Τετάρτη, 1 Νοεμβρίου 2017

Ασήμωσε να σε πω!


Ως γνωστόν, πτηνό διαθέτει το κληρονομικό χάρισμα! Αναλαμβάνει βασκανίες, ευχέλαια, εξορκισμούς και απεντομώσεις! Επίσης, διαβάζει τον καφέ, τ'όνειρο, το πέταγμα των πουλιών, το χέρι, το πόδι, το αυτί, τη σκέψη και επιμελώς τα μαθήματά του. Σου μιλάω για μεγάλο ταλέντο και καθόλου μην το αμφισβητείς. 


Αλλά επειδής το παν είναι οι γερές βάσεις στη γνώση και εχθρός του καλού είναι το καλύτερο, απεφάσισα να έρθω ως εδώ για να μάθω από τους γκραν μετρ. Τους αρχαίους μάντεις, ντε! Που ασκούσανε την τέχνη πολλές χιλιάδες χρόνια πριν τις τηλεπροβλέψεις της κυρίας Τασίας που διαβάζει τα ταρώ, τα ζώδια της Λίτσας Πατέρα στον Αστρολόγο που κυκλοφορεί και τις οικονομικές μαγγανείες του κυρίου Γιάνη (με ένα νι) που διαβάζει βουλωμένο γράμα (με ένα μι).


Βρισκόμαστε στο Αρχαιολογικό των Ιωαννίνων. Ένα μάλλον ξεχασμένο μουσείο με χαμηλή επισκεψιμότητα (ναι ξεύρω, δεν πέφτεις κι απ'τα σύννεφα), που όμως έχει κατά τη γνώμη μου, μία συλλογή εξαιρετικού ενδιαφέροντος, υπέροχα στημένη και έξυπνα διαρθρωμένη.


Τα εκθέματα αναπτύσσονται σε επτά αίθουσες, οι οποίες ανάμεσά τους σχηματίζουν τρία αίθρια. Κι αυτή η εναλλαγή του μέσα και του έξω, δημιουργεί ένα ωραιότατο παιχνίδι που ενορχήστρωσε έξυπνα ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του σπουδαίου Άρη Κωνσταντινίδη που έκαμε τη σχετική μελέτη τη δεκαετία του '60. Τότες που η ελληνική αρχιτεκτονική είχε ακόμη ιδέες και άποψη και που το κράτος κάπου-κάπου την αξιοποιούσε προς όφελος της αστικής μας αισθητικής (ναι, πτηνό μόλις έριξε διπλή σπόντα (α) για τη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική και (β) για το σύγχρονο ελληνικό κράτος).



Η μουσειακή αφήγηση ξεκινά από το θεόπαλια, δηλαδής την προϊστορική Ήπειρο. Διότι σε πληροφορώ ότι ετούτες οι περιοχές κατοικούνταν ήδη από τους παλαιολιθικούς χρόνους, τότες που ακόμα επιδιδόμασταν στο κυνήγι μαμούθ, τη συλλογή καρπών και την ταπισερί σπηλαίων (φώναξε κανείς "Γιαμπανταμπαντού";).



Αργότερα, μετά την κάθοδο των Δωριέων, εμφανίστηκαν εδώ οι τρεις βασικές φυλές της Ηπείρου: οι Χάονες στα Βόρεια (στην περιοχή δηλαδής της σημερινής Αλβανίας), οι Μολοσσοί στα κεντρικά (στην περιοχή δηλαδής των σημερινών Ιωαννίνων) και οι Θεσπρωτοί στα Νότια (στην περιοχή δηλαδής της σημερινής Θεσπρωτίας -ναι, τώρα ξεύρεις και γιατί βαφτίσαμε έτσι το Νομό).



Για την ιστορία, να σου αναφέρω πως όταν οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την Ήπειρο, οι Χάονες που καθόλου δεν το σήκωναν το λατινικό, μάζεψαν τα χιτώνιά τους, πήραν το δρόμο της προσφυγιάς και μετοίκησαν (μάντεψε!) στη Συρία. Δυο χιλιάδες χρόνια πίσω, η προσφυγιά με άλλο πρόσημο.


Λόγω της ιδιαίτερης γεωγραφίας τής Ηπείρου (αψηλά βουνά, ελάχιστα περάσματα, εκτεταμένα δάση και ορμητικά ποτάμια), οι τοπικοί οικισμοί και παρότι ανήκαν στον ελληνικό κόσμο, ανέπτυξαν μία ολοδικιά τους διακριτή ταυτότητα κατά την αρχαιότητα. Για αιώνες, κυρίαρχη ήταν η λατρεία της Μεγάλης Θεάς ή της Μητέρας Γης, ενώ το δωδεκάθεο διαδώθηκε αργότερα μέσω των αποικιών που έφτιαξαν στην περιοχή οι πόλεις-κράτη της νότιας Ελλάδας. Κι εκεί που είχαμε να κουμαντάρουμε μία θεά, βρεθήκαμε με έναν συνωστισμό από Απόλλωνες και Αφροδίτες και Αρτέμιδες. Που ο καθείς τους αξίωνε τους ναούς, τις εορτές και τα αφιερώματά του -βέρι ασύμφορο αν ήσουν πιστός με χαμηλό μπάτζετ.


Ετούτη η στήλη με τον ταύρο για παράδειγμα, ήταν αφιέρωμα στον Ποσειδώνα που ως θεός ήταν πολύ τζαναμπέτης και τρικυμμιώδης εκ πεποιθήσεως. Και καθόλου μην το γελάς, διότι κι εσύ αν είχες να κάμεις ταξίδι με πλοίο και με δεδομένο ότι δεν είχαμε ακόμα εφεύρει τα σωσίβια, μία στήλη θα την αφιέρωνες προ της αναχώρησής σου.


Πολύ ενδιαφέρουσα ενότητα του μουσείου είναι αυτή που αφορά τα ταφικά έθιμα, κουνήσου-από-τη-θέση-σου. Το σχετικό τελετουργικό προέβλεπε (α) την πρόθεση, δηλαδή την τοποθέτηση του νεκρού σε κλίνη και τη συνοδευτική θρηνωδία (τύπου "Εμείς δεν χάσαμε το θείο Εμπεδοκλή, θησαυρό χάσαμε!"), (β) την εκφορά, ήτοι τη μεταφορά του νεκρού στον τόπο ταφής και τέλος, (γ) την ίδια την ταφή. Οφείλω δε να σου διευκρινήσω ότι οι νεκροί είτε θάβονταν, είτε αποτεφρώνονταν, γεγονός που αποδεικνύει πόσο πιο προγκρέσιβ ήταν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι από τους νεοέλληνες (άντε, με την εξαίρεση του Μπουτάρη) -όχι να τα λέμε κι αυτά. Που για καύση νεκρών μιλάμε εδώ και τόσα χρόνια, αλλά εγώ μόνο καύση μυαλών βλέπω.


Μετά την κηδεία, οι συγγενείς μαζεύονταν την τρίτη, την ένατη και την τριακοστή μέρα και τιμούσαν τον νεκρό με διάφορες προσφορές. Είναι εντυπωσιακό πόσο ίδια παραμένουν αυτά τα έθιμα μέχρι σήμερα και παρότι το πλαίσιο αναφοράς έχει αλλάξει -εκεί που λες ότι εμείς και οι αρχαίοι ημών πρόγονοι ουδεμία σχέση, έρχονται κάτι τέτοιες επιβεβαιώσεις να σου κλείσουν το μάτι και να σου χαράξουν μία γραμμή που συνδέει τις εποχές.


Για να σου ολοκληρώσω τας ιστορικάς αναφοράς, οφείλω να σου πω πως η περιοχή της Ηπείρου και οι εβδομήντα περίπου πόλεις της λεληλατήθηκαν από τους Ρωμαίους με μεγάλη σφοδρότητα μετά την ήττα των Μακεδόνων στην Πύδνα το 168 π.Χ., ενώ 150.000 πολίτες τους έγιναν δούλοι ή σφαγιάστηκαν. Ναι, ήσαν άγριες εποχές εκείνες αναγνώστα! Εκεί που καθόσουν ήσυχος και χαλαρός με το χιτώνιό σου και απολάμβανες τον οίνο σου και τίποτις όρνιθες λεμονάτες με το γυναικάκι σου και τα παιδάκια σου, ερχόταν ο κάθε τυχάρπαστος κατακτητής και κατακρεουργούσε εσένα, την οικογένειά σου, τους φίλους, τους συγγενείς σου, τους γείτονες και μερικές χιλιάδες ακόμα κόσμο σε ακτίνα δεκάδων χιλιομέτρων.


Κι αν έχεις φρίξει με τους Ρωμαίους, πού ν'αρχίσω να σου διηγούμαι τις εκατόμβες των νεκρών που άφησε πίσω του ο Μιθριδάτης, ο βασιλιάς του Πόντου, όταν έφτασε εδώ το 88 π.Χ. Ή το αιματοκύλισμα όταν εισέβαλαν οι Γότθοι το 250 μ.Χ. και εν συνεχεία, διάφορα άλλα βαρβαρικά φύλα από τον 4ο ως τον 6ο αιώνα μ.Χ. που τόχανε για χόμπι να κατηφορίζουν προς τα νότια και να σπέρνουν τον τρόμο και τη βία. Ναι, μας βλέπεις σήμερις ν'απολαμβάνουμε τον καφέ μας δίπλα στη λίμνη ταϊζοντας τις πάπιες, αλλά το τί έχουμε τραβήξει, η ψυχούλα μας το ξεύρει. Όλα αυτά τα ενδιαφέροντα, εξιστορούνται μέσα από τα εκθέματα του θαυμάσιου αυτού μουσείου.


Αλλά ας αφήσουμε τις σπλάτερ αναφορές κατά μέρος και ας έρθουμε στο προκείμενο. Θέλεις ή δεν θέλεις να μάθεις τη μοίρα σου και το ριζικό σου; Εδώ, θα βρεις μία απίθανη σειρά από ερωτήματα που έθεταν διάφοροι άνθρωποι προς τους ιερείς του γειτονικού μας μαντείου της Δωδώνης, χαράσσοντάς τα σε λεπτά ελάσματα μολύβδου. Τα ερωτήματα αυτά παραδίδονταν στους ιερείς που τραβούσαν κάτι κλήρους που αντιπροσώπευαν τις θετικές ή τις αρνητικές απαντήσεις των θεών και αποφαίνονταν εντέλει υπό μορφή χρησμού.


Για παράδειγμα, ετούτος ζήταγε πρόβλεψη για μία δίκη διότι είχε καταφύγει στα δικαστήρια για δούλο που αγόρασε και του βγήκε ελαττωματικός, χωρίς προφανώς να τον καλύπτει η εγγύηση. Τόχει πάθει και μία θεία μου με ηλεκτρικη σκούπα Ντελόνγκι. 


Ο δούλος Κίττος ρωτά να μάθει αν πράγματι ο κύριός του ο Διονύσιος θα τον απελευθερώσει όπως του είχε τάξει ή αν του πουλάει φούμαρα. Όχι εσύ να τα βλέπεις αυτά που διαμαρτύρεσαι για εργασιακό μεσαίωνα, επειδή σου ζήτησε το καημένο το αφεντικούλι να δουλέψεις διπλοβάρδια χωρίς υπερωρίες.


Αντίστοιχο ερώτημα είχε και η δύστυχη η Ραζία, η δούλη του Τειτύκου που αποδείχθηκε κορακοζώητος και της είχε ψήσει το ψάρι στα χείλη της καψερής.


Ο Ευμήδης ρωτά τους θεούς αν επιτρέπεται να ξεριζώσει μία βελανιδιά. Διότι τότες ρώταγες απλώς τους θεούς, δεν χρειαζόσουν άδεια από τη δασονομία, την πολεοδομία, το ΚΑΣ και το Συμβούλιο της Επικρατείας. 


Ο Τροχίλος ρωτά τον Θεό και την Τύχη τί θα πρέπει να κάνει για να αποκτήσει σύντομα σπίτι. Ο Θεός του απάντησε πως αν είναι ενάρρετος, σπίτι θα βρει στη βασιλεία των ουρανών. Η Τύχη από την άλλη, του πρότεινε να παίξει κάνα Τζόκερ.


Ένας άλλος ρωτά αν τα χρήματα που λείπουν από το ταμείο, τα έκλεψε η Χιόνη. Μη δουν εργαζόμενη κοπέλα με σανδάλι Ερμέζ, χιτώνιο Μπέρμπερι και σακίδιο Λουί Βουιτόν -όλα αγορασμένα από τις αιματηρές οικονομίες της ως υπαλλήλου σε βυρσοδεψείο- αμέσως να τη σταυρώσουνε.  


Ετούτος ρωτά αν θα είναι καλύτερο να εξοφλήσει αμέσως το χρέος του ή να το αφήσει για αργότερα! Όπου ναι, αναγνώστα, έρχεσαι κι αναγνωρίζεις το μεγαλείο της φυλής και τη διαχρονικότητα της μπαμπεσιάς του δανειολήπτη. Διότι σου λέει, κι αν αύριο μεθαύριο ξεσπάσει μία κρίση και βγει ένας Σύριζας, μία Ζωή Κωνσταντοπούλου; Να κάτσω να πληρώσω εγώ σήμερα το χρέος -για χαζό με έχεις; Θα το αφήσω να κατακοκκινήσει το δάνειο, μπας κι έρθει κανένας να το κηρύξει παράνομο, απεχθές και επονείδιστο και τη γλιτάρουμε. Κι εσύ που νόμιζες ότι το κίνημα "Δεν Πληρώνω" είναι σημείο των καιρών και αποτέλεσμα της δικαιολογημένης αγανάκτισης λόγω κρίσης. Κυλάει στο ντι-εν-έι μας, σου λέω!


Κάποιος ρωτά εάν τον συμφέρει να ασχοληθεί με το επάγγελμα του λιθοξόου. Η αλήθεια είναι πως με την ανεργία στα ύψη και τον κορεσμό στα κλασικά επαγγέλματα του μπίζνες αντμινιστρέισον, του στρατέτζικ μάρκετινγκ, του μπιγκ ντέιτα ανάλισις και του σαπλάι τσέιν μάνατζμεντ, μη σου πω ότι ως λιθοξόος έχεις πολύ περισσότερες πιθανότητες να βρεις δουλειά τη σήμερον.


Και για να περάσουμε και στη δική σου την περίπτωση, έχω καλά και κακά μαντάτα. Εννοείται ότι θα αρχίσω από τα κακά: προβλέπω λοιπόν ότι στο προσεχές μέλλον, έξοδα θα έχεις (φόρους να τα πω; ένφια να τα πω; τέλη κυκλοφορίας να τα πω;), κιλά θα πάρεις (μελομακάρονα να τα πω; κουραμπιέδες να τα πω; κοψίδια, σουβλάκια και σαβουριάσματα ενγένει να τα πω;) και μεγάλα ντράβαρα θα έχεις (μαλλιοτραβήγματα στην ουρά για το ηλεκτρονικό εισιτήριο να τα πω; χριστοπαναγίες με τους γείτονες για το αν θα το ανοίξουμε το ρημάδι το καλοριφέρ εφέτος στην πολυκατοικία να τα πω;).

Αλλά νισάφι με τα δυσάρεστα, πάμε και στα καλά τα μαντάτα! Ωχ στάσου γιατί χάνω το σήμα και την επαφή με το υπερπέραν! Θολώνει η διόρασή μου, σκοτεινιάζουν τα μελλούμενα, Χιούστον γουι'β γκατ ε πρόμπλεμ! Άχου, πόσο λυπάμαι που σε κόβω στο καλύτερο. Αλλά και τί να κάμω, θεοί είναι αυτοί, δεν είναι το Νέτφλιξ να επιλέγεις εσύ το τί θα ιδείς και πότε. Μήπως βρε παιδί μου, να ασήμωνες κάτι παραπάνω, μπας και πιάσουμε πάλι γραμμή; 

8 σχόλια:

  1. Γιατί Πιγκουίνε -Λεφάκη μας μάς ψυχοπλακώνεις έτσι στο τέλος; Τα ξερουμε μεν αλλά δεν θέλουμε να μας τα λένε δε...
    Τελειο το μουσείο το έχω επισκεφτεί και προχτές έψαχνα τις αναρτησεις σου, για τη Μεσσήνη ,γιατι θέλουμε να πάμε την Κυριακη!
    (ανέκδοτο : είχαμε πάει στον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας και στο τελος ρωτησαμε τις εντυπώσεις των παιδιών ,οπότε λέει ο ένας : δεν μου άρεσε τίποτα ,όλα μισά τα είχαν εδω !...εννοούσε τα ευρηματα )
    Καλημέραααααα Πίγκου !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α, να πάτε στη Μεσσήνη, είμαι βέβαιος ότι πολύ θα σας αρέσει! Της έχω κι εγώ μεγάλη αδυναμία και όποτε μπορώ περνάω και τη βλέπω (λέμε τα νέα μας, πίνουμε καφέ, χαζολογάμε).

      Τις καλημέρες μου και τα φιλιά μου, Νάσια!

      Διαγραφή
  2. Χαχαχαχαχα! Δεν υπάρχεις! Υπέροχο το μουσείο κι ακόμα πιο υπέροχη η περιγραφή σου!!
    Καλό μήνα πιγκουινάκι!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτή η ανάρτηση είναι λίγο περίεργη (α) γιατί γράφτηκε σε πολύ διαφορετικούς χρόνους (την άφηνα, την έπιανα) και (β) διότι κάποιες από τις φωτογραφίες (αυτές με τα ελάσματα μολύβδου), βγήκανε όταν το μουσείο των Ιωαννίνων έστειλε μέρος από τα εκθέματά του στην Αθήνα για μία έκθεση στο Μουσείο Ακροπόλεως. Γενικώς τουρλουμπούκι, αλλά με αγαπάτε και με τα μπουρδουκλώματά μου.

      Διαγραφή
  3. Πιγκουίνε μας, είσαι ανεπανάληπτος! Είναι καταπληκτικό το πως καταφέρνεις να συνδιάζεις χιούμορ με τόσο σοβαρά θέματα, όπως ένα αρχαιολογικό μουσείο και αντί να αποδυναμώνεται το θέμα από το χάχανο, αντιθέτως εντείνεις την προσοχή μας στο μάξιμουμ!
    Το Υπουργείο -πολύ γκαγκά- Παιδείας γιατί να μην εφαρμόζει αυτή τη μέθοδο στο "τα ζώα μου αργά" εκπαιδευτικό του σύστημα;
    Απίθανη η ξενάγηση που μας έκανες, ειδικά εμένα που αν κι έχω βρεθεί πολλές φορές στα Ιωάννινα, σε αυτό το μουσείο δεν έχω βρεθεί (και ψάχνομαι!).
    Την επόμενη φορά που θα βρεθώ κατά Ιωάννινα μεριά, θα πάω οπωσδήποτε στο Αρχαιολογικό Μουσείο.
    'Ομως, εάν μετά ακούσεις στις ειδήσεις ότι μια τρελή χαχάνιζε ασταμάτητα μπροστά στα εκθέματα, να ξέρεις ότι θα φταις εσύ!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Την επόμενη φορά που θα πας στα Γιάννενα, να το επισκεφθείς το μουσείο -αξίζει τον κόπο! Και επειδής ακριβώς βρήκα πολύ ενδιαφέροντα τα εκθέματά του, είπα πως του πρέπει μία ανάρτηση με κάμποσο σκέρτσο και μπρίο.
      Και πρόσεχε naftile μου, μην τυχόν πας και χαχανίζεις εκεί και κατηγορηθώ, διότι έχομεν και μία υπόληψη στα Γιάννενα!

      Τις καλημέρες μου και τα φιλιά μου!

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style