Πέμπτη, 19 Μαΐου 2016

Αρχαιολογικό Μουσείο Ναυπλίου



Μήτε που καλοθυμάμαι την πρώτη φορά που το επισκέφθηκα. Νήπιος ήμουν και δεν πολυκαταλάβαινα. Αλλά μου είχε κάμει εντύπωση και μούχε φανεί ζούπερ τεράστιο και εντυπωσιακό ως κτήριο. Έκτοτε έχω επιστρέψει κάμποσες φορές και σε διάφορες ηλικίες. Κι είναι αυτή η επιστροφή πάντοτε αποκαλυπτική και συναρπαστική.



Εδώ, στην κεντρική πλατεία Συντάγματος. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ναυπλίου.



Ώχου θα πεις, πάλι εκπαιδευτική εκδρομή και διδακτισμοί και πχιότητες. Όχι ακριβώς, αναγνώστα. Διότι θα μου επιτρέψεις να συνεχίζω να θεωρώ την επίσκεψη σε χώρους σαν ετούτο, απόλαυση και βάλσαμο και εμπειρία εσωτερική και υπό μίαν έννοια, συναισθηματική.



Αν έχεις χρόνια να έρθεις, σε περιμένει ευχάριστη έκπληξη: το Μουσείο έχει ανακαινιστεί και η επανέκθεση των πολλών και σπουδαίων αντικειμένων του, έχει γίνει με τρόπο υποδειγματικό. 



Καλαίσθητες προθήκες, ωραιότατες επεξηγηματικές λεζάντες, προσεγμένοι φωτισμοί, μεγάλες φωτογραφίες στους τοίχους. Το λέω και το επισημαίνω, για να μην γκρινιάζουμε για τα πάντα όλα. Και για να αποδίδουμε τα εύσημα εκεί που πρέπει. Δεν μας έχουν απομείνει άλλωστε πολλοί λόγοι να αισθανόμαστε υπερήφανοι σε αυτή τη χώρα και όπου εντοπίζουμε μία αφορμή για εθνικό κομπασμό, ας την αξιοποιούμε βρε αδελφέ!



Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ναυπλίου προσφέρει μία ωραιότατη αναδρομή στην ιστορία της Αργολίδας από την απώτατη προϊστορία (ήτοι την εποχή των Φλίνστοουνς και των Ρόλινγκ Στόουνς, όταν ο προ-προ-προ-πάππους σου κυκλοφορούσε με χαίτη και μούσι, αλλά έφερνε περισσότερο σε χάμστερ παρά σε χίπστερ!) ως και την ύστερη αρχαιότητα.


Μπορεί να μην υπάρχουν εδώ κούροι, κόρες και εντυπωσιακοί κλασικισμοί, αλλά αν εξετάσεις προσεκτικά τα όσα βλέπεις, θα διαπιστώσεις πως πρόκειται για μία από τις πιο σημαντικές συλλογές μυκηναϊκής τέχνης στον κόσμο.

Τα αρχαιότερα εκθέματα προέρχονται από το φαράγγι της Κλεισούρας στην Πρόσυμνα και από το σπήλαιο Φράγχθι στην Ερμιονίδα. Εντάξει, μην φανταστείς τίποτις κομπλικέ και σοφιστικέ: λίθινα και οστέινα εργαλεία, κοσμήματα και πριμιτίφ αγγεία από πηλό. Δεν ξεύρω αν αντιλαμβάνεσαι, αλλά μιλάμε για την περίοδο από το δέκα χιλιάδες ως και το τριάντα χιλιάδες προ Χριστού. Πιο παλιά απ'αυτό, περνάς στην κατηγορία Τζουράσικ Παρκ και τρέχεις να γλιτώσεις από τον δεινόσαυρο.



Ανάμεσα στα λοιπά εκθέματα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ο λεγόμενος ψυκτήρας της Τίρυνθας. Που είναι ένα σκεύος βέρι πρακτικό αν θες να οργανώσεις ένα σουαρέ, ένα συμπόσιο ή ένα ρεβεγιόν, καθώς διαθέτει διπλά τοιχώματα και χρησιμοποιείτο για την διατήρηση του οίνου σε χαμηλή θερμοκρασία. Στο έσω μέρος του σκεύους τοποθετούσαν το κρασί και ύστερα γέμιζαν τα ενδιάμεσα τοιχώματα με ψυχρό νερό ή χιόνι. Κάτι σαν τη σαμπανιέρα με τον πάγο. Ναι, μεγάλο ρισπέκτ στην εφευρετικότητα του αρχαίου. Που δηλαδής και σήμερα αν διαφημίσεις το εν λόγω σκεύος στο τελεμάρκετινγκ, πάω στοίχημα ότι θα ξεπεράσεις σε πωλήσεις τον ντολμαδοπαρασκευαστή της Βέφας.



Ιδιαίτερη αδυναμία, έχω στα τρισχαριτωμένα ειδώλια του 12ου-13ου αιώνα π.Χ. από την Τίρυνθα και τη Μιδέα. Που θα μπορούσαν κάλλιστα να αποτελούν έργα σύγχρονης τέχνης και να τα βλέπεις να σου ποζάρουν στην Τέιτ Μόντερν ή στο Πομπιντού.



Και τάχουμε σε διαφορετικές μορφές, στάσεις κι εκφράσεις, να επιλέξεις αυτό που ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία σου και στο μενταλιτέ σου. Είσαι τύπος σταράτος; Σου έχουμε το αυστηρό ανθρωπάκι που στέκεται σπαθάτο. Είσαι τύπος ανοιχτόκαρδος και αισθηματίας; Σου έχουμε το ανθρωπακι αγκαλίτσα. Είσαι πάρτι άνιμαλ; Σου έχουμε τον μικρό χορευτούλη που κουνάει τα χεράκια του και κάμει τα τσαλιμάκια του. Βέρι λαρτζ ποικιλία.



Αλλά και τα ταυράκια είναι πολύ του γούστου μου. Αν είσαι παιδάκι και σου αρέσουν τα ζούδια, δεν έχεις καλύτερο σε δώρο! 



Η σπουδαία συλλογή αντικειμένων του μυκηναϊκού πολιτισμού, περιλαμβάνει επίσης λατρευτικά σκεύη, αποθηκευτικούς αμφορείς, σφραγιδοκύλινδρους και λογής λογής εργαλεία και γκάτζετς που είχε ο αρχαίος Μυκηναίος στο γκαράζ του.



Ένα από τα πιο γουάου εκθέματα είναι αυτή η εκπληκτική πανοπλία (γνωστή ως "πανοπλία των Δενδρών"). Που αποτελείται από χάλκινες ζώνες που συναθρώνονται από τα ελάσματα του στήθους, τα επώμια και το περιλαίμιο. Εντάξει, δεν είναι βέρι πράκτικαλ στην καθημερινότητα -τύπου δεν τη φοράς και κάθε μέρα να πας γραφείο- αλλά σε μία έπικ μάχη, σε μία εκστρατεία, σε μία πολιορκία, κάμεις αίσθηση! Και βεβαίως, οφείλω να σου σημειώσω πως η πανοπλία πάει σετάκι με το κράνος από χαυλιόδοντες κάπρου -το οποίο μπορεί εσένα να σου φαίνεται απλό στο σχεδιασμό του, αλλά ρώτα και τους κάμποσους κάπρους που έχασαν την οδοντοστοιχία τους για νάχει ο αρχαίος Μυκηναίος φαντεζί κράνος!


Και καλά ο αρχαίος Μυκηναίος είχε τους πολέμους του, τις εκστρατείες του, τα κυνήγια του, τα χόμπι του βρε αδελφέ. Αλλά μη θαρρείς ότι και η αρχαία Μυκηναία καθόταν και βαριόταν ολημερίς στο σπίτι. Μόδα, κους-κους, κουμ-καν, χάλι γκάλι, τέλεια τα πέρναγε κι εκείνη. Διότι από την Ωραία Ελένη και την Πηνελόπη μέχρι την Κλυταιμνήστρα, αυτή ήταν η νέα γυναίκα, που θα καπνίζει και θα σφυρίζει, η καθεμιά τους αξίζει για δέκα, δεν δίνουν γι'άντρες έναν παρά. Ως γνήσια κοκεταρία η Μυκηναία διέθετε όλα τα σύνεργα του μποτέ (όπως τον καθρέπτη του τύπου των Καρυατίδων που βλέπεις εδώ επάνου, από τη νεκρόπολη της Αρχαίας Ερμιόνης), έκαμε μεγάλο λογαριασμό στα Χόντος και άμα έπεφτε στα χέρια της η πιστωτική του Αγαμέμνωνα, σήκωνε και το Άττικα.


Σπουδαία είναι και η συλλογή με τα γυάλινα αγγεία από τη νεκρόπολη της Αρχαίας Επιδαύρου και το Αρκαδικό. Και δεν ξεύρω για σένα, αλλά εγώ πάντα εντυπωσιάζομαι όταν συνειδητοποιώ πόσο θεόπαλια τεχνική είναι η δημιουργία και επεξεργασία του γυαλιού. Τα περισσότερα εξ αυτών χρησιμοποιούνταν για μυροδοχεία. Διότι η Μυκηναία, ως γνωστόν, έπεφτε να κοιμηθεί το βράδυ, φορώντας αποκλειστικά το Σανέλ Νούμερο Πέντε.



Και αμφορίσκους διαθέτομεν. Και οινοχόες. Από την Τίρυνθα κι αυτά, που αν δεν την έχεις επισκεφθεί, το οφείλεις στον εαυτό σου και πρέπει να το προγραμματίσεις γιατί είναι παρεξηγιάρα (λεπτομέρειες εδώ).



Στα δύο επίπεδα που εκτείνεται η συλλογή του, το μουσείο καταφέρνει να σου συζητήσει το μυκηναϊκό πολιτισμό σε διάφορες κρίσιμες παραμέτρους του: την καθημερινή ζωή, τη θρησκευτική πίστη, τα ταφικά του έθιμα. Και αυτή η παρουσίαση που γίνεται με συνέπεια και μέτρο, βοηθά στο να μπορέσεις να κατανοήσεις, να σκεφτείς και να εστιάσεις. Στις απαρχές του ελληνικού πολιτισμού, στις βάσεις και στα ξεκινήματά του.


Και να θαυμάσεις το εκφραστικό εύρος και τη συναρπαστική κατεύθυνση που έλαβαν ήδη από εκείνες τις μακρινές εποχές, τα πράγματα.



Να αντιληφθείς τη σημασία της μετάβασης από τις απλές γεωμετρικές φόρμες στην πιο σύνθετη εικονιστική αγγειογραφία.


Να παρακολουθήσεις την πρόοδο στην τεχνική, αλλά και την εξύψωση σε επίπεδα αισθητικής τελειότητας που αποτελούν μέχρι και σήμερα, οδηγό και μέτρο στην παγκόσμια εικαστική έκφραση.



Εκτός όμως από τα υπέροχα εκθέματα, το Αρχαιολογικό Μουσείο του Ναυπλίου, διαθέτει και κάτι ακόμα που εγώ βρίσκω εξαιρετικά ενδιαφέρον: αυτές τις παλιές φωτογραφίες του Νικόλαου Τομπάζη από τις ανασκαφές στις Μυκήνες to 1953. Στην πρώτη εξ αυτών, ο σπουδαίος αρχαιολόγος Δημήτρης Θεοχάρης. Που με την ευρεία του ανασκαφική και επιστημονική έρευνα συνέβαλε απολύτως αποφασιστικά στην κατανόηση της νεολιθικής ιστορίας του ελληνικού χώρου.



Σε μία άλλη, τα καλλίγραμμα οπίσθια ενός κούρου. Από το Ασκληπιείο Επιδαύρου. Τον Αύγουστο του 1952.



Φωτογραφίες μιας Ελλάδας ασπρόμαυρης και πολύ πιο απλής. Μίας Ελλάδας με μουστακάκι και μπριγιαντίνη, που έστηνε το γλέντι της με τάβλες στηριγμένες πάνω σε αρχαίες πέτρες.


Που ποιούσε την ανάγκη, φιλοτιμία και αρκείτο στα ελάχιστα. Στα μπαλωμένα πανταλόνια, στα πολυφορεμένα παπούτσια, στη βέργα και στο κατάχαμα.


Μιας Ελλάδας που πιανότανε χέρι με χέρι κι έσερνε, γελώντας το χορό.


Πούκαμε κύκλο κι έπαιζε, απολαμβάνοντας την παρέα της, την ξεγνοιασιά και την αφέλειά της.



Μίας Ελλάδας αλλιώτικης.


Μιας Ελλάδας που εις πείσμα των όσων συμβαίνουν, συνεχίζει που και που να μου χαμογελά. Και να με παρηγορεί. Τρυπώνοντας με το φως της από τ'ανοιχτό παράθυρο του πρώτου ορόφου του μουσείου, εδώ στο Ναύπλιο. Στέκομαι σχεδόν έκπληκτος μπροστά στην αναπάντεχα λαμπερή της ειλικρίνια. Πλησιάζω στο περβάζι και της χαμογελώ κι εγώ.

7 σχόλια :

  1. Πράγματι ,απόλαυση η ξενάγησή σου!
    Πήγαν χτες και τα μικρά με το σχολειο στο μουσειο Πλυμπείας και ξετρελάθηκαν με όσα είδαν ,θυμούνταν και μου μετεφεραν τα πάντα με λεπτομερειες και χάρηκα πτηνό!
    Ωρα να τους δείχνω τις αναρτήσεις σου μέχρι να επισκεφτούμε απο κοντά όσα μας δείχνεις!
    Καλημέρααααααααααααα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πάρα πολύ χαίρομαι, Νάσια μου! Μα είναι θαυμάσια εμπειρία, αυτή η επαφή με την τέχνη και τον πολιτισμό. Και κατ'εμέ, αν ο τρόπος που γίνεται η γνωριμία με το μουσείο, αποφεύγει τους υπερβολικούς διδακτισμούς και είναι λίγο πιο ανάλαφρος, τότε δεν μπορεί να μην συγκινήσει και να μην προκαλέσει το ενδιαφέρον.

      Πολλά φιλιά και καλημέρες!

      Διαγραφή
    2. στο μουσείο Ολυμπίας πήγαν ,μην ψαχνει κανεις την Πλυμπεία!

      Διαγραφή
    3. συγνωμη που πάω κι έρχομαι (τρέχω και δεν φτάνω απο το πρωι) αλλά ενθουσιάστηκα και με κάτι άλλο που για 1η φορά έβλεπα σαν μητέρα: πριν πάνε την εκδρομή η δασκάλα μάς έστειλε σημείωμα που τόνιζε πως η εκδρομή είναι εκπαιδευτική και μας παρακαλουσε να εξηγήσουμε κι εμείς στα παιδιά πώς θα πρέπει να είναι η συμπεριφορά τους μέσα στο μουσείο και γενικά στον αρχαιολογικό χώρο ,με γραπτές λεπτομέρειες ώστε να βοηθήσει γονείς που ίσως δεν γνώριζαν τι να τους πουν! Φυσικά (όπως έμαθα) είχε μιλήσει κι αυτή μέσα στην τάξη στα παιδιά ,αφιερώνοντας αρκετό χρόνο γι'αυτήν την επίσκεψη!

      Διαγραφή
    4. Εξαιρετική περίπτωση η δασκάλα και χίλια μπράβο! Είμαι βέβαιος μάλιστα ότι ο ενθουσιασμός των μικρών για το μουσείο της Ολυμπίας σχετίζεται στενά και με τη δική της συμβολή και πάνω απ'όλα με τη δουλειά που έχεις εσύ κάνει στο σπίτι. Μακάρι να αποκτήσουν οι επόμενες γενιές μία πιο στενή και ουσιαστική σχέση με την ιστορία, την τέχνη και τα μουσεία. Ίσως -λέω ίσως- γίνουμε μία πιο σκεπτόμενη και λειτουργική κοινωνία.

      Διαγραφή
  2. Ομολογώ, με κατακόκκινα μάγουλα από ντροπή, πως πηγαίνω μεν, βαριέμαι δε τα μουσεία.. ίσως αν είχα ένα ξεναγό να μου τα λέει όπως εσύ να ήταν διαφορετικά!
    Καλημέρα :))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δυστυχώς, Τζίνα μου, τα μουσεία έχουν συνδυαστεί στην Ελλάδα με βαρετές ξεναγήσεις σε αυστηρά εκπαιδευτικό πλαίσιο. Εντούτοις, εγώ επιμένω πως οι επισκέψεις σε τέτοια μέρη, μπορεί (και πρέπει) να είναι πιο διασκεδαστικές και πως η γνώση και η πληροφορία μπορούν να μεταδοθούν και με πολύ πιο ευχάριστους τρόπους, χωρίς βεβαίως να απωλέσουν την εγκυρότητα ή την αξιοπιστία τους.

      Τις καλημέρες μου!

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts