Τετάρτη, 20 Ιουλίου 2016

Κυνήγι μαγισσών



Στα καλά του καθουμένου, τα δύο κορίτσια του αιδεσιμότατου Σάμιουελ Πάρις, η μικρούλα Μπέτι και η κηδεμονευομένη του, Άμπιγκεϊλ Ουίλιαμς, άρχισαν να μιλούν παράξενα, να σέρνονται στα πατώματα και να κρύβονται κάτου από τα κρεβάτια. Εννοείται πως καλέσαμε άμεσα το γιατρό, ο οποίος δεν κατάφερε να καταλήξει σε διάγνωση. Ο αιδεσιμότατος σε δημόσιο διάγγελμα, απεφάνθη πως τα κορίτσια επηρεάζονταν από δυνάμεις υπερφυσικές και ήσαν προφανώς δαιμονισμένα.



Τί εννοείς αυτά είναι φούμαρα; Εντάξει, μπορεί να μην μιλούσαν σανσκριτικά, να μην αιωρούνταν στο δωμάτιο και να μην γύριζαν ανάποδα το κεφάλι τους, αλλά επειδής (α) βρισκόμαστε στο Σάλεμ της Μασαχουσέτης και (β) το ημερολόγιο δείχνει Φλεβάρη του 1692, όπως καταλαβαίνεις το σενάριο πως είχε μπει ο Σατανάς μέσα τους, ήτο εντελώς πειστικό σε όλους μας. Και σήμερα να το τρέξεις ως φήμη, θα γίνεις viral και πρωτοσέλιδο στην Ελεύθερη Ώρα.



Το νέο διαδόθηκε γρήγορα και οι κάτοικοι ξεκίνησαν κατεπείγουσα έρευνα για να ανακαλύψουν τους υπαίτιους που οδήγησαν τα δύο δύστυχα κορτσούδια (και ένα τρίτο που προστέθηκε σύντομα) στα μονοπάτια του διαβόλου. Και μεταξύ μας, φαινόταν το πράμα εξαρχής: ήταν δουλειά κάποιας μάγισσας!



Η οποία σίγουρα έριξε τις κατάρες της, έκαμε τα ξόρκια της, ανακάτεψε τα μαντζούνια της, ετοίμασε τα φίλτρα της με λέπια νυχτερίδας κι αυτιά βατράχου και με ένα άμπρα κατάμπρα, κουβάλησε τον οξαποδώ στο φιλήσυχο και ευσεβές κομιούνιτί μας. Τί εννοείς δεν έχουν λέπια οι νυχτερίδες, μήτε αυτιά οι βάτραχοι; -καλά, από όλο αυτό, εσύ εκεί βρήκες να κολλήσεις; Στικ του δε στόρι, αναγνώστα!



Με τον αιδεσιμότατο να σηκώνει τη ρομφαία της κάθαρσης και τη θρησκεία ως εξαιρετικά αποτελεσματικό μέσο φανατισμού (καρατσεκαρισμένο διαχρονικώς!), οι κάτοικοι του Σάλεμ επιδόθηκαν σε ένα ανελέητο κυνήγι μαγισσών στα όρια του παροξυσμού. Σκουπόξυλο να κράταγες για φασίνα, σε βουτάγαμε και σε ρίχναμε στην πυρά.



Οι πρώτες που κατηγορήθηκαν ήσαν τρεις γυναίκες που μάλλον ήταν εύκολο να στοχοποιηθούν: η Σάρα Όσμπορν, μία κατάκοιτη ηλικιωμένη κυρία που την είχαμε άχτι γιατί είχε τάχα-μου υφαρπάξει την περιουσία του πρώτου συζύγου και την προσέφερε στον δεύτερο, η Σάρα Γκουντ, που ήταν επαίτης και κόρη ενός Γάλλου ξενοδόχου που είχε αυτοκτονήσει πριν χρόνια και η Τιτούμπα, η ινδιάνα σκλάβα του αιδεσιμότατου. Και οι τρεις οδηγήθηκαν στη φυλακή, κατηγορούμενες για μαγεία.



Αλλά ήταν να μην ανοίξει ο ασκός του Αιόλου: σαν έτοιμοι από καιρό, οι κάτοικοι του Σάλεμ άρχισαν να υποδεικνύουν τη μία μετά την άλλη, τις γυναίκες που τυχόν οχτρεύονταν ή με τις οποίες είχαν λογής λογής προηγούμενα. Ακολούθησαν δεκάδες προσαγωγές και οι φυλακές γέμισαν κόσμο, ενώ ο όχλος σε μαζική υστερία, ζητούσε εκδίκηση και τιμωρία.



Επειδής το νομοθετικό πλαίσιο δεν προέβλεπε την περίπτωση της μαγείας, ο κυβερνήτης της Μασαχουσέτης απεφάσισε τη συγκρότηση ειδικού δικαστηρίου, όπου δικάστηκαν περί τους 80 κατηγορούμενους. Με συνοπτικές διαδικασίες, κρίθηκαν όλοι ένοχοι, ενώ την αγχόνη γλίτωσαν μόνο όσοι παραδέχτηκαν την ενοχή τους και κατέδωσαν άλλους.



Καλά το κατάλαβες, βρισκόμαστε στο Σάλεμ (μήπως έχεις κι εσύ το κληρονομικό χάρισμα;). Μία πανέμορφη πόλη με έντονο αποικιακό χρώμα στους δρόμους και τα κτήρια, η οποία κάποτες αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά λιμάνια των ΗΠΑ στον Ατλαντικό.



Διαθέτοντας ωραιότατους πεζοδρόμους με καταστήματα, δεκάδες εστιατόρια που σερβίρουν ψαρικά, εντυπωσιακά σπίτια και ακατάπαυστη τουριστική κίνηση ολ-γίαρ-λονγκ, το Σάλεμ δείχνει να απολαμβάνει σήμερα τους γαλήνιους ρυθμούς του και ένα αρκετά υψηλό επίπεδο ευημερίας.



Όσο για τις μάγισσες, έχουν αξιοποιηθεί καταλλήλως, καθώς κοσμούν υπό τη μορφή αγαλμάτων, διακοσμητικών, λογοτύπων ή άλλων ευφάνταστων απεικονίσεων, δημόσια κτήρια, σχολεία, πλατείες και βιτρίνες καταστημάτων.



Ως και η Σαμάνθα, η τηλεοπτική μάγισσα, σου χαμογελάει με νόημα κουνώντας τσαχπίνικα τη μυτίτσα της.



Και επειδής εδώ είμαστε Αμερική και για κάτι τέτοια ζούμε, οφείλω να σου πω ότι το σύγχρονο Σάλεμ διαθέτει τεράστια ποικιλία από χαρτορίχτρες, αστρολόγες, καφετζούδες, μέντιουμ και λοιπές μελλοντολόγες.



Να σου διαβάσουμε το χέρι, το πόδι, τον καφέ, την κρυστάλλινη σφαίρα, την Πάπυρους Λαρούς Μπριτάνικα ολάκερη αν χρειαστεί. Είναι θέμα ταρίφας και χρεώνουμε με την ώρα.



Διότι αφού το μέρος έχει παράδοση, γιατί να μην το εκμεταλλευτούμε να βγάλουμε και κάνα φράγκο στην υγειά του κορόιδου; Το βλέπω εγώ στην παλάμη σου, λεφτά θα δώσεις σύντομα. Φόρος θάναι, ΕΝΦΙΑ θάναι, δόση δανείου θάναι, πάντως μια φορά να ξηλώνεσαι προβλέπω.



Αλλά πολύ μου χαλάρωσες και βγήκαμε από το κλίμα. Ακολούθησέ με σε παρακαλώ, επόμενη στάση: νεκροταφείο.



Παρά τα όσα τυχόν νομίζεις, οι όσες δύστυχες καταδικάστηκαν για μαγεία στο Σάλεμ δεν ρίχτηκαν στην πυρά, αλλά απαγχονίστηκαν.



Θέλεις ο φόβος ότι μπορεί να επιστρέψουν και από τον τάφο, θέλεις το μένος και η προσπάθεια εξευτελισμού τους ακόμα και μετά θάνατον, οι απαγχονισμένες "μάγισσες" δεν ετάφησαν ποτέ στο νεκροταφείο της πόλης. Είναι εντυπωσιακό το αποτέλεσμα που μπορεί να έχει στους ανθρώπους, η μαζική υστερία. Και εξαιρετικά τρομακτικό.



Ναι, το Σάλεμ είναι σήμερα μία υπέροχη πόλη.



Που λατρεύεις να περπατάς και να απολαμβάνεις. Στο λιμάνι, θα συναντήσεις ένα παλαιό ιστιοφόρο, που μπορείς να επισκεφθείς.



Οι ουρανοί της Μασαχουσέτης δημιουργούν υπέροχες αντανακλάσεις στο νερό και όλα μοιάζουν με πίνακα ζωγραφικής.



Το απαλό αεράκι του ωκεανού φέρνει δροσιά και αλμύρα από τ'ανοιχτά και κάμει κάπως ανεκτή την καλοκαιρινή ζέστη.



Περπατάς στους δρόμους της πόλης και νομίζεις ότι πρωταγωνιστείς σε κάποια γλυκερή οικογενειακή σειρά. Από εκείνες που ο σύζυγος βγαίνει το πρωί με τη ρομπ-ντε-σαμπρ στην πόρτα και βρίσκει αφημένη την εφημερίδα και δύο μπουκάλια γάλα.



Από εκείνες που η σύζυγος ψήνει κουλουράκια στο φούρνο βαμμένη και ντυμένη στην τρίχα και με το μαλλί κάγκελο.



Από εκείνες που τα παιδιά παίζουν στο δεντρόσπιτο, ο σκύλος κοιμάται στο σπιτάκι του στην αυλή και ο γείτονας έρχεται να δανειστεί το χλοοκοπτικό γιατί το δικό του κόλλησε τη στιγμή που κούρευε το γκαζόν.



Και είναι πράγματι δύσκολο. Να κοιτάζεις τριγύρω σου αυτή την εικόνα και να τη συνδυάζεις με το κυνήγι μαγισσών και τις ανεκδιήγητες δίκες που έγιναν κάποτες εδώ.



Αλλά έχουν όλα μία κάποια εξήγηση, αγαπημένε αναγνώστα. Βλέπεις, το Σάλεμ πριν πέντε περίπου αιώνες, δεν είχε καμία σχέση με αυτό που αντικρίζεις σήμερα.



Την περίοδο που ξέσπασε το θέμα με τις μάγισσες, η τοπική κοινωνία σπαρασσόταν από έριδες και διαμάχες λόγω του τεράστιου χάσματος μεταξύ πλουσίων και φτωχών, ενώ υπήρχαν και λυσσαλέες βεντέτες ανάμεσα στις ισχυρές οικογένειες της πόλης.



Σα να μην έφθαναν όλα αυτά, δυοτρία χρόνια πριν, είχαν συρρεύσει εδώ κάμποσοι πρόσφυγες από τον πόλεμο μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας και δεν ξεύραμε τί να τους κάμουμε.



Ναι, το Σάλεμ δεν μπορούσε να θρέψει τόσους ανθρώπους.



Και όταν οι κοινωνίες συνταράσσονται από τόσο μεγάλα και βαθιά προβλήματα, η αναζήτηση και εξεύρεση εξιλαστήριων θυμάτων και η προβολή ενός ανυπόστατου αλλά βολικού αφηγήματος που μπορεί να κατευθύνει σε συγκεκριμένο αποδέκτη το συσσωρευμένο μίσος, λειτουργεί ως ένας τρόπος εκτόνωσης.



Οι δίκες συνεχίστηκαν για κάμποσους μήνες και ακολούθησαν αρκετοί ακόμα απαγχονισμοί. Η γη παρέμεινε αφρόντιστη, η σοδειά λιγόστεψε, οι δουλειές έμειναν πίσω, κάμποσα ζωντανά εψόφησαν, πολλοί άνθρωποι μετανάστευσαν αλλού, το εμπόριο μειώθηκε. Κι έμεινε το Σάλεμ να κρεμάει τους εσωτερικούς οχτρούς του. Κατατρώγοντας λυσσαλέα τη σάρκα εκ της σαρκός του.


Δεν ήρθαμε καθόλου τυχαία σήμερα στο Σάλεμ, αναγνώστα. Ήρθαμε για να θυμηθούμε. Πόσο εύκολο είναι μία κοινωνία να διολισθήσει στον παραλογισμό. Αποδίδοντας τα προβλήματα και τις κακοδαιμονίες της, σε έναν φαντασιακό οχτρό. Που είναι πάντα ο άλλος. 


Αλίμονο όμως! Όταν το μένος καταλαγιάζει, όταν η υστερία εκτονώνεται, όταν η βία φθάνει στο αποκορύφωμά της, τότες μόνο μπορεί κανείς να συνειδητοποιήσει την τεράστια ζημιά που προκλήθηκε. Γιατί ο οχτρός δεν έρχεται καβάλα σε σκουπόξυλα, αλλά κατοικεί μέσα μας. Και δεν στηρίζεται σε μάγια ή μαγγανείες, αλλά στη διχόνοια και στα μίση που κρύβονται στα μύχια της σκέψης μας.

6 σχόλια :

  1. Πανέμορφο το Σάλεμ πιγκουινάκι. Και πόσο όμορφα περιέγραψες το όλο σκεπτικό του ανθρώπινου είδους που ισχύει από τότε που πρωτοεμφανίστηκε άνθρωπος σ' αυτόν τον έρμο πλανήτη! Μήπως εδώ ταιριάζει καλύτερα το μπουρλότο; :)
    Πολλά φιλιά και καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έτσι όπως πάει το πράμα, νομίζω πως εντέλει θα μετονομάσω το μπλογκ σε "Μπουρλότο"! Ναι, είναι πανέμορφο το Σάλεμ, Ραπουνζέλ. Μαγικό (κυριολεκτικά και μεταφορικά)!

      Φιλιά και καλημέρες!

      Διαγραφή
  2. Καλαμιά στον κάμπο20 Ιουλ 2016, 10:11:00 π.μ.

    Καταπληκτικό το Σάλεμ (αν αγνοήσει κανείς την τρομακτική ιστορία του) και φυσικά, καταπληκτικό το αλληγορικό σου κείμενο.
    Μου καρφώθηκε στο μυαλό η φράση σου "Είναι εντυπωσιακό το αποτέλεσμα που μπορεί να έχει στους ανθρώπους, η μαζική υστερία. Και εξαιρετικά τρομακτικό."
    Αυτήν την ίδια υστερία την ζούμε καθημερινά και παντού. ΄Αγνωστο πότε θα εκτονωθεί και με ποιο αντίτιμο γιατί ο άνθρωπος, έχει αποδειχθεί, δεν μαθαίνει ούτε από την ιστορία ούτε από τα λάθη ούτε από τις συχνά φρικιαστικές συνέπειές τους.

    (΄Ασχετο:Το ιστιοφόρο έχει προσαράξει σε ξέρα;;;) :-))))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Την ίδια υστερία ζούμε πράγματι παντού! Δυστυχώς οι κοινωνίες δεν έχουν επιδείξει μεγάλη πρόοδο στον τρόπο που σκέφτονται (συλλογικά εννοώ), οργανώνονται και αντιδρούν.

      (Και ναι, λατρεύω που αμέσως εντοπίζεις τα όσα μου ξεφεύγουν! Το διόρθωσα, το διόρθωσα! Χαχαχα!)

      Διαγραφή
  3. Θα παρακαλέσω να μου στείλεις τα στοιχεία της κυρίας κάτω δεξιά - την εμπιστεύομαι να μάθω το μέλλον μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α είναι πολύ φίλη μου! Κυκλοφορεί με το ψευδώνυμο "Onyx" (=όνυχας), αλλά την έχω και σε χαλαζία και σε αμέθυστο και σε άκουαμαρίνα. Σε τοπάζι, έχω μόνο την Κατερίνα.

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.