τρόπο ζωής... δεν έχω μίνιμαλ απάρτμεντ *θενκς γκοντ) και κήπο, και περβόλι και τα ζα μας έχουμε! Και δεν θα μπορούσα να φανταστώ αλλιώς τη ζωή μου! Κια με τον 19ο αιώνα θα μπορούσα να τα βγάλω πέρα!
    Μόνο με το λίγο φως της ημέρας δεν θα άντεχα! Θα μαράζωνα!
    Και ναι , πολύ σωστοί οι προβληματισμοί σου, αλλά εμένα μου έχουν πει ότι αυτοί όλοι τους οι Σουηδοί είναι πολύ καταθλιπτικοί! οκ ωραία η πρόοδος, αλλά ουδέν καλόν αμιγές κακού! Κι εγώ σαν μεσογειακή που είμαι πίνω το κρασάκι μου και σου φωνάζω "γεια μας"!
    (εδώ σε θέλω!☺)
    Φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Λέγεις πτηνό μου
    Πώς είναι δυνατόν, σε χώρες σαν και τούτη πούναι μεν μαγευτικά όμορφες, αλλά που παραμένουν αντικειμενικά δύσκολες και σκληρές και αφιλόξενες για τους ανθρώπους, να κατάφεραν οι κοινωνίες να αναπτυχθούν και να προοδεύσουν.
    και σου θέτω ότι μαλλον γι αυτό. Μάλλον γιατί οι συνθήκες ήταν εξαιρετικά δύσκολες που μόνο με τάξη και προκοπή θα επιβίωναν... Αχ, η αγαπημένη μου Σουηδία, έχω ζήσει λίγο εκεί και τη λατρεύω!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Πολύ όμορφη και αυτή η ανάρτησή σου, πιγκουινάκι μου! Και τι υπέροχες φωτογραφίες!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Πολύ ωραία μας τα έδειξες και πολύ ωραία μας τα είπες, για ακόμα μια φορά :)
    Μα θέλω τόσο πολύ να επισκεφθώ τη Σουηδία και (δεν ξέρω γιατί αλλά) δεν το έχω προγραμματίσει ακόμα. Άντε να ξεπεταχτούν λιγάκι τα καμάρια μου και μετά θα κάνω μεγάλο ντου!
    Καλημέρα :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Ανθρωπος και φύση αλληλεπιδρούν, εδώ το εξωτερικό περιβάλλον δεν σηκώνει αστεία. Είναι γνωστό πως οι δυσκολίες δημιουργούν έναν ισχυρό χαρακτήρα
    που σου χρειάζεται για να επιβιώσεις.Γι αυτό πέτυχαν τόσα οι Σουηδοί όπως και οι παππούδες μας και οι πατεράδες μας.Στα χωρια της Ελλάδας μετά το 22 με συνεργασία,αλληλοβοήθεια, προσφορά ορθοπόδησαν οι πρόσφυγες.Είχαν αρετές και θέληση. Η ευκολία,το χρήμα είναι φθοροποιά στοιχεία για τους πολλούς απαίδευτους.
    καληνυχτα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Πόσο απολαμβάνω τις αναρτήσεις σου, δε λέγεται...
    Ευχαριστούμε για το (για άλλη μια φορά) όμορφο οδοιπορικό σε μέρη που δεν έχουμε πάει, με τόσο όμορφη αφήγηση όπως μόνο ένας πιγκουίνος (που πετάει) μπορεί να κάνει :)
    Κρατάω τα παρακάτω 2:

    - "Διότι εδώ υποδυόμαστε τον δέκατο ένατο αιώνα, αλλά ζούμε στον εικοστό πρώτο. Το αντίθετο δηλαδής με κάτι άλλες χώρες που καμώνονται τον εικοστό πρώτο αιώνα και ζουν στον δέκατο ένατο."

    - "Και από την άλλη, να υπάρχουν μέρη και λαοί που τους χαρίστηκαν πιο εύκολες τύχες, αλλά τις σκόρπισαν με απρονοησία στον άνεμο."

    Καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. A wounded a doctor, the doctor touching his wrist and checked his watch. After a minute track, he said:

    - Good, normal pulse.

    - But ... sir, that's my prosthetic arm that sir!


    teechip | fabrily | sunfrog coupon | teezily | snorgtees | redbubbles | bustedtees | bonfire funds | tfund | skreened | shirtmagic | merchify | am dao gia | am dao gia nhu that | am dao gia cao cap | am dao gia gia re nhat | am dao gia tu dong | design4t | viralstyle | sell my tees | custom ink | 5 shirts | designashirt | shirtcity | theprintful | threadmeup | unionshirts

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Great article. I read this article properly. This is one of the best posts. Thanks sharing this article
    teefury|teefury coupon

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts