Πέμπτη, 28 Ιουλίου 2016

Άτσα τα, τ'Αλάτσατα! (B-Side)



Θα σου τη λύσω την απορία για το όνομα, καθόλου μην μου ανησυχείς: προέρχεται από τον πληθυντικό της λέξης "άλας". Ε λοιπόν στην τοπική διάλεκτο αντίς για "άλατα", τα λέγαμε "αλάτσατα". Μη με ρωτάς γιατί, γούστο μας και καπέλο μας!


Η πόλη ιδρύθηκε στα μέσα του 17ου αιώνα, οπότε δεν την ελές και τρομερά παλιά. Εντούτοις, άνθισε, αναπτύχθηκε και έγινε ήδη στα τέλη του 18ου αιώνα, ένα από τα σημαντικότερα αγροτικά κέντρα της Μικρασίας.



Σταφίδα, καπνά, γλυκάνισο και ριζάρι, ήσαν τα βασικά προϊόντα της περιοχής. Και εξαγωγές εκάμαμε (σουλτανίνας κυρίως) στας Ευρώπας. Στο Αμβούργο και στη Μασσαλία, στην Τεργέστη και στο Κάρντιφ. Και αλευρόμυλους είχαμε καμπόσους που στέκονταν στις κορφές των λόφων και κατοπτεύανε την πόλη.


Σήμερις βέβαια, όλα αυτά αποτελούν ένα πολύ μακρινό παρελθόν. Διότι τα άλλοτε ελληνικά Αλάτσατα έχουν μετατραπεί σε μία τουριστική υπερπαραγωγή: με γκουρμέ εστιατόρια, 
μπουτίκ χοτελς, ψαγμένους ξενώνες, μαγαζιά με κοσμήματα και ακριβά ρούχα. 


Η ανάπτυξη του μέρους τα τελευταία χρόνια έλαβε τόσο εκρηκτικές διαστάσεις, που τα Αλάτσατα σχεδόν τριπλασίασαν την έκτασή τους. Βλέπεις, ο κάθε νεόπλουτος Σμυρνιός που σέβεται τον εαυτό του, θεωρεί μαστ την αγορά μίας παραθεριστικής οικίας εδώ. Και επειδής το απόθεμα των παλαιών ελληνικών σπιτιών είναι τελοσπάντων πεπερασμένο, έχουμε σιάξει γύρω από τον οικισμό, απέραντες γειτονιές με μεζονέτες που μιμούνται -εντελώς άκομψα- την παραδοσιακή αρχιτεκτονική των Αλάτσατων. Για να καταλάβεις, σε μικρή απόσταση από εδώ που βρισκόμαστε, έχει δημιουργηθεί ένα ολάκερο υδάτινο κανάλι δύο χιλιομέτρων που επικοινωνεί με τη θάλασσα, κατά μήκος του οποίου χτίζονται νεοπλουτέ κατοικίες που σου δίνουν την ευκαιρία να παρκάρεις το γιοτ σου όξω από την πόρτα σου. Πιο κραυγαλέα χλιδή, πεθαίνεις.


Αλλά δεν είναι μόνο οι Τούρκοι που το εκτίμησαν το μέρος και το κατακλύζουν με την παρουσία τους χειμώνα-καλοκαίρι. Και ξένους πολλούς θα συναντήσεις σήμερις στ'Αλάτσατα. Κινέζους, Γιάπωνες, Γερμανούς και Γάλλους.



Βεβαίως γι'αυτούς, το μέρος αποτελεί απλώς ένα γοητευτικό σκηνικό, ένα τουριστικό αξιοθέατο. Μία όμορφη και ξένοιαστη βόλτα. Απαλλαγμένη από τις συναισθηματικές σημασίες που έχει για εμάς τους δύο.



Δεκαεπτά χιλιάδες ήσαν οι κάτοικοι των Αλάτσατων, λίγο πριν την καταστροφή του '22. Σχεδόν όλοι τους, Έλληνες. Νοικοκυραίοι και παστρικοί, καθόπως φαίνεται από τα σπίτια που αφήκανε πίσω τους.


Σχεδόν όλα έχουν σωθεί και αναπαλαιωθεί. Από τους νέους τους ενοίκους. Που βεβαίως μήτε τα έχτισαν, μήτε τα πόνεσαν. Αλλά ήλθε ο καιρός που τα εξετίμησαν. Και μεταξύ μας, πώς να μην εκτιμήσεις τέτοια περιουσία που βρέθηκε στα χέρια σου;


Ακόμα πάντως και τα ελάχιστα σπίτια πούχουν απομείνει αφρόντιστα και άδεια, βρίσκονται σε διαδικασία πώλησης και αξιοποίησης. Από κάθε στενό ακούγονται μαστόροι και βλέπεις σκαλωσιές. Και οι τιμές έχουν εκτοξευθεί σε δυσθεώρητα ύψη. Που σημαίνει πως όχι, δεν μπορείς να βρεις πλέον κατιτίς στο πιο οικονομικό για ν'αγοράσεις (καλά, εσύ συγκεκριμένα δεν μπορείς να αγοράσεις εδώ και για άλλους λόγους).


Όμως είναι στιγμές που αναρωτιέμαι. Τι άραγες να ξεύρουν οι νέοι ιδιοκτήτες αυτών των σπιτιών για το παρελθόν τους; Ο τίτλος "γκρικ τραντίσιοναλ χάους" παίζει πολύ και προσθέτει αξία στο οίκημα, επομένως -φαντάζομαι πως- οι περισσότεροι καταλαβαίνουν πως τα σπίτια αυτά δεν χτίστηκαν από Τούρκους. Απορώ όμως: κατανοούν τον τρόπο με τον οποίο εκκενώθηκαν οικισμοί σαν ετούτον; Γνωρίζουν πώς έφθασαν αυτά τα σπίτια στη δική τους κατοχή; Εκτιμούν καθόλου την ιστορία τους; Μπορούν να νοιαστούν πραγματικά γι'αυτά ή αποτελούν μία λάιφστάιλ επιβεβαίωση κοινωνικού στάτους;


Θα μου πεις, ψιλά γράμματα. Τι σημασία έχει αν κατανοεί κάποιος ή όχι, ιδίως μετά από τόσα χρόνια; Έχει σημασία, αναγνώστα. Όχι μόνο για τους Τούρκους που κατοικούν σήμερα τ'Αλάτσατα. Αλλά για όλους μας. Ναι, και για μένα και για σένα. Το να γνωρίζει κανείς και να αντιλαμβάνεται, παραμένει σημαντικό. Πέραν από εθνικές ευαισθησίες, ιδεολογικές ταυτότητες και υποκειμενισμούς. Ιδίως σήμερα, σε μία τόσο μπερδεμένη εποχή και με την άγνοια να αποτελεί το μεγαλύτερο οχτρό μας. 


Το βλέμμα μου τρυπώνει στους εσωτερικούς χώρους ενός από τα ελάχιστα σπίτια πούχουν παραμείνει ασυντήρητα. Και προσπαθώ να αναπλάσω τη ζωή των ανθρώπων που έζησαν εδώ πριν το '22. 


Πέρασε σχεδόν ένας αιώνας, αναγνώστα. Ένας θορυβώδης αιώνας. Κι όμως αν κάμεις λίγη ησυχία και αφουγκραστείς, θ'ακούσεις. Τους ήχους, τις φωνές. 


Τα βήματα στις σκάλες, τα τραγούδια στα πανηγύρια, τα γλέντια, τους γάμους, τα βαφτίσια.


Διότι κι αν άλλαξαν πολλά κι αν τα κλειδιά βρίσκονται πλέον σε άλλα χέρια, η παρουσία παραμένει με έναν τρόπο, εδώ. Και η πόρτα που έκλεισε είναι συνάμα και πόρτα που ανοίγει.


Για εκείνους που θυμούνται, για εκείνους που γνωρίζουν και για εκείνους που νοιάζονται. 


Σημείωση: Τα "B-Sides" του πτηνού περιλαμβάνουν σκόρπιες φωτογραφίες, σκέψεις, εντυπώσεις και παραλειπόμενα που δεν χώρεσαν στην ορίτζιναλ ανάρτηση. Και που κανονικά θα έμεναν στο συρτάρι του μπλογκ. Αλλά βρήκαν τρόπο να σκάσουν μύτη και να μοστραριστούν ως αυτοτελές ποστάκι μη-χειρότερα. Για να ιδείς την βασική ανάρτηση ετούτου του "B-Side", πατάς εδώ

8 σχόλια :

  1. Μια χαρά αυτοτελές ποστ (κι όχι ποστάκι ☺) ήταν πτηνούλι μου! Θα έβαζα το μεγεθυντικό του, αλλά φοβούμαι μην διαβαστεί αλλιώς σε μια φευγαλέα ματιά!☺
    (εγώ πάλι έβλεπα τις πόρτες και ο νους μου πήγαινε σε παλαίωση... μην νομίζεις κι εδώ στα μέρη μου ψάχνω για παλιά πορτοπαράθυρα..)

    Την καλημέρα μου και την αγάπη μου!
    (α ρε Νάσια που 'σαι να με καμαρώσεις που κάθομαι στο πόδι σου!)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πρώτον, η Νάσια θα είναι σίγουρα υπερήφανη για σένα! Την εκπροσωπείς επάξια, συστηματικά και με συνέπεια! :)

      Δεύτερον, σε σκέφτομαι συνέχεια σε τέτοια μέρη. Λέω εδώ η airis θα έβρισκε τη χαρά της, με τις παλιές πόρτες, τα παράθυρα και τις λογής λογής αντίκες.

      Τις καλημέρες μου και τα φιλιά μου!

      Διαγραφή
  2. Αχ βρε πιγκουινάκι! Μ' έκανες και βούρκωσα πρωί πρωί. Πολύ τις αγαπώ αυτές τις βόλτες σου!
    Πολλά, πολλά φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι οι πιο συναισθηματικές βόλτες αυτές στη Μικρασία, Ραπουνζέλ.
      Και η συγκεκριμένη ανάρτηση έγινε γιατί υπήρχε μεγάλο απόθεμα φωτογραφιών από τα Αλάτσατα και σκέφτηκα κάπως να τις αξιοποιήσω.

      Τις καλημέρες μου και τα φιλιά μου!

      Διαγραφή
  3. Αυτά τα "ψιλά γράμματα" με συγκίνησαν τόσο πολύ!
    Να δεις που κάποιο απ΄αυτά θα μπήκε στο μάτι μου με τον αέρα που έφερε μια κλειστή πόρτα που άνοιξες για χατήρι μας!
    Για άλλη μια φορά υπέροχη ανάρτηση, υπέροχες φωτογραφίες!
    Φιλιά πολλά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαίρομαι πολύ που σου άρεσε αυτή η μικρή, συμπληρωματική ανάρτηση για τα Αλάτσατα, Memaria μου. Είναι υπέροχο αυτό το μέρος. Και παρότι το συναισθηματικό του βάρος είναι μεγάλο, καταφέρνει να μην σου γίνεται στενάχωρο.

      Την καλημέρα μου και τα φιλιά μου!

      Διαγραφή
  4. Είχα λατρέψει το πρώτο μέρος για τα Αλάτσατα, λάτρεψα και το δεύτερο. Δεν είσαι τυχαία ο αγαπημένος μου ταξιδευτής!
    Φιλάκια

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α, πολύ σε φχαριστώ που με προτιμάς για τα διαδικτυακά σου ταξίδια. Αλλά οφείλω να παραδεχτώ ότι έχω η δικιά σας η παρέα είναι αυτή που προσθέτει νόημα στις βόλτες.

      Τα φιλιά μου, καλή μου Pippi!

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts