Παρασκευή, 2 Μαρτίου 2018

Ο χείμαρρος κάτω από το χιόνι



Είναι παράξενο το χιόνι. Μηδενίζει τα χρώματα και αναπλάθει τις επιφάνειες. Επιβάλλεται και ισοπεδώνει. Σβήνει τους ήχους μέσα στη δική του τη σιγή. Καλύπτει τ'ακανόνιστο, λειαίνει τ'ανώμαλο, ακυρώνει την όποια αταξία. Ίσως γι'αυτό το αγαπώ και το φοβάμαι τόσο το χιόνι.



Αλλά στα σίγουρα εσύ θα με ρωτήξεις πού την εβλέπω δα την αταξία σε ένα μέρος σαν ετούτο! Πράγματι, αν έρχεσαι από τον θορυβώδη Νότο, μοιάζει να είναι η πόλη μας ένας επί γης παράδεισος, μία ανθρώπινη άσκηση στην κανονικότητα. Με το χάρακα και το μοιρογνωμόνιο. Με όλη την ακρίβεια και τη δύναμη που μας προσέφερε η ορθολογική επιστημοσύνη μας. Με όλη την αρετή και τη σωφροσύνη που μας προσέφερε ο κοινωνικός προοδευτισμός μας.



Ναι, έτσι είναι τα πράγματα εδώ στην Ουψάλα, την τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Σουηδίας: οργανωμένα και τακτικά.



Οι δρόμοι καθαροί, τα σπίτια φροντισμένα.



Και οι άνθρωποι ήσυχοι και ευγενικοί. Με τα καλημερίσματά τους και πάντα την προθυμία τους να σου σκάσουν ένα μικρό χαμόγελο, σαν διασταυρωθεί το βλέμμα τους με το δικό σου.



Μπορεί το κρύο νάναι ακόμα τσουχτερό και η θερμοκρασία να επιμένει σε αρνητικές τιμές όλο το εικοσιτετράωρο, μα υπάρχει και κάτι που λειτουργεί παρηγορητικά: έχει αρχίσει η μέρα να μεγαλώνει με γοργό ρυθμό.



Κι εκεί που είχαμε σκάρτα δυοτρεις ώρες φως πριν κάνα μήνα, φθάνουμε πλέον ν'απολαμβάνουμε τον ήλιο μας από τις έξι το πρωί ως τις πεντέμησι τ'απόγευμα. Έστω κι αν δεν μας είναι γενναιόδωρος σε θέρμη και λαμπράδα.



Πράγματι, είναι ένας ήλιος αλλιώτικος ο δικός μας. Αλλιώς χρωματίζει τις επιφάνειες, αλλιώς αντανακλά και καθρεφτίζει, αλλιώς σχεδιάζει τις σκιές μας.



Θαρρώ πως αλλιώς φωτίζει τις σκέψεις μας και αλλιώς διηγείται τα όνειρά μας. Ίσως εντέλει γι'αυτό νάμαστε τόσο διαφορετικοί από τα όσα ξεύρεις: ο ήλιος φταίει πάντα, ο ήλιος.



Αλλά δεν ήρθαμε ως εδώ για να μιλήσουμε μοναχά για τα καιρικά φαινόμενα και τα μερόνυχτά μας. Μιας και μου έκαμες την τιμή, οφείλω να σε γυρίσω λιγάκι και να σου δείξω τα βασικά μας αξιοθέατα.


Κι ας αρχίσουμε από τα βασικά: τούτο δω είναι το ποτάμι μας, ο Fyrisan.


Μπορεί να μην είναι πολύ μεγάλος, μα όσο του λείπει σε πλάτος και μήκος, τόχει σε ορμή και δύναμη. Μανιασμένος κατηφορίζει τη ροή του, χειμαρρώδης κι ασταμάτητος.


Αυτό το δυνατό -σχεδόν εκκωφαντικό του- γουργούρισμα αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο αυτής της κατά τα λοιπά ήσυχης πόλης. Που ο πιο θορυβώδης της κάτοικος είναι ο ποταμός της.



Λίγα μέτρα παραδίπλα του, στο παλιό ιστορικό μας κέντρο, υψώνεται ο καθεδρικός.



Από τον 13ο αιώνα που κατασκευάστηκε μέχρις τα σήμερα, παραμένει το υψηλότερο κτήριο της Ουψάλας.



Είναι άλλωστε ο μεγαλύτερος καθεδρικός σε ολάκερη τη Σκανδιναβία και δικαίως θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους γοτθικούς ναούς του κόσμου.



Καθώς μάλιστα η πόλη δεν διαθέτει πολυόροφα κτήρια, ο καθεδρικός της ξεχωρίζει από χιλιόμετρα μακριά, ως σύμβολο και ως αναφορά.


Μιας εποχής που η τάξη αναζητείτο στο υπερβατικό και το θείο. Που οι γιγάντιες αψίδες που σχηματίζουν οι κολόνες και τ'ανοίγματα, λειτουργούσαν ως πύλες για την ελπίδα και τη σωτηρία μας. Για τη λύτρωσή μας.



Ώς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, Κύριε· πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας.



Μπορεί έξω από τις θύρες του καθεδρικού να παραμόνευε η αδικία, η ασθένεια κι ο θάνατος, αλλά εντός του, υπήρχε η διαβεβαίωση πως όλα βρίσκονται σε τάξη. Και πως μετά την πάσχουσα θνητότητα, επέρχεται η θεία ευταξία.



Κι αν δεν μπορείς στη ζωή σου να τη βρεις, να είσαι βέβαιος πως θα την επετύχεις τουλάχιστον μετά το θάνατό σου. Αν και εφόσον. Αν.


Κι έτσι περάσανε αιώνες πολλοί. Που οι άνθρωποι έβρισκαν εδώ τον καθησυχασμό τους. Το μέτρο και τον πήχη τους.


Μα ήρθαν καιροί περίεργοι, εδώ στην Ουψάλα. Όχι, μήτε ο ήλιος άλλαξε τη ματιά του, μήτε ο ποταμός άλλαξε τη ροή του.


Οι άνθρωποι είναι που αλλάξανε, αναγνώστα.


Απέναντι από τον Καθεδρικό, υπάρχει ένα άλλο κτήριο. Σπουδαίο και σημαντικό.



Είναι το Πανεπιστήμιο της Ουψάλας. Το πρώτο και αρχαιότερο που σιάχτηκε στη Σουηδία. Ένα πανεπιστήμιο που συγκαταλέγεται ακόμα ανάμεσα στα πιο σπουδαία του πλανήτη.



Μήτε βασιλιάς, μήτε πρίγκιπας, μήτε κανένας στρατηλάτης. Ένας απλός καθηγητής ιστορίας είναι αυτός που στέκει μπροστά στο κτήριο. Ο Erik Gustaf Geijer κοιτάζει υπερήφανα μπροστά. Σε έναν κόσμο που ο άνθρωπος ονειρεύτηκε πως μπορεί πλέον ο ίδιος να αναλύσει και να οργανώσει. Δίχως την ανάγκη των αγγέλων και των δαιμόνων.



Εδώ στην Ουψάλα και σε ετούτο το Πανεπιστήμιο, δίδαξε ο Κάρολος Λινναίος -ίσως εκ των πιο επιφανών επιστημόνων στην εξέλιξη της σκέψης.



Βοτανολόγος, ζωολόγος και ιατρός, ήταν εκείνος που θεμελίωσε τη διωνυμική ονοματολογία. Κάθε φυτό και κάθε ζώο απέκτησε ονοματεπώνυμο. Η πρώτη λέξη το γένος του, η δεύτερη το είδος του. Πεύκη η μακραίωνη (Pinus longaeva). Αζαλέα η ινδική (Azalea Indica). Κύων ο λύκος (Canis lupus). Αίλουρος ο άγριος (Felis silvestris).



Άνθρωπος ο σοφός (Homo sapiens).



Ίσως αν τα ονοματίζαμε τα πράγματα, αν τα ταξινομούσαμε βρε παιδί μου, να την ελογικεύαμε τη ζωή μας. Να μπορούσαμε να προβλέψουμε τα όσα πριν μας αναστάτωναν, να μπορούσαμε να αποφύγουμε τα όσα πριν μας απειλούσαν.



Πράγματι, τα καταφέραμε. Και αν αμφιβάλεις, έλα εδώ στην Ουψάλα για να το ιδείς κι εσύ με τα μάτια σου: πως προοδεύσαμε, αναγνώστα. Πως βρήκαμε τρόπους να ζήσουμε οργανωμένα και ευκολότερα. Με τις ανέσεις μας και τις κατακτήσεις μας.



Διανύσαμε μεγάλη διαδρομή. Μα δεν σε βλέπω ικανοποιημένο και εντύπωση αυτό μου προκαλεί. Μήτε η υπόσχεση της μέρας, μήτε τ'ορμητικό ποτάμι, μήτε οι αψίδες του Καθεδρικού, μήτε οι διδαχές του Πανεπιστημίου δεν μπόρεσαν να σε καθησυχάσουν; Έχεις δίκιο. Η ζωή παραμένει μία μεγάλη αταξία. Όσο κι αν προσπαθείς να βάλεις τα πράγματα στη θέση που τα θέλεις, όσο κι αν πασχίζεις, άδικη η σχολαστικότητά σου. Γιατί ποτές δεν θάναι και δεν θα παραμείνουν εκεί ακριβώς που επιθυμείς.



Γι'αυτό λοιπόν, πριν πέσει ο ήλιος, ίσως και νάναι ώρα πια να τ'αποδεχθείς και να τ'αποδεχτώ. Πως θα ζήσεις εσύ, θα ζήσω κι εγώ, αυτή τη ζωή. Που μπορεί νάχει καμπόσες γωνίες κι ελαττώματα, μπορεί νάχει ελλείψεις και διαψεύσεις, μα έχει το νόημά της και μ'αυτές της τις αδυναμίες. Ίσως και εξαιτίας τους.



Είναι όμορφο το χιόνι. Μηδενίζει τα χρώματα και σχηματίζει τις επιφάνειες. Καλύπτει και τ'όμορφα και τ'άσχημα. Όλα τα σβήνει σε μία δικιά του ησυχία, εδώ στο Σκανδιναβικό Βορρά των μεγάλων κατακτήσεων.

Μα παραμένει και αμείλικτο το χιόνι. Πέφτει βουβά και ύπουλα. Και πριν το καταλάβεις, βρίσκεσαι καλυμμένος. Κάτω από την παγωνιά του. Κι αν δεν έχεις κάμει τα κουμάντα σου, αν δεν έχεις φροντίσει με τις πρόνοιές σου και δεν έχεις εξοικειωθεί με την ιδέα του, τότες δεν θα ησυχάσει ποτές η ψυχούλα σου.

8 σχόλια:

  1. Μουντη η σημερινη μερα ,μελαγχολικο το τραγουδι ,αγχωτικά τα λόγια σου...τι μας μενει απο το να ευχηθούμε τουλάχιστον μια Καλημερααααααα Πίγκου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μπορεί να φαίνονται αγχωτικά, Νάσια μου, αλλά νομίζω (και ελπίζω) ότι σε δεύτερη ανάγνωση, τα όσα λέω είναι και λυτρωτικά με έναν τρόπο.
      Σε κάθε περίπτωση, σου εύχομαι μία καταγέλαστη και ζούπερ ντούπερ χαρούμενη Καλημέρα! :)

      Διαγραφή
  2. το χιόνι όπως ο χρόνος που περνά;.. τη γνωρίζω την Ουψάλα και τη Σουηδία γενικότερα ως κάτοικος Στοκχόλμης για 6 συναπτά έτη... κι αυτό που περιγράφετε μου γεννά ένα πολύ γνώριμο kansla (συναίσθημα). Καλημέρα κι ένα όμορφο Σαββατοκύριακο εύχομαι! Μαργαρίτα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τί ωραία που το λέτε: "το χιόνι όπως ο χρόνος που περνά"! Ελπίζω να ήταν ευχάριστα τα συναισθήματα που σας γέννησε η ανάρτηση.
      Την καλησπέρα μου και τα θερμά μου χαιρετίσματα!

      Διαγραφή
  3. Αγαπητέ Πιγκουίνε:
    Το χιόνι δεν θα το παρομοίαζα με το χρόνο, αλλά με τη σκέψη. Η σκέψη είναι το πέπλο που ντύνει τις καταστάσεις, που νοηματοδοτεί το κάθε τι, κι ανάλογα με τις διαθέσεις της, είτε το καλύπτει είτε το αποκαλύπτει...
    Η περίσκεψη δεν είναι μελαγχολία, είναι επικέντρωση και στάθμιση συνάμα. Εμένα μου αρέσει που με αφορμή ένα μέρος που δεν γνωρίζω, να με αναγνωρίζω. Εννοώ, καλό πτηνό μου, ότι ξεναγώντας με εκεί, τα όσα σχολιάζεις με κάνουν να σκέπτομαι.
    Υπό αυτή την έννοια, με βρίσκω:
    "Εκεί που σχεδιάζονται οι σκιές.
    Εκεί που φωτίζονται οι σκέψεις.
    Εκεί που διηγούνται τα όνειρα".
    (Εμ, καλά το έχω καταλάβει εγώ, ότι κάτω από τα πούπουλά σου κρύβεις έναν ποιητή εσύ...)!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η περίσκεψη δεν είναι μελαγχολία. Εντούτοις μπορεί και να σε οδηγήσει σε αυτήν. Δύο είναι οι επιλογές αγαπημένε Ναυτίλε: η ολοκλήρωση ή η απόγνωση. Κι όσο μεγαλώνουμε, όσο περιπλανόμενοι γνωρίζουμε τον κόσμο και τον εαυτό μας, τόσο πιο πιεστική γίνεται η ανάγκη να επιλέξουμε μεταξύ των δυο δρόμων. Πτηνό σε φιλοσοφικό οίστρο μη-χειρότερα!

      Πολλές πολλές καλημέρες!

      Διαγραφή
  4. Είχα καιρό πολύ να περάσω από εδώ, σάμπως να έγινες ποιητής μου φαίνεται, ή πιο ώριμος μήπως;
    Με ταξίδεψες, όμορφα όχι μελαγχολικά, αυτό το "Σε έναν κόσμο που ο άνθρωπος ονειρεύτηκε πως μπορεί πλέον ο ίδιος να αναλύσει και να οργανώσει. Δίχως την ανάγκη των αγγέλων και των δαιμόνων." με έκανε να χαμογελάσω. Μα με έβαλε και σε σκέψεις, πόσο κοντά έχουμε φτάσει σε εκείνο που ο άνθρωπος ονειρεύτηκε αιώνες πριν; Πολύ ομολογουμένως, αλλά δεν παύουν να υπάρχουν κι εκείνα τα σκοτεινά, που ούτε το χιόνι δεν καταφέρνει να σκεπάσει, κι ας είναι βουβό κι ύπουλο όπως το λες.
    Καλώς σε βρήκα ξανά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μπα, μου λείπουν κάμποσα από τα προσόντα που χρειάζεται ένας ποιητής, αγαπητή μου Fri. Τις (ενίοτε εξαιρετικά άτεχνες) σκέψεις μου αραδιάζω, μαζί με μερικές φωτογραφίες.

      Χαίρομαι που εσύ τουλάχιστον δεν μελαγχόλησες με ετούτη την ανάρτηση, διότι καθόλου δεν ήταν η πρόθεσή μου τέτοια. Νομίζω πως στην ουσία του, είναι αισιόδοξο το νόημα. :)

      Την καλησπέρα μου και τα φιλιά μου!

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style